Một bệnh nhân mới đây phải nhập viện trong tình trạng đau quặn thận kéo dài sau thời gian tự điều trị bằng nước chanh. Bệnh nhân có tiền sử sỏi thận nhỏ. Thay vì đi khám định kỳ và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn, người này nghe lời mách trên mạng rằng uống nhiều nước chanh sẽ giúp “bào mòn sỏi”, làm sạch đường tiết niệu.
Trong nhiều tháng, bệnh nhân duy trì thói quen uống nước chanh hằng ngày với lượng lớn. Ban đầu, anh cảm thấy cơ thể “nhẹ hơn”, tiểu nhiều hơn nên càng tin rằng phương pháp này có hiệu quả. Tuy nhiên, những cơn đau âm ỉ vùng hông lưng sau đó xuất hiện ngày càng dày đặc.
Khi nhập viện, kết quả thăm khám cho thấy viên sỏi không hề biến mất như kỳ vọng mà đã di chuyển gây tắc nghẽn đường niệu, kéo theo nguy cơ tổn thương chức năng thận.
ThS.BS Mai Văn Lực, Khoa Phẫu thuật Thận tiết niệu & Nam học, Bệnh viện E cho biết, nhiều người hiện nay có xu hướng tin vào các “bí quyết chữa bệnh tự nhiên” lan truyền trên mạng xã hội mà bỏ qua tư vấn y khoa.
Không ít bệnh nhân nghĩ rằng nước chanh có tính axit nên có thể làm tan sỏi như cách axit hòa tan cặn bám. Nhưng cơ thể con người không hoạt động theo cơ chế đơn giản như vậy.
Theo bác sĩ Lực, chanh chứa citrate, một chất có khả năng hỗ trợ hạn chế sự kết tinh của một số loại sỏi, đặc biệt là sỏi canxi oxalat. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc uống càng nhiều nước chanh thì sỏi sẽ tự tiêu biến.
Trên thực tế, tác dụng của citrate chỉ mang tính hỗ trợ phòng ngừa trong một số trường hợp nhất định và cần được áp dụng đúng cách, đúng liều lượng.
Bác sĩ Lực cảnh báo, nếu dùng quá nhiều nước chanh, đặc biệt là nước cốt chanh uống lúc đói hoặc thay nước lọc thường xuyên, người bệnh có thể gặp hàng loạt vấn đề như kích ứng dạ dày, trào ngược, ảnh hưởng men răng, rối loạn tiêu hóa.
Đáng chú ý, không phải loại sỏi nào cũng giống nhau. Sỏi tiết niệu có nhiều dạng như sỏi canxi, sỏi axit uric, sỏi struvite… Mỗi loại cần hướng điều trị khác nhau. Có trường hợp phải dùng thuốc, có trường hợp cần can thiệp bằng tán sỏi hoặc phẫu thuật.
Việc tự ý áp dụng mẹo dân gian mà không xác định loại sỏi, kích thước và vị trí sỏi có thể khiến bệnh âm thầm tiến triển, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, suy giảm chức năng thận.
Vì sao nhiều người dễ tin “mẹo chữa sỏi”?
Theo bác sĩ Lực, tâm lý ngại phẫu thuật, sợ đau và mong muốn chữa bệnh “tự nhiên” khiến nhiều người tìm đến các bài thuốc truyền miệng. Mạng xã hội với hàng loạt video chia sẻ kinh nghiệm cá nhân càng khiến nhiều người tin rằng chỉ cần uống nước chanh, nước dừa hay các loại lá cây là có thể “đẩy sỏi” ra ngoài.
Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh rằng không có một loại thức uống thần kỳ nào có thể thay thế điều trị y khoa.
Đối với người có nguy cơ sỏi thận hoặc từng bị sỏi tiết niệu, điều quan trọng nhất vẫn là duy trì lối sống khoa học: uống đủ nước, hạn chế ăn mặn, giảm thực phẩm nhiều oxalat, không nhịn tiểu và khám định kỳ.
Riêng với nước chanh, bác sĩ cho rằng người khỏe mạnh có thể sử dụng ở mức vừa phải như một loại đồ uống hỗ trợ bổ sung vitamin C và giúp cơ thể dễ uống nước hơn. Tuy nhiên, không nên thần thánh hóa công dụng của chanh như một “thần dược” trị sỏi.
Ngọc Minh
