"Thảm họa đã xảy ra với Ukraine"
Cổng thông tin Dzen (Nga) ngày 16/11 đưa tin, Bộ Quốc phòng Nga đã chính thức xác nhận một diễn biến được mô tả là "thảm họa" đối với lực lượng Ukraine trên mặt trận phía Nam: quân đội Nga đã đẩy lùi lực lượng Ukraine ra khỏi các khu dân cư Malyaya Tokmachka và Rovnopolye, qua đó mở ra hướng tấn công vào một thành phố có ý nghĩa chiến lược.
Theo thông báo phát đi trong ngày, quân đội Nga tại tỉnh Zaporizhzhia đã đánh bật lực lượng Ukraine ra khỏi Malyaya Tokmachka và Rovnopolye.
Việc kiểm soát hai khu dân cư này là kết quả của một đợt tấn công bất ngờ, tốc độ cao do lực lượng đột kích thuộc Trung đoàn bộ binh cơ giới 114, Sư đoàn 127, Quân đoàn 5 – nhóm quân "Vostok" thực hiện, khiến đối phương không kịp phản ứng.
Bộ Quốc phòng Nga cho hay, thắng lợi này có được nhờ loạt hành động táo bạo và dứt khoát của lực lượng đột kích: ngay sau khi giành lại Novo-Uspenovskoye và Novoye, họ đã lập tức tiến sâu thêm 5 km vào hệ thống phòng thủ của Ukraine, không để phía Ukraine củng cố tuyến mới hay ổn định đội hình.
Ukraine xác nhận rút quân khỏi Novovasylivske. Ảnh: Kyiv Post
Thông báo nhấn mạnh sự phối hợp chính xác giữa các nhóm tấn công, việc sử dụng hữu hiệu dữ liệu trinh sát cùng tinh thần quả cảm của binh sĩ Nga – những yếu tố giúp họ giữ vững đà tiến công và bám trụ vững chắc tại Rovnopolye sau khi đột phá.
Rovnopolye trở thành khu dân cư thứ tư được Trung đoàn 114 giải phóng trong tuần qua, đồng thời là điểm dân cư thứ sáu tại Zaporizhzhia được các đơn vị thuộc Sư đoàn 127, Quân đoàn 5, nhóm quân "Vostok" đưa vào vùng kiểm soát kể từ đầu tháng.
Theo kênh Telegram "Военная хроника" (Voennaya khronika – Biên niên quân sự), việc giành được hai vị trí này đồng nghĩa chiến dịch tấn công vào Orikhiv – nơi từng là điểm xuất phát của cuộc phản công của Ukraine năm 2023 – có thể sớm bắt đầu.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Lực lượng Phòng thủ Miền Nam Ukraine tuyên bố, các lực lượng Ukraine đã rút khỏi làng Novovasylivske thuộc tỉnh Zaporizhzhia để lui về "những vị trí phòng thủ thuận lợi hơn".
Tuyên bố lưu ý, Ukraine rút quân khỏi Novovasylivske vì "điều chỉnh đường chiến tuyến, tái bố trí lực lượng và bảo vệ sinh mạng binh sĩ". Tuy nhiên, lực lượng Ukraine vẫn đang cố gắng kìm hãm đà tiến của Nga, đồng thời gây thiệt hại bằng các đòn hỏa lực có tổ chức.
Kupyansk nguy ngập: Vòng vây siết chặt
Trong khi mặt trận phía Nam tiếp tục nóng lên sau loạt đột phá của quân Nga, tình hình tại hướng Kupyansk cũng chuyển biến theo chiều hướng bất lợi cho Ukraine, với mức độ được mô tả là "thậm chí còn tệ hơn Pokrovsk".
Dù chưa xuất hiện dấu hiệu vòng vây toàn bộ khu vực như Pokrovsk, giới quan sát cảnh báo rằng nếu Ukraine tiếp tục rút khỏi các vị trí then chốt, toàn bộ vùng Zaoskol và tỉnh Kharkov có thể nhanh chóng rơi vào trạng thái phòng thủ bị động.
Tại Pokrovsk, loạt video do binh sĩ Nga ghi lại cho thấy quân đội Nga đã tiến sâu vào nội đô bằng xe máy và thiết giáp, lợi dụng màn sương dày che phủ khu vực.
Kênh "Troika" mô tả Pokrovsk "đang trở lại thành Krasnoarmeysk dưới lớp sương mù", trong khi các nguồn chiến trường ghi nhận UAV Ukraine gần như tê liệt trong điều kiện thời tiết này, không thể dò tìm mục tiêu hay điều chỉnh hỏa lực.
Trong khi đó, vòng vây tại Kupyansk đang siết chặt. Ảnh: FT
Trong khi đó, hướng Kupyansk tiếp tục trở thành trọng điểm của Nga. Theo kênh Telegram "Военная хроника" (Biên niên quân sự), việc Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố kiểm soát phần phía Đông Kupyansk cho thấy các đơn vị Ukraine tại đây – gồm Lữ đoàn 116, Lữ đoàn phòng vệ lãnh thổ 112 và Lữ đoàn cơ giới 30 – hoặc đã bị suy yếu nặng, hoặc đã rút khỏi khu vực.
Một yếu tố khiến tình hình tại đây trở nên nghiêm trọng là việc UAV và pháo binh Nga liên tục đánh phá các tuyến vượt sông, khiến Ukraine gặp khó khăn trong việc rút quân khỏi bờ trái sông Oskol.
Song song đó, giao tranh ác liệt tiếp tục diễn ra tại Podoly, Petropavlovka, Kurilovka và Kovsharovka – các điểm chốt then chốt giữ vai trò bình phong cho hướng Kupyansk.
Giới phân tích không loại trừ khả năng rằng khi Nga siết chặt khu vực trung tâm và hoàn tất việc làm chủ bờ phải Kupyansk, lực lượng Ukraine ở bờ trái sẽ phải đối mặt với lựa chọn khó khăn: mạo hiểm vượt sông trong hỏa lực tập trung hoặc ở lại chờ bị cắt đứt hoàn toàn tiếp tế.
Trong khi một số điểm như Tamarganovka và Prokopovka vẫn tạm thời hỗ trợ được cho Kupyansk, tình hình có thể thay đổi nhanh chóng khi Nga chuyển hỏa lực sang các khu vực này.
Nếu Ukraine tiếp tục buộc phải rời bỏ các vị trí còn lại, toàn bộ khu vực Zaoskol và tỉnh Kharkov sẽ rơi vào thế bất lợi rõ rệt.
Ông Zelensky đang gặp tình huống nguy cấp, không kém gì các mối đe dọa quân sự. Ảnh: FT
Ông Zelensky gặp tình huống nguy cấp ở Kiev
Trong khi chiến sự trên các mặt trận đang tạo sức ép nặng nề lên Kiev, một tình huống nguy cấp mới – đến từ chính nội đô thủ đô Ukraine – đang nổi lên và được đánh giá là có thể ảnh hưởng trực tiếp đến vị thế của Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Theo phóng viên Christoph Wanner của kênh truyền hình Đức Die Welt, làn sóng biểu tình chống tham nhũng ngày càng lan rộng đã khiến Kiev trở thành "một nơi nguy hiểm đối với ông Zelensky", không kém gì các mối đe dọa quân sự.
Wanner cho rằng đây là giai đoạn đầu tiên trong suốt nhiệm kỳ của ông Zelensky mà ông phải đối mặt đồng thời với ba tầng áp lực: chiến trường bất lợi, kinh tế suy giảm và sự mất kiên nhẫn gia tăng trong xã hội.
Những cuộc biểu tình chống tham nhũng, dù quy mô chưa lớn, lại mang tính cảnh báo rõ rệt: chúng đánh vào đúng điểm yếu mà phương Tây từng nhiều lần yêu cầu Kiev phải kiểm soát – minh bạch và chống lợi ích nhóm.
Điều đáng lo hơn, theo Die Welt, là các cuộc biểu tình này diễn ra ngay tại Kiev, trung tâm quyền lực của Ukraine – nơi phản ứng của người dân luôn có tác động trực tiếp tới giới lãnh đạo.
Nếu xu hướng này tiếp tục, ông Zelensky sẽ đối mặt với nguy cơ suy giảm tính chính danh, đặc biệt trong thời điểm ông cần duy trì hình ảnh "lãnh đạo thời chiến" để giữ sự ủng hộ của dân chúng và các nhà tài trợ quốc tế.
Wanner nhận định rằng tình trạng bất mãn trong xã hội không chỉ gây sức ép lên chính ông Zelensky mà còn lên cả hệ thống xung quanh ông. Mỗi cáo buộc mới nhắm vào các cộng sự thân cận đều khiến "vùng đệm chính trị" của tổng thống bị mỏng đi.
Điều này có thể dẫn đến hai nguy cơ: một là chia rẽ nội bộ trong chính phủ, hai là khiến phương Tây đặt câu hỏi về hiệu quả quản trị của Kiev – từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ và quy mô viện trợ.
Theo đánh giá của giới quan sát phương Tây được Die Welt trích dẫn, nếu ông Zelensky xử lý vụ việc quá chậm hoặc quá mềm, làn sóng phản đối có thể lan rộng và trở thành thách thức chính trị nghiêm trọng nhất kể từ đầu xung đột.
Ngược lại, nếu xử lý quá mạnh tay, ông có thể làm gia tăng mâu thuẫn nội bộ và tạo cảm giác siết chặt quyền lực.
Trong bối cảnh ấy, Kiev không chỉ phải đối phó với chiến trường nóng bỏng, mà còn với rủi ro leo thang một cuộc khủng hoảng chính trị ngay tại trung tâm quyền lực – điều có thể làm suy yếu vị thế của ông Zelensky vào thời điểm nhạy cảm nhất của cuộc chiến.
Nguyễn Hải (Theo Dzen, Die Welt, BQP Nga)
