Bạn của Mark Block không ngừng khoe về hợp đồng thuê chiếc Hyundai Ioniq 6 đời 2024 với giá siêu rẻ. Và khi Mark và vợ Ida nhận ra mình cũng có thể sở hữu một chiếc xe điện kiểu dáng thời thượng trị giá 50.000 USD chỉ với 340 USD mỗi tháng (sau khi trả trước 4.000 USD), họ đã không thể cưỡng lại.
Đôi vợ chồng rất ưng chiếc sedan chạy bằng pin mới này. Nhưng đến khi hợp đồng thuê hết hạn và họ tìm kiếm một ưu đãi tương tự, thứ đón chờ lại là mức giá cao ngất ngưỡng cùng vô số sự lựa chọn bị thu hẹp.
"Chưa bao giờ trong đời tôi nhìn vào thị trường ô tô và phải thốt lên: 'Chúa ơi, chẳng có chiếc nào tôi muốn mua cả'," Mark Block chia sẻ.
Cuối cùng, họ đành lái về nhà một chiếc xe hybrid Honda Civic. Bộ sạc tại nhà từng lắp cho chiếc Hyundai giờ đây vẫn nằm im trong garage, hoàn toàn không có chiếc xe nào để cắm sạc.
Gia đình Block nằm trong số đông đảo người tiêu dùng từng bước vào thế giới xe điện ở thời điểm mà các ưu đãi tốt đến mức khó lòng từ chối. Khoản miễn giảm thuế xe điện trị giá 7,500 USD từ thời cựu Tổng thống Biden từng kích thích người dân chuyển sang dùng xe điện, trong khi nhiều hãng xe liên tục tung ra các gói hỗ trợ giá thuê và giảm giá sâu dưới áp lực từ các quy định định hướng phát triển năng lượng sạch.
Giờ đây, viễn cảnh đó đã không còn. Khoản miễn giảm thuế đã kết thúc, các hãng xe cũng giảm bớt động lực thúc đẩy tương lai xe điện, nhiều mẫu xe điện phải ngậm ngùi rút khỏi thị trường và giá cả thì leo thang, đẩy những người từng thuê xe điện vào thế "kẹt" vì có quá ít lựa chọn vừa túi tiền.
Một khi người tiêu dùng chuyển sang dùng xe điện, hầu hết sẽ gắn bó lâu dài. Một nghiên cứu vào tháng 2 của J.D. Power chỉ ra rằng 96% chủ sở hữu xe điện được khảo sát cho biết họ sẽ cân nhắc mua hoặc thuê một chiếc xe điện khác, nhưng kết quả đó phụ thuộc vào việc thị trường phải có sẵn các lựa chọn phù hợp.
Trên phạm vi toàn quốc, doanh số mua và thuê xe điện mới trong quý II đã giảm 20,5% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu từ Kelley Blue Book.
"Đang có sự quay lưng khỏi thị trường xe điện," Ivan Drury, nhà phân tích ô tô tại Edmunds nhận định. "Tôi nghĩ rào cản lớn nhất chính là chướng ngại tâm lý khi phải thốt lên: 'Trời ơi, tôi từng chỉ trả 200 USD mỗi tháng, giờ các người lại đòi 500 USD sao?'"
Trước khi khoản miễn thuế 7.500 USD hết hạn vào tháng 9 năm 2025, các đại lý đã đẩy mạnh xả hàng khỏi bãi càng nhanh càng tốt. Mức phí thuê xe điện trung bình hằng tháng từng chạm đáy ở mức 538 USD vào tháng 7 năm 2025, theo dữ liệu từ Edmunds. Một số đại lý thậm chí còn đưa ra mức phí thuê xe điện theo tháng chưa tới 100 USD.
Tính đến tháng 6, phí thuê xe điện trung bình hằng tháng đã vọt lên 707 USD, so với mức trung bình 607 USD của xe không phải xe điện, theo dữ liệu của Edmunds.
Karl Schmidt cho biết tại các đại lý Mazda, Subaru và Kia của ông ở Los Angeles, các ưu đãi hấp dẫn từng giúp người mua lựa chọn xe điện. Giờ đây, khi những người từng thuê xe điện quay lại đại lý với hy vọng tìm được một ưu đãi khác, họ phải đối mặt với một thực tế phũ phàng.
"Luôn là một cuộc trò chuyện vô cùng khó khăn và bạn phải trình bày cho họ một khoản thanh toán cao hơn từ 250 đến 300 USD," Schmidt nói.
Một số người mua, vì quyết tâm giữ lại trải nghiệm đi xe điện, đã đành "nghiến răng chịu đựng".
Srivatsa Srinivasan chứng kiến khoản thanh toán hằng tháng cho chiếc xe điện của mình tăng hơn gấp đôi. Đến tháng 5, khi hợp đồng cũ hết hạn, khoản chi đã lên tới 1.900 USD mỗi tháng.
Thay vì tiếp tục thuê khi hợp đồng hết hạn, Srinivasan quyết định mua đứt một chiếc R1S tương tự thông qua gói trả góp lãi suất 0%. Giờ đây, ông phải trả 2.100 USD mỗi tháng. Vì đã quá quen với chiếc xe và muốn tiếp tục tận dụng bộ sạc xe điện ở nhà, ông cho rằng mức giá đó là xứng đáng.
Tại California, thị trường xe điện lớn nhất nước Mỹ và là bang có các quy định thúc đẩy mạnh mẽ thị trường xe không phát thải, các nhà lập pháp đang nỗ lực bù đắp cho các ưu đãi xe điện đã mất. Một chương trình mới được Thống đốc Gavin Newsom ký thành luật vào tháng 7 cung cấp khoản hỗ trợ 3.500 USD cho người lần đầu mua xe điện mới có giá dưới 50.000 USD, và 1.750 USD cho xe điện đã qua sử dụng có giá dưới 25.000 USD. Tuy nhiên, những người từng thuê xe điện trước đó sẽ không thuộc đối tượng áp dụng.
Trong 4 năm qua tại California, số lượng xe điện mới được người dân rước về nhà luôn vượt trội so với xe hybrid. Nhưng trong nửa đầu năm 2026, 22,1% số xe mới bán ra là xe hybrid, so với con số 15,9% của xe điện, theo dữ liệu từ Association của các Đại lý Xe mới California.
Một phần của xu hướng này xuất phát từ việc xe hybrid đang trở nên phổ biến hơn, dù là do người dùng chủ động lựa chọn hay bị động chấp nhận. Mẫu SUV bán chạy nhất nước Mỹ, Toyota RAV4, giờ đây chỉ có phiên bản hybrid, tương tự như dòng sedan Camry đình đám.
Nhiều tài xế xe điện đang phải tìm đến thị trường xe cũ.
Ryan Williams đang trả 389 USD mỗi tháng để thuê một chiếc Audi Q4 e-tron. Khi hợp đồng thuê hết hạn vào tháng 4 tới, kỹ sư phần mềm tại Portland (bang Oregon) này dự định sẽ tìm một mẫu xe đã qua sử dụng.
"Mọi lựa chọn đều rộng mở, nhưng tôi chắc chắn vẫn ưu tiên gắn bó với xe điện," ông nói.
Giá xe điện cũ nhìn chung khá thấp do khấu hao, nhưng chúng đang bắt đầu tăng lên, ngay cả khi nguồn cung tăng do có nhiều xe điện hết hạn hợp đồng thuê. Giá của những chiếc xe điện dưới 20.000 USD đã tăng mạnh nhất kể từ tháng 1, theo Recurrent - một công ty khoa học dữ liệu cung cấp công cụ giám sát pin cho xe điện.
Scott Case, đồng sáng lập kiêm CEO của Recurrent, nhận thấy đà tăng giá này phản ánh nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với xe điện, một phần do giá xăng duy trì ở mức cao.
Theo: WSJ, The New York Times
Vũ Anh
