Các trường đại học chủ động xây dựng phương án xét tuyển kết hợp
Trước những dự kiến điều chỉnh trong dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về tuyển sinh, đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, Đại học và sau Đại học của Bộ GD&ĐT, các trường đang nghiên cứu để sớm đưa ra phương án tuyển sinh cho năm 2027.
Báo Thanh niên dẫn lời Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, cho biết từ năm 2026 trường chỉ sử dụng một phương thức là xét tuyển kết hợp và không tính xét tuyển thẳng.
Bước sang năm 2027, ngoài xét tuyển thẳng theo quy định, trường sẽ tiếp tục sử dụng một phương thức xét tuyển kết hợp, bao gồm kết quả thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp môn, kết quả thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM được quy đổi ra thang 30 và kết quả học tập THPT năm lớp 12 theo tổ hợp môn.
Trọng số của điểm thành phần sẽ được tính toán theo công thức chuyên biệt. Nếu thí sinh không có điểm đánh giá năng lực thì trường có thể tăng trọng số của một trong hai điểm thành phần còn lại.
Tại Trường Đại học Đà Lạt, Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng nhà trường, thông tin năm 2027 trường sẽ sử dụng 3 phương thức cho mỗi ngành là điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM và điểm học bạ.
Ông cũng cho hay nếu năm 2028 chỉ còn một phương thức, trường sẽ xem xét đến phương án xét tuyển kết hợp gồm điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học bạ, đồng thời tính toán trọng số của mỗi loại điểm. Tuy nhiên, ông bày tỏ sự lo ngại về tình huống có thể xảy ra ở nhiều trường khi ngành thì xét điểm thi tốt nghiệp, ngành lại xét học bạ hoặc xét điểm đánh giá năng lực, dẫn đến sự thiếu công bằng giữa các ngành.
Thậm chí, việc áp dụng duy nhất một phương thức học bạ cho tất cả các ngành cũng mang lại nhiều băn khoăn. Vì thế, ông cho rằng vẫn nên duy trì từ 2 đến 3 phương thức để các trường được tự chủ nhiều hơn và thí sinh có thêm cơ hội.
Đồng quan điểm, Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang, nhận định ở những ngành cạnh tranh cao, nếu chỉ còn một phương thức thì thí sinh sẽ chịu thiệt thòi vì không có nhiều cơ hội.
Do đó, các trường phải tính toán rất kỹ khi xác định phương thức cho mỗi ngành. Nếu quy định chỉ cho phép một phương thức, trường sẽ sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT, còn nếu cho phép 3 phương thức thì trường sẽ bổ sung thêm học bạ và điểm thi đánh giá năng lực.
Thí sinh trúng tuyển làm thủ tục nhập học. Ảnh: Nhật Thịnh/Thanh niên
Trong khi đó, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Trí, Phó hiệu trưởng Trường Đại học An Giang, khẳng định từ năm 2026, trường và các cơ sở thành viên của Đại học Quốc gia TP.HCM đã áp dụng một phương thức xét tuyển tổng hợp. Phương thức này bao gồm điểm học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm đánh giá năng lực và điểm cộng hoặc điểm thưởng với tỷ trọng phù hợp. Nhờ sự chuẩn bị này, quy định mới vào năm 2027 và 2028 sẽ không gây ra ảnh hưởng đáng kể.
Lãnh đạo một trường đại học ngoài công lập tại TP.HCM cũng đồng tình với hướng đi kết hợp này để đánh giá năng lực học tập của thí sinh trong cả quá trình. Vị này phân tích rằng có nhiều em học bạ tốt nhưng khi thi gặp áp lực nên điểm kém, hoặc ngược lại học bạ chưa tốt nhưng nhờ nỗ lực ôn thi mà điểm thi cao, nên việc kết hợp hai loại điểm sẽ tăng tối đa cơ hội cho thí sinh.
Quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ thay vì cộng điểm khuyến khích
Về dự kiến bỏ điểm cộng từ chứng chỉ ngoại ngữ, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, cho biết nếu ngoại ngữ là năng lực đầu vào cần thiết, cơ sở đào tạo phải đưa ngoại ngữ thành một hợp phần chính thức của phương thức xét tuyển. Thí sinh hoàn toàn có thể dùng điểm thi hoặc chứng chỉ được quy đổi tương đương để tham gia xét tuyển.
Đánh giá về điều chỉnh này, PGS-TS Trần Thiên Phúc, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết việc bỏ cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh Đại học 2027 sẽ không tác động nhiều đến kế hoạch xét tuyển của trường. Ngay từ năm 2026, trường đã thực hiện việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ, do đó quy định mới nếu được áp dụng chỉ tác động tới phần điểm khuyến khích vốn không đáng kể.
Năm 2026, trường dành phần lớn chỉ tiêu cho phương thức xét tuyển tổng hợp, trong đó thí sinh có chứng chỉ IELTS từ 6.0 trở lên hoặc các chứng chỉ tương đương như TOEFL iBT từ 60, TOEIC nghe đọc từ 570 và nói viết từ 310, PTE từ 47 sẽ được quy đổi sang điểm tương ứng của môn tiếng Anh trong điểm thi tốt nghiệp. Mức quy đổi được tính là IELTS 6.0 tương đương 8 điểm, và từ 8.0 trở lên tương đương 10 điểm.
Dù vậy, PGS-TS Trần Thiên Phúc vẫn nhấn mạnh tầm quan trọng của chứng chỉ tiếng Anh quốc tế với đầu vào một số ngành. Hiện nay, các ngành thuộc chương trình dạy và học bằng tiếng Anh, chương trình tiên tiến và chuyển tiếp quốc tế đều yêu cầu thí sinh đáp ứng chuẩn đầu vào tiếng Anh tối thiểu là IELTS Academic 6.0 hoặc tương đương. Trường hợp đạt IELTS 5.5, thí sinh được xét tạm đạt chuẩn nhưng phải bổ sung chứng chỉ tại thời điểm nhập học.
Tại Trường Đại học Kinh tế - Luật, Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên, cho biết nếu không còn điểm cộng, thí sinh vẫn có thể dùng chứng chỉ để quy đổi thành điểm môn tiếng Anh. Trong 6 tổ hợp xét tuyển của trường, ngoại trừ tổ hợp A00, tất cả đều có môn tiếng Anh, hoàn toàn phù hợp với dự thảo và định hướng của Bộ.
Cách làm này mang tính công bằng hơn vì năng lực được đo lường trực tiếp thay vì cộng điểm gián tiếp, nhất là khi không phải em nào cũng có điều kiện thi IELTS. Thực tế, gần 70% thí sinh trúng tuyển năm 2026 của trường xét bằng tổ hợp có môn tiếng Anh, khẳng định định hướng đúng đắn trong việc đào tạo cử nhân chất lượng cao.
Tương tự, PGS-TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Nha Trang, cũng xác nhận trường đã dừng cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ từ năm 2025, nên dự kiến mới của Bộ không làm ảnh hưởng đến kế hoạch chung.
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Phạm Công/VietNamnet
Tinh giản phương thức xét tuyển nhằm đảm bảo công bằng và chất lượng
Theo công bố của Bộ GD&ĐT, danh sách các phương thức xét tuyển đại học dự kiến áp dụng trong năm 2027 sẽ rút gọn xuống còn 11 phương thức, giảm 8 phương thức so với con số 19 của năm 2026, thông tin trên VietNamnet.
Lý giải về lộ trình này, ông Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ rằng trong giai đoạn 2022 đến 2026, các điều chỉnh như bỏ xét tuyển sớm, quy đổi tương đương, giới hạn số phương thức, quy định ngưỡng đầu vào và mức điểm cộng tối đa đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực.
Nhờ các kỳ thi có bảng quy đổi chính thức, khoảng cách điểm so với kênh thi tốt nghiệp THPT đã giảm mạnh từ 2,6 xuống còn 1,2 điểm. Tuy nhiên, sự tương đương vẫn chưa thực sự đồng đều khi thống kê chỉ ra hơn 40% số chương trình đào tạo sử dụng từ 2 phương thức trở lên vẫn có biên độ chênh lệch điểm trúng tuyển từ 3 điểm trở lên.
Để giải quyết triệt để vấn đề này, dự thảo mới tập trung vào bốn nhóm điều chỉnh trọng tâm bao gồm giảm và chuẩn hóa phương thức xét tuyển, không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên theo chính sách, xác định rõ nguồn tuyển cùng ngưỡng đầu vào, và hoàn thiện điều kiện dự tuyển liên thông từ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng lên đại học.
Dự thảo cũng yêu cầu các trường phải chuẩn hóa độ lệch giữa các tổ hợp, tăng cường khai thác hệ thống dữ liệu đã có và tuyệt đối không yêu cầu thí sinh nộp lại các giấy tờ, chứng chỉ đã được cập nhật trên hệ thống.
Ông Thảo nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của những thay đổi này là tuyển sinh phải luôn đi cùng chuẩn chất lượng, dữ liệu kiểm chứng được và trách nhiệm giải trình minh bạch.
Qua đó, thí sinh sẽ được giảm bớt gánh nặng phải theo dõi quá nhiều cách xét tuyển phức tạp, nhưng vẫn được đảm bảo quyền lợi khi sử dụng các kết quả học tập, thi cử và chứng chỉ phù hợp theo quy định của từng phương thức.
