Vụ việc sản xuất, buôn bán thịt bò giả từ thịt heo ngâm hóa chất vừa bị Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM triệt phá đang nhận được sự quan tâm từ dư luận. Hàng tấn thịt heo sau khi được “phù phép” bằng hóa chất sodium metabisulphite đã biến thành thịt bò, len lỏi vào chợ dân sinh, quán ăn và bữa cơm hằng ngày của nhiều gia đình.
Trước thực trạng này, câu hỏi được nhiều người quan tâm là liệu có thể nhận biết thịt bò thật với thịt heo ngâm hóa chất bằng mắt thường hay không.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết sodium metabisulphite (Na2S2O5) vốn là chất được sử dụng trong công nghiệp thực phẩm với vai trò chống oxy hóa, khử trùng và bảo quản. Chất này còn được biết đến với mã phụ gia E223 và chỉ được phép sử dụng ở hàm lượng rất thấp theo quy định.
Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo việc lạm dụng hoặc sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc để xử lý thịt có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dùng.
Theo PGS Thịnh, thịt bò và thịt heo vốn khác nhau về cấu trúc và hình thái. Tuy nhiên, khi thịt heo đã qua xử lý hóa chất để “biến hình” thành thịt bò thì việc nhận biết bằng mắt thường là rất khó.
“Người tiêu dùng nên cảnh giác với những loại thịt bò có giá rẻ bất thường so với mặt bằng chung của thị trường”, ông Thịnh khuyến cáo.
Phòng Cảnh sát Kinh tế - Công an TP.HCM đã phát hiện cơ sở sản xuất buôn bán thịt bò giả, thịt bò có chứa chất cấm
Chuyên gia hóa học Trần Hồng Côn phân tích, sodium Metabisulphite (hay Natri Metabisunfit - E223) là một hóa chất có thể được sử dụng trong thực phẩm, nhưng bị cấm khi sử dụng trong chế biến thịt (heo, bò,...). Sodium metabisulphite khi tác động lên protein trong thịt sẽ làm các sợi protein co lại, khiến thớ thịt trở nên săn chắc, dai hơn và có màu sẫm hơn. Đây chính là yếu tố khiến thịt heo sau xử lý dễ đánh lừa cảm quan của người mua.
Ông Côn cho rằng đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng vì sử dụng hóa chất ngoài danh mục cho phép nhằm làm biến đổi thực phẩm, tạo ra hàng giả và cố tình lừa dối người tiêu dùng.
“Sau khi ngâm hóa chất, các đối tượng thường rửa sạch bề mặt thịt để xóa dấu vết hóa chất còn bám bên ngoài. Vì vậy, người dân rất khó phát hiện bằng mắt thường. Khi chế biến hoặc ăn phải, cảm giác về màu sắc, độ dai của thịt cũng đã bị can thiệp để đánh lừa người sử dụng”, ông Côn nói.
Cảnh báo nguy cơ rình rập
Trong khi đó, bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo dù một số muối sulfite (Sodium metabisulphite cơ bản là loại muối sulfite) được phép dùng trong thực phẩm ở ngưỡng rất thấp, nhưng việc sử dụng “hóa chất công nghiệp” không rõ nguồn gốc để tẩm ướp thịt tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Theo bác sĩ Thiệu, sodium metabisulfite có thể phá hủy phần lớn vitamin B1 (Thiamine) trong thịt, làm giảm đáng kể giá trị dinh dưỡng của thực phẩm.
Ngoài ra, với những người nhạy cảm, chỉ cần tiếp xúc một lượng nhỏ sulfite cũng có thể xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy. Đặc biệt, người mắc hen suyễn có nguy cơ lên cơn khó thở cấp tính do phản ứng với gốc sulfite.
Bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương
Đáng lo ngại hơn, nếu sử dụng sodium metabisulfite công nghiệp chứa tạp chất kim loại nặng trong thời gian dài, người dùng có thể đối mặt nguy cơ tổn thương gan, thận, thậm chí làm gia tăng nguy cơ ung thư.
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên lựa chọn thực phẩm tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng; không ham rẻ, đồng thời chú ý màu sắc, mùi vị bất thường của thịt trước khi sử dụng.
