Mới đây, thông tin bé gái 2 tuổi ở Nghệ An tử vong sau hơn 5 tiếng bị bố bỏ quên trên ôtô, khiến nhiều người chết lặng.
BS Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam) chia sẻ, một đứa trẻ có thể rơi vào hôn mê sau 20 phút bị bỏ quên trong ô tô đóng kín dưới trời nóng. Thân nhiệt tăng vọt, oxy giảm dần, các cơ quan suy sụp từng phút. “Những thảm kịch liên tiếp tại Việt Nam cho thấy đây không phải tai nạn hi hữu, mà là một cấp cứu y khoa cực kỳ nguy hiểm, có thể xảy ra với bất kỳ gia đình nào”, BS Hoàng cho biết.
Dưới đây là những cảnh báo của BS Hoàng dành cho tất cả những gia đình đang nuôi con nhỏ.
1. Ô tô trong hoàn cảnh này không khác gì “lò nướng di động” và cái chết đến rất nhanh
Ô tô đóng kín dưới trời nắng không chỉ là phương tiện di chuyển. Trong nhiều trường hợp, nó trở thành một “lò nướng di động”.
Theo BS Hoàng, ánh nắng chiếu qua kính, bị giữ lại trong khoang xe và làm nhiệt độ tăng nhanh theo hiệu ứng nhà kính. Chỉ sau 10-15 phút, nhiệt độ bên trong có thể vượt xa ngoài trời. Khi môi trường xung quanh nóng lên, cơ thể trẻ nhỏ gần như không còn khả năng tự điều hòa.
Trẻ em hấp thụ nhiệt nhanh hơn người lớn nhiều lần. Hệ thống làm mát cơ thể chưa hoàn thiện khiến các em dễ rơi vào trạng thái quá nhiệt. Khi thân nhiệt vượt 40 độ C, não, tim và thận bắt đầu bị tổn thương. Nếu tiếp tục tăng lên trên 41 độ C, nguy cơ tử vong rất cao.
Song song với đó là tình trạng thiếu oxy. Trong xe đóng kín, không khí không được lưu thông. Trẻ thở nhanh, tiêu thụ oxy nhiều hơn, khiến nồng độ oxy giảm nhanh và CO2 tăng lên. Não không đủ oxy sẽ dẫn đến lơ mơ, hôn mê rồi ngừng tuần hoàn.
2 cơ chế này xảy ra đồng thời, khiến cơ thể trẻ suy sụp rất nhanh, gần như không có cơ hội tự cứu.
2. 20 phút có thể đủ để gây tổn thương não
Một trong những hiểu lầm nguy hiểm nhất là nghĩ rằng “chỉ vài phút” thì không sao.
“Thực tế, khoảng 10 phút đầu đã đủ để trẻ bắt đầu bị sốc nhiệt. Trẻ có thể quấy khóc, vã mồ hôi, tim đập nhanh. Sau đó, cơ thể nhanh chóng chuyển sang trạng thái kiệt sức.
Khoảng 15-20 phút là ngưỡng cực kỳ nguy hiểm. Lúc này, nhiệt độ trong xe thường đã chạm mức có thể gây tổn thương não và thận không hồi phục. Trẻ có thể lơ mơ, mất ý thức hoặc co giật.
Sau 30-60 phút, nguy cơ tử vong trở nên rõ ràng. Cơ thể mất nước nghiêm trọng, các cơ quan bắt đầu suy đa tạng. Nếu thời gian kéo dài hơn, khả năng sống sót gần như không còn”, BS Hoàng nhận định.
Điều đáng lo ngại là quá trình này diễn ra âm thầm. Không có tiếng kêu cứu đủ lớn. Không có dấu hiệu rõ ràng từ bên ngoài. Khi người lớn nhận ra, thường đã quá muộn.
3. Dấu hiệu cảnh báo mà ai cũng cần nhận biết
Trẻ bị sốc nhiệt và thiếu oxy trong ô tô thường có những biểu hiện rõ ràng nếu được phát hiện kịp thời.
“Ban đầu là nóng bức, khó chịu, quấy khóc. Sau đó là thở nhanh, tim đập mạnh, da nóng đỏ hoặc khô bất thường. Khi tình trạng nặng lên, trẻ có thể nôn ói, lơ mơ, mất phản ứng, co giật hoặc hôn mê. Đây đều là dấu hiệu cấp cứu. Không có giai đoạn “chờ xem””, BS Hoàng nói.
Điểm quan trọng là trẻ nhỏ tiến triển rất nhanh. Một đứa trẻ có thể chuyển từ khóc sang hôn mê chỉ trong thời gian ngắn. Vì vậy, mọi sự chậm trễ đều trả giá bằng tổn thương não hoặc tính mạng.
4. Sơ cứu đúng cách: Từng phút đều quyết định
Theo BS Nguyễn Huy Hoàng, khi phát hiện trẻ bị bỏ quên trong ô tô, cần hành động ngay lập tức.
Ưu tiên hàng đầu là đưa trẻ ra khỏi xe càng nhanh càng tốt. Nếu không mở được cửa, phải phá kính bên hông. Việc chần chừ có thể khiến mất đi cơ hội sống.
Sau khi đưa ra ngoài, cần chuyển trẻ đến nơi mát, nới lỏng quần áo và làm mát cơ thể. Có thể dùng khăn ẩm lau người, tập trung ở cổ, nách, bẹn, kết hợp quạt để hạ nhiệt.
Không dùng nước đá trực tiếp vì có thể gây co mạch đột ngột. Không ủ ấm hay đắp chăn cho trẻ.
Nếu trẻ còn tỉnh, cho uống từng ngụm nước nhỏ. Nếu trẻ lơ mơ hoặc hôn mê, không cho uống để tránh sặc.
Trường hợp trẻ ngừng thở hoặc không còn phản ứng, cần tiến hành hồi sức tim phổi nếu có kỹ năng, đồng thời gọi cấp cứu ngay.
Ngay cả khi trẻ tỉnh lại, vẫn phải đưa đến bệnh viện. Nhiều tổn thương nội tạng có thể xuất hiện muộn và diễn tiến âm thầm.
5. Không có "vài phút an toàn" trong ô tô
Điều quan trọng nhất mà các chuyên gia nhấn mạnh là: Không tồn tại khái niệm “để trẻ một mình trong xe một chút cũng được”.
“Ngay cả khi trời không quá nóng, nhiệt độ trong xe vẫn có thể tăng lên mức nguy hiểm. Việc mở hé cửa kính gần như không có tác dụng đáng kể”, BS Hoàng nhấn mạnh.
Trẻ nhỏ không có khả năng tự bảo vệ. Các em không thể mở cửa, không biết cách cầu cứu hiệu quả và sẽ nhanh chóng kiệt sức trong môi trường kín.
Những thảm kịch đã xảy ra cho thấy đây không phải vấn đề hiếm gặp. Nó là nguy cơ có thật, lặp lại nhiều lần và hoàn toàn có thể phòng tránh.
Một phút lơ đãng của người lớn có thể đánh đổi bằng cả cuộc đời của một đứa trẻ. Và trong chiếc ô tô đóng kín dưới trời nắng, quá trình đó diễn ra nhanh hơn nhiều người tưởng.
(Ảnh minh họa: Internet)
Tuấn Minh
