Được quảng cáo là quần thể nghỉ dưỡng và nhà ở cao cấp hạng sang, thế nhưng khi cảnh sát bất ngờ ập vào một tòa tháp thuộc khu đô thị Forest City (Malaysia) mới đây, thứ họ phát hiện lại không phải những cư dân giàu có. Một đường dây lừa đảo quy mô lớn do hàng trăm công dân Trung Quốc điều hành vừa bị phanh phui.
"Quy mô đại án vượt xa dự tính của chúng tôi," một người tham gia đợt truy quét ngày 15/7 cho biết. "Chúng tôi phải mất tới hai ngày chỉ để hoàn tất hồ sơ thủ tục."
Vụ đột kích chỉ là một trong vô số đòn đau giáng vào uy tín của Forest City. Đây là siêu dự án của Trung Quốc, thuộc sở hữu chung của Quốc vương Malaysia và được cả chính phủ Kuala Lumpur lẫn chính quyền bang Johor tích cực thúc đẩy.
"Đây là một dự án mắc lời nguyền," một kỹ sư công nghệ người Mỹ ngậm ngùi chia sẻ khi sải bước qua những con phố vắng ngắt của khu phức hợp tuần trước.
Forest City vốn được kỳ vọng sẽ trở thành ngọn hải đăng cho Sáng kiến "Vành đai và Con đường" của Bắc Kinh, thể hiện sức mạnh kinh tế và tầm ảnh hưởng vươn xa của Trung Quốc. Kế hoạch ban đầu là xây dựng một thành phố lộng lẫy với quy mô 700.000 dân. Thế nhưng, việc chật vật thu hút cư dân kết hợp với cuộc khủng hoảng bất động sản tại Trung Quốc đã biến nơi đây thành một "thành phố ma" cao tầng thưa thớt bóng người.
Giấc mơ tan vỡ
Forest City là liên doanh giữa tập đoàn phát triển bất động sản Trung Quốc Country Garden và Esplanade Danga 88 - một công ty tư nhân thuộc sở hữu của Sultan Ibrahim Iskandar, vị Quốc vương mê xe phân khối lớn của bang Johor.
Dự án được thiết kế với những dãy nhà cao tầng san sát nằm cạnh một khách sạn sang trọng, cùng chuỗi cửa hàng và nhà hàng trải dài dọc 4km bờ biển. Gần những trang trại dừa bạt ngàn còn có một sân golf cao cấp đạt chuẩn quốc tế.
Ban đầu, các căn hộ được tiếp thị tới giới nhà giàu Trung Quốc như một khoản đầu tư tiềm năng, hoặc là nơi an cư cho người nghỉ hưu và các gia đình trẻ muốn chuyển đến đây sinh sống. Giá khởi điểm cho một căn hộ hai phòng ngủ là 780.000 RM (khoảng 190.000 USD).
Đối với một số người, đây quả thực là một quyết định đúng đắn. Maggie Gao rời Bắc Kinh cùng chồng và con trai đến Forest City vào năm 2019. Mới đây, cô đã nghỉ việc tại một công ty công nghệ Trung Quốc để mở một quán cà phê ngay trước biển.
"Nhịp sống ở đây chậm rãi hơn nhiều so với các thành phố ở Trung Quốc," cô Gao chia sẻ. "Mọi thứ đều được duy trì, bảo dưỡng rất tốt. Chúng tôi thích cuộc sống ở đây và gắn bó lâu dài."
Tuy nhiên, cô cũng cho biết nhiều người hàng xóm gốc Trung Quốc đã tháo chạy về nước trong đại dịch Covid-19 và không thể bán lại tài sản. Những ai không thể tiếp tục gánh khoản nợ thế chấp chấp nhận bị ngân hàng siết nợ, thu hồi căn hộ.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản Trung Quốc vẫn chìm trong khủng hoảng, chủ đầu tư Country Garden đã không thể ưu tiên nguồn lực cho dự án lớn nhất này. Thiết kế ban đầu trải rộng trên 4 hòn đảo nhân tạo, nhưng cho đến nay, ngay cả hòn đảo đầu tiên vẫn chưa hoàn thiện.
Bà Lâm, một trong số những người tin tưởng dự án Forest City ngày trước, từng quyết định bỏ ra khoảng 1 triệu nhân dân tệ mua một căn hộ rộng 48 m2 vào năm 2017. 100.000 nhân dân tệ đã được bà thanh toán trước; phần còn lại trả góp dần trong 4 năm, song biến cố đã xảy ra.
“Sau khi dịch bệnh bùng phát, tôi nghe nói nhà có vấn đề. Nhiều gói hỗ trợ không thể thực hiện. Thậm chí chả có nhân viên nào yêu cầu tôi thanh toán nốt số tiền kia”, bà Lâm nói.
Forest City đã để lại vết thương lòng sâu sắc trong bà. Bà không chỉ mất khoản tiền tiết kiệm dành dụm bao năm mà còn phai nhạt dần niềm tin vào các công ty bất động sản. “Không phải Country Garden là một trong những công ty thuộc Fortune 500 sao? Chúng tôi mua nhà vì chính sự tin tưởng đó và giờ thì sao? Tôi buồn lắm”, bà Lâm nói.
Nhiều chủ sở hữu khác có trải nghiệm tương tự như bà cũng từng kiến nghị lên chính quyền. Họ thậm chí còn xuống đường giơ cao biểu ngữ - dòng chữ đỏ in đậm to và nét: “Forest City của Country Garden – Cạm bẫy 5 sao cạnh Singapore”.
Bà Lâm hiện còn 20% nợ thế chấp chưa trả. Căn hộ đã hoàn thiện nhưng điều khiến bà bất an là Country Garden vẫn chưa bàn giao giấy chứng nhận nhà đất. “Một số chủ nhà đã thanh toán và nộp đủ thông tin trong suốt 3 năm nhưng vẫn chưa nhận được giấy tờ. Country Garden đổ lỗi cho dịch bệnh và sự kém hiệu quả của chính phủ Malaysia. Chúng tôi không biết sự thật. Nếu thiếu giấy tờ, ngôi nhà không hoàn toàn thuộc sở hữu của tôi. Tiền tôi bỏ ra sẽ bị bỏ phí”, bà Lâm nói.
Đất lành của tội phạm
Nhằm cứu vãn tình hình, những năm gần đây, chính phủ Malaysia và chính quyền bang Johor đã nỗ lực thu hút doanh nghiệp chuyển đến đây bằng cách quảng bá hạ tầng kết nối số hiện đại, chính sách cấp thẻ cư trú nhanh chóng và mức thuế ưu đãi cho lao động nước ngoài.
Forest City được tung hô như một trung tâm mới dành cho các văn phòng quản lý tài sản gia đình (family office) và công ty công nghệ tài chính (fintech), nằm trong chiến lược thành lập khu kinh tế đặc biệt kết nối Johor và Singapore khởi động vào năm ngoái. Thế nhưng, chính những chính sách ưu đãi và cơ sở vật chất sẵn có này lại vô tình biến nơi đây thành điểm đến lý tưởng cho những kẻ không ai mong đợi.
Cảnh sát bang Johor cho biết hai đợt truy quét các đường dây lừa đảo trong tháng qua đã bắt giữ được 335 đối tượng. Trong đó có 309 công dân Trung Quốc, 19 người Indonesia, 4 người Myanmar và 3 người Malaysia. Đường dây này vận hành các hành vi lừa đảo đầu tư, tiền số và lừa đảo tình cảm. Những hoạt động này đặc biệt nhạy cảm đối với quốc gia láng giềng Singapore, nơi người dân vốn là nạn nhân ưa thích của các chiêu trò lừa đảo xuyên quốc gia.
"Mọi thứ cho thấy ổ nhóm này chỉ mới hoạt động chưa đầy một tháng," một người tham gia đợt truy quét cho biết và nhận định thêm rằng các đối tượng này nhiều khả năng là tội phạm đào tẩu. "Đây chỉ là hiệu ứng vết dầu lan."
Vũ Anh
Theo: Financial Times, WSJ
