Ngày 20/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi); Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Không tách sự quản lý về chuyên môn và nghiệp vụ
ĐBQH Triệu Thị Ngọc Diễm (đoàn TP.Cần Thơ) quan tâm đến cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Về phát triển nguồn nhân lực ngành giáo dục, dự thảo Nghị quyết giao Chủ tịch UBND cấp xã thẩm quyền điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bố trí, phân công, thay đổi vị trí việc làm đối với nhân sự thuộc các cơ sở giáo dục công lập do xã quản lý.
Theo đại biểu, điều này thể hiện rõ nét việc phân cấp, phân quyền mạnh, đáp ứng đặc thù của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cấp xã không có cơ quan chuyên môn giáo dục, chỉ có phòng văn hóa - xã hội có 1 công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Song theo đại biểu, công tác điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bố trí, phân công, thay đổi vị trí việc làm đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân viên trong các cơ sở giáo dục công lập không phải chỉ thực hiện khâu thủ tục hay quy trình mà cần gắn với việc đánh giá, quản trị nhân sự giáo dục một cách toàn diện về năng lực chuyên môn, đạo đức, chiều hướng phát triển và khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
ĐBQH Triệu Thị Ngọc Diễm (Ảnh: Media Quốc hội).
Quá trình này cũng không thể tách rời cơ chế tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực ngành giáo dục. Trong khi đó, thẩm quyền này hiện tại được giao cho Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo.
Như vậy, nếu trao toàn bộ thẩm quyền cho UBND cấp xã sẽ dễ phát sinh tình trạng thiếu tính thuyết phục trong công tác cán bộ, công tác đánh giá thiếu triệt để, chặt chẽ và thiếu thông tin chuẩn xác, đa chiều. Đồng thời, chưa phù hợp với tinh thần Nghị quyết 71 là bảo đảm nguyên tắc gắn trách nhiệm quản lý chuyên môn với quản lý nhân sự và tài chính.
Do đó, đại biểu đề xuất vẫn giao thẩm quyền điều động, bố trí nhân sự cho Chủ tịch UBND cấp xã để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhưng không tách sự quản lý về chuyên môn và nghiệp vụ, năng lực quản lý giáo dục từ phía ngành giáo dục, thông qua cơ chế phối hợp chặt chẽ và chỉ phân cấp một phần cho địa phương để có sự nhất quán trong nhìn nhận, đánh giá công tác cán bộ cũng như quản lý toàn diện đội ngũ.
Trao quyền tuyển dụng cho cấp trường
Chia sẻ với vai trò là một người trưởng thành từ ngành giáo dục. ĐBQH Đỗ Huy Khánh (đoàn Đồng Nai) phân tích rõ thêm về một số nội dung liên quan đến dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Tại Điều 2, phát triển nguồn lực của giáo dục, điểm a khoản 1 quy định: "Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non".
ĐBQH Đỗ Huy Khánh (Ảnh: Media Quốc hội).
Có nhiều ý kiến ĐBQH trao đổi việc này giao Sở giáo dục và Đào tạo là rất phù hợp. Song đại biểu Huy Khánh cho biết, trước đây Sở Giáo dục đã làm, đó là khối THPT, khối tiểu học, mầm non và THCS trước là cấp huyện và giờ là giao cho cấp xã.
Ông dẫn chứng cụ thể, bây giờ một tỉnh lớn như tỉnh Đồng Nai có 95 xã, phường, trong đó có hàng ngàn trường từ các cấp mầm non, tiểu học, THCS… trong khi các phòng ban chuyên môn của Sở chỉ vỏn vẹn vài người, việc ôm đồm tuyển dụng thay cho cơ sở là điều bất khả thi.
Ông Khánh lo ngại viễn cảnh Sở phải ủy quyền ngược lại cho các trường, tạo ra quy trình lòng vòng, phức tạp. Hơn nữa, đặc thù ngành giáo dục cần thi thực hành, việc tập trung hàng ngàn thí sinh về tỉnh thi tuyển vừa gây phiền hà về đi lại, vừa khó đảm bảo chất lượng sát hạch khi khoảng cách địa lý quá xa.
Đại biểu kiến nghị trao quyền tuyển dụng cho cấp trường. Trường báo cáo xã bổ nhiệm sau khi có kết quả tuyển dụng.
"Chúng ta phải nhìn vào thực tế là việc chính sách ra đời phải đi vào đời sống. Lý thuyết chỉ là màu xám mà cây đời mãi mãi xanh tươi", ông Khánh nói và đề nghị cần nghiên cứu kỹ lưỡng.
Tham gia ý kiến, ĐBQH Nguyễn Văn Mạnh (đoàn Phú Thọ) cơ bản nhất trí về việc phân cấp đối với giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo và Chủ tịch UBND cấp xã về cơ chế trong tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực ngành giáo dục.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị ban soạn thảo cần xem xét lại việc phân cấp thẩm quyền cho giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo thực hiện toàn bộ thẩm quyền điều động, thuyên chuyển biệt phái, bố trí phân công, thay đổi vị trí làm việc đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân viên trong các cơ sở giáo dục công lập thuộc quyền quản lý và đối với cơ sở giáo dục công lập liên quan đến phạm vi hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên.
Ông đề nghị chỉ phân cấp thẩm quyền cho Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện thẩm quyền trên với ba nội dung: Một là đối với các cơ sở giáo dục công lập thuộc thẩm quyền quản lý của Sở Giáo dục và Dào tạo. Thứ hai, là biệt phái đối với trường hợp nhà giáo và nhân viên từ xã thừa sang xã thiếu. Thứ ba là điều động của nhiệm cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập liên quan đến phạm vi hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên.
Đồng thời, đề nghị phân cấp thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện thẩm quyền tuyển dụng luân chuyển, thuyên chuyển phân công đối với nhà giáo và nhân viên cơ sở giáo dục công lập thuộc thẩm quyền và liên quan đến phạm vi hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên trên cơ sở vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế đã được cấp thẩm quyền giao, tránh phát sinh nhiều thủ tục phức tạp.
