Ukraine đã gửi cho Nga một đề nghị cho rằng cả hai bên nên ngừng các cuộc tấn công vào các mục tiêu dân sự ở Biển Đen sau khi các cuộc tấn công ngày càng gia tăng vào các tàu thuyền và cảng biển ở đó làm dấy lên lo ngại về nguồn cung lương thực toàn cầu .
Theo Reuters, đề nghị tạm ngừng các cuộc tấn công đã được Kyiv chuyển tiếp thông qua bên thứ ba, và Ukraine vẫn đang chờ phản hồi.
Cả Nga và Ukraine, hai cường quốc lớn trên thị trường nông sản thế giới, đều cáo buộc lẫn nhau về việc tăng cường các cuộc tấn công vào các tàu thuyền xuất khẩu .
Giá lúa mì EU giảm nhẹ sau báo cáo
Giá lúa mì Euronext giảm bớt mức tăng trong phiên giao dịch đầy biến động hôm thứ Năm 13/8, từ mức cao nhất trong hai tuần sau báo cáo của Reuters.
Diễn biến trên cho thấy thị trường lương thực đang phản ứng nhanh với những thay đổi liên quan đến hoạt động vận tải ở Biển Đen. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy các tuyến hàng hải có thể được duy trì ổn định đều có khả năng giúp giảm bớt lo ngại về nguồn cung.
Kiev buộc phải chuyển sang các tuyến vận chuyển thay thế khi nhiều chủ tàu ngừng cập cảng ở khu vực phía nam Odessa vào cuối tháng 7 - một trung tâm xuất khẩu ngũ cốc quan trọng - do lo ngại sau các cuộc tấn công của Nga vào hàng chục tàu.
Khu vực Odessa đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế Ukraine, bởi phần lớn nông sản xuất khẩu của nước này được đưa ra thị trường quốc tế qua các cảng ở Biển Đen. Việc các tàu thương mại hạn chế hoạt động tại đây có thể khiến Ukraine gặp khó khăn trong việc đưa lượng ngũ cốc đã thu hoạch ra nước ngoài.
Về phần mình, Nga đã phải tạm ngừng hoạt động tại cả ba nhà ga ở cảng Novorossiysk trên Biển Đen vào thứ Tư và thứ Năm sau một cuộc tấn công của Ukraine, và sẽ phải cắt giảm thêm xuất khẩu ngũ cốc.
Điện Kremlin và Bộ Ngoại giao Nga chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận liên quan đến thông tin về đề nghị của Ukraine.
Trước khi báo cáo được công bố, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko cho biết Moscow chưa nhận được bất kỳ đề xuất ngừng bắn chính thức nào ở Biển Đen.
Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, ông cho biết: "Gần đây, chúng tôi đã nghe thấy nhiều lời kêu gọi về các hình thức tạm ngừng bắn và đình chiến khác nhau. Những ý tưởng này được đưa ra thông qua nhiều kênh khác nhau, nhưng chúng tôi chưa nhận được bất kỳ đề xuất chính thức nào."
Xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine giảm mạnh
Nga đã nhiều lần tìm cách ngăn chặn hoạt động cảng biển và vận chuyển hàng hóa của Ukraine.
Trước đó, Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ đã làm trung gian cho một thỏa thuận cho phép xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine tiếp tục để ngăn chặn cuộc khủng hoảng lương thực sắp xảy ra. Năm 2023, Nga từ chối gia hạn thỏa thuận này.
Thỏa thuận khi đó cho phép hàng triệu tấn ngũ cốc và các mặt hàng nông sản của Ukraine được đưa ra thị trường quốc tế, qua đó giúp giảm áp lực lên nguồn cung lương thực toàn cầu. Sau khi thỏa thuận chấm dứt, Ukraine phải tìm cách duy trì xuất khẩu bằng những tuyến hàng hải khác.
Sau đó, Ukraine đã thiết lập một tuyến đường biển khác và tuyến đường này vẫn hoạt động cho đến vòng leo thang xung đột gần đây nhất. Kiev cho biết các phương án thay thế - cả đường sắt và đường sông Danube - đều cực kỳ hạn chế.
Các tuyến đường bộ, đường sắt và đường sông có thể giúp Ukraine duy trì một phần hoạt động xuất khẩu, nhưng khó thay thế hoàn toàn năng lực của các cảng nước sâu ở Biển Đen. Điều này đặc biệt đáng lo ngại trong thời điểm Ukraine cần giải phóng các kho chứa để tiếp nhận nông sản từ những vụ thu hoạch mới.
Tuần trước, Thổ Nhĩ Kỳ đã bày tỏ quan ngại về các cuộc tấn công với Nga và Ukraine, nói rằng cả hai nước nên tuyên bố ngừng các cuộc tấn công ở Biển Đen.
Việc phong tỏa trên thực tế các cảng Biển Đen hiện nay đã khiến xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine giảm mạnh 76% so với cùng kỳ năm ngoái tính đến thời điểm hiện tại trong tháng 8, và ngành nông nghiệp cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế nếu tình trạng này tiếp diễn.
Ukraine là một trong những nước xuất khẩu ngũ cốc lớn trên thế giới, trong khi Nga cũng giữ vị trí quan trọng trên thị trường lúa mì toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại Biển Đen đều có thể tác động đến nguồn cung và giá nông sản, không chỉ tại châu Âu mà còn ở nhiều thị trường phụ thuộc vào nguồn hàng từ khu vực này.
An An (Theo Reuters)
