Quảng Ngãi từ lâu nổi tiếng với những vùng trồng cau rộng lớn như Sơn Tây hay Nghĩa Hành. Mỗi năm, hàng triệu mo cau rụng xuống gốc sau khi cây ra buồng. Trong khi quả cau được thu hoạch để bán cho thương lái, phần mo gần như không có giá trị, chủ yếu bị bỏ đi hoặc chỉ được trẻ nhỏ dùng làm đồ chơi.
Năm 2019, khi tìm hiểu về các mô hình kinh tế tuần hoàn trên thế giới, anh Nguyễn Văn Tuyến nhận thấy rằng, tại Ấn Độ, mo cau được ép thành chén, đĩa sinh học thay thế đồ nhựa dùng một lần. Ý tưởng này khiến anh quyết định đến Quảng Ngãi khảo sát vùng nguyên liệu.
Qua khảo sát, anh tính toán mỗi hecta cau có thể cho khoảng 12.500 mo mỗi năm. Nếu thu mua với giá 1.000 đồng một chiếc, người trồng cau có thêm khoảng 12,5 triệu đồng thu nhập bên cạnh việc bán quả. Từ đó, anh quyết định đầu tư nhà máy nhập dây chuyền ép nhiệt từ Ấn Độ để sản xuất đồ gia dụng từ mo cau.
Đến tháng 4/2023, Công ty MegaEco chính thức được thành lập tại Quảng Ngãi, tập trung sản xuất các sản phẩm sinh học từ mo cau và lá tra (còn gọi là nho biển). Ngoài bộ sản phẩm chén, đĩa, khay phục vụ ngành thực phẩm, doanh nghiệp còn phát triển các mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu tự nhiên.
Theo đại diện doanh nghiệp, quy trình sản xuất được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và độ bền của sản phẩm. Mỗi ngày, nhà máy có thể sản xuất hàng nghìn sản phẩm với nhiều mẫu mã khác nhau.
Tạo thu nhập từ vườn quê
Không chỉ tạo ra sản phẩm mới từ phụ phẩm nông nghiệp, mô hình còn mở ra nguồn thu nhập cho người dân địa phương. Nhiều hộ dân ở xã Hành Đức (trước sáp nhập) đã có thêm nghề nhặt mo cau bán cho nhà máy. Những chiếc mo cau nay trở thành nguyên liệu có giá trị kinh tế.
Việc thu mua nguyên liệu tại chỗ cũng tạo thêm việc làm cho lao động nông thôn, đồng thời góp phần khuyến khích khai thác tài nguyên theo hướng bền vững. Đặc biệt, việc nghiên cứu sử dụng lá cây tra để sản xuất đồ sinh học được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao giá trị của loài cây có vai trò chắn gió, chống xói lở tại các vùng ven biển miền Trung.
Thị trường trong nước hiện vẫn còn khá mới với các sản phẩm từ mo cau, song ở nước ngoài, nhu cầu ngày càng tăng.
Ngay từ năm 2020, sản phẩm của anh Tuyến đã gây chú ý tại nhiều hội chợ nông nghiệp và từng được một hãng hàng không lựa chọn phục vụ hành khách khoang thương gia.
Đến nay, sản phẩm đã được xuất khẩu sang nhiều thị trường như: Mỹ, Canada, Hàn Quốc và một số nước châu Âu. Có thời điểm, doanh nghiệp nhận đơn hàng 200.000 sản phẩm từ một đối tác để xuất khẩu sang Hàn Quốc với 16 chủng loại khác nhau, từ chén, đĩa, ly đến quạt và khay. Nhiều đơn hàng khác từ Canada cũng liên tục được ký kết.
Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng phát triển trên thế giới, những sản phẩm được tạo ra từ các nguyên liệu tưởng chừng bỏ đi như mo cau hay lá tra đang cho thấy tiềm năng lớn.
Không chỉ giúp giảm rác thải nhựa, mô hình này còn mở ra hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, gia tăng giá trị cho nông nghiệp và tạo sinh kế bền vững cho người dân nông thôn.
Theo tài liệu của MegaEco
Ngọc Minh
