Từ vạch xuất phát đến nhà máy ở Ấn Độ, Indonesia: Hành trình một hãng xe Việt vươn ra biển lớn

Một nhà máy ô tô tại nước ngoài thường là kết quả của nhiều năm tích lũy về công nghệ, chuỗi cung ứng, thị trường đi cùng với niềm tin thương hiệu. Bởi vậy, việc VinFast lần lượt đưa các cơ sở sản xuất tại Tamil Nadu, Ấn Độ và Subang, Indonesia vào hoạt động trong năm 2025 mang một ý nghĩa to lớn hơn nhiều so với việc mở rộng hạng mục đầu tư.

Đó chính là cột mốc cho thấy một hãng xe được khai sinh tại Việt Nam đã chuyển từ xuất khẩu sản phẩm sang xây dựng năng lực sản xuất ngay tại những thị trường mà mình muốn gắn bó lâu dài.

Từ câu hỏi "Việt Nam có thể làm ô tô không?"

VinFast ra đời năm 2017, đúng vào thời điểm thị trường ô tô trong nước đã có sự chi phối lâu năm của nhiều tên tuổi quốc tế đồng thời năng lực sản xuất một sản phẩm công nghệ như ô tô vẫn chỉ dừng lại ở con số không. Điều đó đã đặt ra bài toán vô cùng khó khăn khi hãng vừa phải giải quyết bài toán phát triển sản phẩm, đồng thời còn phải xây dựng gần như cùng lúc toàn bộ nhà máy, chuỗi cung ứng, hệ thống bán hàng và dịch vụ. Tổ hợp sản xuất tại Cát Hải, Hải Phòng được khánh thành tháng 6/2019 sau 21 tháng xây dựng, trở thành nền tảng đầu tiên cho hành trình đó.

Trước khi những chiếc xe thương mại đầu tiên được bàn giao, VinFast đã đưa Lux A2.0 và Lux SA2.0 tới Paris Motor Show 2018. Sự xuất hiện tại một trong những sân khấu lớn của ngành ô tô không thay thế cho bài kiểm tra thị trường, nhưng nó phát đi thông điệp rõ ràng: thương hiệu này không muốn dừng lại trong phạm vi nội địa mà gây ấn tượng ngay tại "sân nhà" của nhiều ông lớn sừng sỏ. VinFast lựa chọn kết hợp năng lực triển khai của người Việt với công nghệ, thiết kế và kinh nghiệm từ các đối tác quốc tế để rút ngắn quá trình học hỏi trước bước chuyển lớn hơn.

Canh bạc thuần điện và tấm vé bước ra thế giới

Năm 2021, VinFast đưa VF e34 tới người dùng Việt Nam và bắt đầu hoạt động tại năm thị trường ở Bắc Mỹ, châu Âu. Đầu năm 2022, hãng công bố chiến lược thuần điện tại CES, lựa chọn một hướng đi mà nhiều nhà sản xuất lâu đời khi ấy vẫn triển khai thận trọng. Với một hãng xe trẻ, đây vừa là rủi ro, vừa là cơ hội bước vào cuộc đua mới, nơi khoảng cách lịch sử với các đối thủ chưa quá lớn như ở xe động cơ đốt trong.

Chuyển sang xe điện không đơn giản là thay động cơ xăng bằng mô-tơ. Hãng phải làm lại nhiều phần của bài toán sản phẩm, từ pin, phần mềm, kết nối, cập nhật tính năng đến sạc và dịch vụ sau bán hàng. Sản phẩm còn phải thích ứng với điều kiện vận hành, quy định an toàn và kỳ vọng khách hàng khác nhau. Quyết định thuần điện vì thế đặt VinFast vào một chuẩn so sánh toàn cầu sớm hơn nhiều so với tuổi đời của hãng.

Tháng 11/2022, lô 999 chiếc VF 8 đầu tiên rời cảng Hải Phòng tới Mỹ. Tháng 8/2023, VinFast niêm yết trên Nasdaq với mã VFS. Xuất hiện tại một thị trường khó luôn dễ hơn xây dựng niềm tin bền vững ở đó, nhưng hai cột mốc cho thấy VinFast đã bước qua giai đoạn chỉ giới thiệu tham vọng để đưa sản phẩm và tên tuổi của mình vào cơ chế cạnh tranh quốc tế.

Từ xuất khẩu xe đến đặt nhà máy tại thị trường bản địa

Bước chuyển rõ nhất trong chiến lược toàn cầu của VinFast diễn ra tại châu Á. Tháng 8/2025, hãng khánh thành nhà máy lắp ráp xe điện tại khu công nghiệp SIPCOT ở Thoothukudi, bang Tamil Nadu. Đây là cơ sở đầu tiên của VinFast được khánh thành bên ngoài Việt Nam. Nhà máy rộng 400 mẫu Anh, có các xưởng thân vỏ, sơn, lắp ráp, trung tâm kiểm soát chất lượng và logistics; công suất ban đầu 50.000 xe mỗi năm, có thể nâng lên 150.000 xe. Hai mẫu xe được lắp ráp trong giai đoạn đầu là VF 6 và VF 7. VinFast định hướng nơi đây trở thành đầu mối phục vụ Ấn Độ và có thể hỗ trợ xuất khẩu sang Nam Á, Trung Đông, châu Phi.

Bốn tháng sau, VinFast tiếp tục khánh thành nhà máy Subang tại Tây Java, Indonesia. Công trình hoàn thành sau 17 tháng kể từ ngày khởi công, có công suất ban đầu 50.000 xe mỗi năm. Trong các giai đoạn tiếp theo, cơ sở rộng 171 ha có thể được mở rộng lên 350.000 xe mỗi năm. Danh mục ban đầu gồm các phiên bản tay lái bên phải của VF 3, VF 5, VF 6 và VF 7.

Đến tháng 5/2026, chiếc VF MPV 7 đầu tiên đã lăn bánh khỏi dây chuyền Subang, bên cạnh các mẫu xe điện đã được sản xuất tại đây. Nhà máy vì thế không còn là lời cam kết trên giấy: sản phẩm đã bắt đầu được bản địa hóa cho nhu cầu gia đình và dịch vụ. VinFast đồng thời đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa tại Indonesia lên hơn 40% trong năm 2026, tạo nền móng cho hệ sinh thái nhà cung cấp quanh nhà máy.

Tầm nhìn lâu dài đi cùng hệ sinh thái

Nhà máy là phần hữu hình nhất, nhưng một hãng xe chỉ thực sự hiện diện khi người dùng có thể mua xe, sạc xe, bảo dưỡng và được hỗ trợ sau bán hàng. Bởi vậy, cùng với mở rộng sản xuất, VinFast xây mạng lưới đại lý, hợp tác với ngân hàng, đơn vị dịch vụ và đối tác sạc tại các thị trường mới. Đến cuối quý I/2026, hãng cho biết xe VinFast được bán qua 447 showroom trên toàn cầu. Trong cùng kỳ, VinFast đứng đầu nhóm thương hiệu ô tô thuần điện tại Philippines, đứng thứ tư tại Ấn Độ và thứ tám tại Indonesia.

Những con số ấy cần được nhìn trong đúng bối cảnh. Thị trường quốc tế mới chiếm khoảng 8% tổng lượng ô tô điện VinFast bàn giao trong quý I/2026. Hành trình toàn cầu vẫn ở giai đoạn đầu, phía trước còn áp lực cạnh tranh, chi phí và chất lượng dịch vụ. Tuy vậy, 58.577 ô tô điện được bàn giao trên toàn cầu trong quý, tăng 61% so với cùng kỳ, cùng đóng góp doanh thu từ Ấn Độ, Indonesia và Philippines cho thấy các thị trường mới đã bắt đầu tạo kết quả.

Khi một thương hiệu đi xa, hình ảnh Việt Nam cũng đi cùng

Giá trị của một thương hiệu Việt vươn ra thế giới không chỉ được đo bằng số quốc gia có mặt. Quan trọng hơn là thương hiệu ấy mang theo năng lực gì, tạo ra dấu ấn gì và có thể đứng lại bao lâu. Với VinFast, dấu ấn đó là nỗ lực xây dựng một ngành công nghiệp có độ phức tạp cao từ Việt Nam, lựa chọn xe điện làm hướng đi và từng bước chuyển từ xuất khẩu sang sản xuất bản địa. Mỗi chiếc xe xuất xưởng tại Tamil Nadu hay Subang vẫn mang tên một thương hiệu được khai sinh ở Việt Nam, nhưng phải chứng minh giá trị bằng trải nghiệm mà khách hàng địa phương có thể kiểm chứng.

Hành trình này chắc chắn sẽ không dừng lại. Các nhà máy mới là điểm khởi đầu cho bài kiểm tra khó hơn về sản lượng, nội địa hóa, chất lượng và sức bền thương hiệu. Nhưng việc một hãng xe Việt dám bước vào bài kiểm tra đó đã cho thấy Việt Nam đã không còn là nơi tiếp nhận sản phẩm và công nghệ, mà có thể là nơi khởi nguồn của một thương hiệu công nghiệp chủ động đi ra bên ngoài. 

Đây cũng là tinh thần mà hạng mục "Thương hiệu Việt vươn tầm thế giới" trong mạch bình chọn "Kiêu hãnh Việt Nam" của Nation Builders Awards hướng tới: ghi nhận những thương hiệu không chỉ lớn lên ở thị trường trong nước, mà còn mang năng lực, khát vọng và hình ảnh Việt Nam đến với người dùng quốc tế. Từ vạch xuất phát ở Cát Hải tới những dây chuyền đang vận hành tại Tamil Nadu và Subang, VinFast là một trong những câu chuyện rõ nét nhất cho hành trình đầy nỗ lực ấy.

Huy Nguyễn