Suy thận không còn là bệnh của người già
Trong vài năm trở lại đây, các bác sĩ chuyên khoa cảnh báo một thực tế đáng lo ngại khi số ca suy giảm chức năng thận đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng, không chỉ ở người lớn tuổi mà còn xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ. Điều đáng nói là phần lớn trường hợp phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng, thậm chí phải chạy thận hoặc đối mặt với nguy cơ tử vong.
Không giống như gan hay dạ dày, những cơ quan con người dễ phát hiện dấu hiệu khi gặp vấn đề, thận lại hoạt động rất âm thầm. Suốt một thời gian dài, cơ quan này có thể bị tổn thương mà gần như không có biểu hiện rõ ràng. Khi các triệu chứng như phù nề, mệt mỏi, tiểu bất thường xuất hiện thì thường chức năng thận đã suy giảm đáng kể, việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn rất nhiều.
Theo các chuyên gia, bên cạnh yếu tố bệnh lý như: tăng huyết áp hay tiểu đường, lối sống và chế độ ăn uống hiện đại chính là thủ phạm lớn khiến thận "xuống cấp” nhanh. Những thói quen tưởng chừng vô hại, lặp lại mỗi ngày lại chính là nguyên nhân âm thầm bào mòn cơ thể.
Trước hết là chế độ ăn nhiều muối, điều khá phổ biến trong bữa ăn của người Việt. Từ các món dưa muối, cá khô cho đến đồ chế biến sẵn, lượng natri cao buộc thận phải hoạt động liên tục để lọc và đào thải. Về lâu dài, điều này không chỉ làm tăng nguy cơ cao huyết áp mà còn gây áp lực lớn lên thận, góp phần dẫn đến bệnh thận mạn tính.
Bên cạnh đó, thực phẩm nhiều đường cũng là “kẻ giấu mặt” nguy hiểm. Việc tiêu thụ nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo thường xuyên khiến đường huyết tăng cao, làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường được xem như nguyên nhân hàng đầu gây suy thận. Đường huyết cao kéo dài sẽ phá hủy các mạch máu nhỏ trong thận, làm suy giảm khả năng lọc của cơ quan này.
Một yếu tố khác ít được chú ý hơn là thực phẩm giàu phốt pho. Dù là khoáng chất cần thiết cho cơ thể, nhưng khi tiêu thụ quá mức, đặc biệt từ nội tạng động vật, sản phẩm sữa hay nước có gas sẽ khiến thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải. Với những người đã có vấn đề về thận, lượng phốt pho dư thừa có thể tích tụ trong máu, gây ảnh hưởng đến xương và làm bệnh tiến triển nhanh hơn.
Rõ ràng, chế độ ăn uống không lành mạnh chính là một trong những yếu tố trực diện gây ảnh hưởng đến thận trong cơ thể. Tuy nhiên, nguy cơ không chỉ đến từ những gì bạn ăn, mà còn nằm ở chính những thói quen sinh hoạt hàng ngày.
4 thói quen nhiều người mắc phải hàng ngày, càng để lâu, thận càng “kiệt sức”
Không cần đến những yếu tố quá phức tạp, chỉ riêng 4 thói quen dưới đây nếu lặp lại thường xuyên cũng đủ khiến thận suy yếu theo thời gian.
1. Nhịn tiểu
Vì bận rộn công việc, ngại đứng lên di chuyển hoặc đơn giản là “lười”, nhiều người thường xuyên nhịn tiểu mà không nhận ra hậu quả lâu dài. Khi nước tiểu bị giữ lại trong bàng quang quá lâu, vi khuẩn có điều kiện phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu.
Nghiêm trọng hơn, vi khuẩn có thể đi ngược lên thận, gây viêm bể thận, một trong những tổn thương nguy hiểm có thể dẫn đến suy thận nếu không điều trị kịp thời. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo, khi có nhu cầu, nên đi vệ sinh ngay thay vì trì hoãn.
2. Lạm dụng thuốc
Nhiều người có thói quen tự ý dùng thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc chống viêm mà không có chỉ định của bác sĩ. Trong khi đó, phần lớn các loại thuốc đều được chuyển hóa và đào thải qua thận.
Việc sử dụng kéo dài hoặc dùng quá liều sẽ làm tăng gánh nặng cho thận, thậm chí gây tổn thương trực tiếp đến các tế bào thận. Đây là lý do nhiều trường hợp suy thận có liên quan đến việc dùng thuốc không kiểm soát.
3. Thức khuya thường xuyên
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng vô cùng quan trọng trong việc phục hồi các cơ quan, trong đó có thận. Thức khuya thường xuyên khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, làm rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến tuần hoàn máu.
Không chỉ vậy, thiếu ngủ còn làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, yếu tố gián tiếp ảnh hưởng đến chức năng thận. Các bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên duy trì thói quen ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày được xem là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ và nâng cao sức khỏe.
4. Uống không đủ nước
Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình lọc và đào thải chất độc của thận. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc, khiến các chất khoáng dễ kết tinh và hình thành sỏi.
Ngoài ra, việc không cung cấp đủ nước còn làm chậm quá trình đào thải độc tố, khiến thận phải làm việc vất vả hơn trong thời gian dài. Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên duy trì lượng nước phù hợp mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động.
Có thể thấy, thận không phải là cơ quan mong manh, nhưng lại rất dễ bị tổn thương nếu chúng ta duy trì những thói quen xấu trong thời gian dài. Điều đáng mừng là phần lớn các vấn đề về thận hoàn toàn có thể phòng ngừa được.
Việc điều chỉnh chế độ ăn uống, xây dựng lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt các chỉ số như huyết áp, đường huyết và cholesterol, cùng với thói quen khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm và giảm thiểu nguy cơ bệnh lý.
Trong bối cảnh bệnh thận ngày càng trẻ hóa, việc chủ động bảo vệ sức khỏe không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều cần thiết. Bởi một khi thận đã “xuống cấp”, cái giá phải trả không chỉ là chi phí điều trị, mà còn là chất lượng sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Phương Anh
Theo toutiao
