"Bình minh" đang đến với Ukraine
Nhưng "bình minh" có thể đang đến. Ngoại trưởng Mỹ, cố vấn an ninh quốc gia Marco Rubio đã tuyên bố một sự hòa giải. Ông xuất hiện giữa các cuộc đàm phán khẩn cấp với các quan chức Ukraine và châu Âu tại Geneva để thông báo về những tiến triển bất ngờ trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm chấm dứt gần 4 năm chiến tranh ở Ukraine.
"Đây là một cuộc gặp gỡ và ngày làm việc rất, rất ý nghĩa, tôi có thể nói là tốt nhất mà chúng tôi có được cho đến nay trong toàn bộ quá trình này", ông Rubio tuyên bố. Andriy Yermak, trợ lý chính của Tổng thống Ukraine Zelensky, đồng tình: "Chúng tôi đang tiến tới một nền hòa bình công bằng và lâu dài".
Khi các cuộc đàm phán được lên kế hoạch tiếp tục trong những ngày tới - ông Rubio cho biết bất kỳ thỏa thuận nào tại Geneva sẽ cần được cả ông Zelensky và ông Trump chấp thuận. Mối đe dọa Ukraine mất quyền tiếp cận thông tin tình báo và vũ khí quan trọng của Mỹ, đã bị xua tan, ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại.
Tất cả những điều này tạo nên sự thay đổi đáng kể so với cuộc họp đáng ngại ở Kiev trước đó, khi Dan Driscoll, Bộ trưởng Lục quân Lầu Năm Góc, trình lên ông Zelensky một kế hoạch 28 điểm có lợi cho Nga.
Bản thảo bị rò rỉ tuần trước yêu cầu giảm quân đội Ukraine xuống còn 600.000 quân (giảm khoảng 25% so với quân số hiện tại); và sửa đổi hiến pháp để loại trừ vĩnh viễn tư cách thành viên NATO.
Các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Nga sẽ được dỡ bỏ, và Nga sẽ được chào đón trở lại G8. Các tài sản bị đóng băng của Nga, được dành riêng cho việc bồi thường, một phần sẽ được chuyển hướng vào một quỹ mới được chi cho các dự án chung giữa Mỹ và Nga. Châu Âu sẽ cung cấp 100 tỷ đô la cho việc tái thiết Ukraine, trong khi Mỹ sẽ nhận một nửa lợi nhuận từ các dự án tái thiết và nắm giữ cổ phần trong cơ sở hạ tầng khí đốt của Ukraine.
Ngoại trưởng Mỹ - Người lái mọi thứ về đúng hướng
Nhưng rồi, chính ông Rubio đã nỗ lực đưa mọi thứ trở lại đúng hướng bằng cách tìm kiếm một thỏa thuận với phía Ukraine.
Hôm 23/11, bản kế hoạch được cho là đã giảm xuống 19 điểm sau các cuộc tham vấn giữa Ukraine và Mỹ tại Geneva.
Ông Zelensky xác nhận kế hoạch hòa bình đã được thu gọn và phù hợp hơn với nhu cầu của Kiev.
Tổng thống Ukraine Zelensky muốn gặp Tổng thống Trump "càng sớm càng tốt" - có thể là vào dịp Lễ Tạ ơn - để hoàn tất thỏa thuận chung giữa Mỹ và Ukraine về các điều khoản chấm dứt chiến tranh, Chánh văn phòng của Zelensky, Andriy Yermak, nói với Axios. Ông Yermak cho biết Zelensky muốn đàm phán về vấn đề nhượng bộ lãnh thổ với chính ông Trump.
Một quan chức Mỹ xác nhận đã có các cuộc thảo luận với phía Ukraine về một cuộc gặp trong tuần này hoặc tuần tới, nhưng cho biết chưa có ngày cụ thể.
Tuy nhiên, ngay cả khi một thỏa thuận có lợi hơn cho Ukraine được ông Trump thông qua, thì gần như chắc chắn nó cũng sẽ bị Nga ngăn cản; và ngược lại, bất kỳ thỏa thuận nào được Nga chấp nhận đều có khả năng bị Quốc hội Ukraine hoài nghi bác bỏ. Nhưng đối với ông Zelensky, mỗi ngày "sống sót" sẽ giống như một chiến thắng.
Minh Khôi
Theo The Economist, Axios
