Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố những thay đổi quan trọng trong quy chế tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập không chuyên cho năm học 2026-2027. Với việc bãi bỏ quy định về hộ khẩu thường trú, xóa bỏ phân chia khu vực tuyển sinh và thu hẹp khoảng cách điểm giữa các nguyện vọng, các chuyên gia nhận định rằng cánh cửa vào lớp 10 công lập đang rộng mở hơn bao giờ hết, giúp học sinh lựa chọn được môi trường học tập thực sự phù hợp với năng lực cá nhân thay vì bị gò bó bởi địa giới hành chính.
Ảnh minh họa
Xóa bỏ rào cản địa lý
Điểm mới đột phá nhất trong kỳ tuyển sinh năm nay chính là việc Hà Nội chính thức hướng tới tuyển sinh phi địa giới hành chính. Theo quy định mới, thành phố bỏ điều kiện dự tuyển về nơi thường trú và không còn phân chia các khu vực tuyển sinh như những năm học trước.
Điều này đồng nghĩa với việc mỗi thí sinh được phép đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào bất kỳ trường THPT công lập nào trên toàn địa bàn thành phố, miễn là phù hợp với năng lực và điều kiện di chuyển của bản thân.
Sự thay đổi này đã tháo gỡ nút thắt lớn nhất cho những học sinh có năng lực học tập tốt nhưng cư trú tại các khu vực có ít sự lựa chọn hoặc các trường top đầu tập trung quá dày đặc.
Phân tích về lợi thế này, báo VietNamnet dẫn lời ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh, cho rằng cơ hội trúng tuyển đúng năng lực sẽ tăng cao rõ rệt. Trong cơ chế cũ, nếu muốn đăng ký đủ 3 nguyện vọng, học sinh bắt buộc phải chọn 2 nguyện vọng trong cùng một khu vực tuyển sinh.
Điều này tạo ra rủi ro rất lớn nếu các trường trong khu vực đó có mức điểm chuẩn sàn sát nhau, dẫn đến tình trạng học sinh nếu trượt nguyện vọng 1 thì khả năng cao cũng sẽ trượt luôn nguyện vọng 2 và 3, dù lực học không hề yếu.
Với quy chế mới, học sinh giữ trọn quyền chủ động để "rải" nguyện vọng ở các phân khúc điểm khác nhau trên toàn thành phố, từ đó giảm thiểu tối đa tình trạng học sinh giỏi bị "văng" khỏi hệ thống công lập một cách đáng tiếc.
Đồng quan điểm, thầy Nguyễn Ngọc Sơn, Hiệu trưởng Trường THCS Phúc Lợi, nhận định trên Tạp chí Giáo dục Việt Nam, việc bỏ quy định phân chia khu vực tuyển sinh đã mở ra không gian lựa chọn tự do, giúp các em tìm kiếm môi trường học tập lý tưởng nhất cho tương lai.
Ảnh minh họa
Giảm áp lực điểm chênh lệch
Một điều chỉnh quan trọng khác nhận được sự ủng hộ lớn từ phụ huynh và học sinh là việc hạ mức điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng xét tuyển.
Cụ thể, nếu không trúng tuyển nguyện vọng 1, học sinh được xét tuyển nguyện vọng 2 với điều kiện điểm thi chỉ cần cao hơn điểm chuẩn của trường đó ít nhất 0,5 điểm.
Tương tự, mức chênh lệch cho nguyện vọng 3 so với điểm chuẩn nguyện vọng 1 của trường cũng được rút ngắn xuống còn 1 điểm.
Theo ông Nguyễn Cao Cường, việc giảm khoảng cách điểm giữa các nguyện vọng cũng giúp học sinh tăng cơ hội đỗ được trường ở nguyện vọng phía sau liền kề, nếu trượt các nguyện vọng phía trên. Qua đó, giúp hạn chế việc các học sinh có năng lực “trượt oan” cơ hội vào công lập.
“Trước đây, nếu đăng ký các nguyện vọng là các trường có điểm chuẩn khá gần nhau thì cực kỳ mạo hiểm. Bởi trượt nguyện vọng đầu, thí sinh phải cao hơn ít nhất 1-2 điểm so với điểm chuẩn các trường ở nguyện vọng sau. Giờ đây khi khoảng cách điểm bị thu hẹp chỉ còn từ 0,5-1 điểm, rõ ràng tăng cơ hội cho học sinh trúng tuyển những trường ở nguyện vọng sau nếu trượt nguyện vọng 1”, ông Cường nói.
Tuy vậy, ông Cường vẫn khuyên các thí sinh không nên mạo hiểm đăng ký những trường có điểm chuẩn khá gần nhau. “Tôi nghĩ để an toàn, vẫn nên đăng ký các các nguyện vọng có biên độ điểm chuẩn khoảng 2-3 điểm. Như vậy, kể cả trong trường hợp sơ sẩy, vẫn đảm bảo trúng tuyển 1 trường công lập”, ông Cường phân tích.
