"Vàng trắng" từ cây gỗ tỷ USD: Góp phần đưa Việt Nam vào Top 3 thế giới

Cây cao su chính là "mỏ vàng trắng" của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG).

Theo cập nhật mới nhất vào cuối tháng 12/2025 của VRG, doanh thu của Tập đoàn VRG đạt 32.007 tỷ đồng, nộp ngân sách 4.579 tỷ đồng. Doanh thu tỷ USD của VRG đến chủ yếu từ cây cao su - theo hai cách là mủ cao su và gỗ cao su.

Mủ cao su: Ở độ tuổi 10 – 12 năm (giai đoạn khai thác cao su non), cây cao su đạt chuẩn để khai thác mủ. Khi trưởng thành (10-25 năm), cây cao su có độ cao từ 10-20 mét và cho mủ ở mức ổn định. Tổng sản lượng mủ cao su của VRG hàng năm đạt hơn 500.000 tấn.

Gỗ cao su: Sau khi hết chu kỳ khai thác mủ (trung bình ở độ tuổi 25-30 năm), VRG sẽ tiến hành khai thác gỗ cao su (với thân gỗ màu nâu nhạt, chiều cao trung bình từ 10 đến 20m, có những cây cao tới 30m), với tổng sản lượng sản xuất 1,2 triệu m3/năm.

381.000 héc-ta. Ba quốc gia. Một chuỗi giá trị khép kín

Không nhiều tập đoàn nhà nước Việt Nam có thể tự hào sở hữu một "mỏ kho báu sống" - rừng cao su - trải dài qua ba quốc gia như Tập đoàn VRG.

Với tổng 381.000 héc-ta vườn cây phủ xanh từ miền Đông Nam Bộ sang tận các tỉnh Nam Lào và Bắc Campuchia, VRG không chỉ là một doanh nghiệp trồng cây - họ đang vận hành một trong những vùng cao su tập trung lớn bậc nhất Đông Nam Á.

B&Company (Nhật Bản) năm 2025 cho biết, Việt Nam sở hữu khoảng 930.000 héc-ta đất trồng cao su và hiện là nhà sản xuất cao su tự nhiên lớn thứ ba thế giới, sau Thái Lan và Indonesia. 

Điều này có nghĩa, diện tích trồng cao su của VRG chiếm khoảng một phần ba diện tích trồng cao su của cả nước. Sản lượng hàng năm đạt hơn 500.000 tấn cao su các loại, được xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới, góp một phần đưa Việt Nam vào Top 3 nhà sản xuất cao su tự nhiên lớn nhất thế giới.

Cao su tự nhiên là thứ không thể thay thế hoàn toàn bằng cao su tổng hợp trong nhiều ngành công nghiệp nặng như lốp máy bay, thiết bị y tế, hay các chi tiết đòi hỏi độ đàn hồi cao. 

Sản phẩm của Tập đoàn VRG hiện có mặt trên 70 quốc gia, trong đó có nhiều khách hàng là doanh nghiệp, tập đoàn, nhà phân phối cao su hàng đầu thế giới ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, châu Âu...

Điều tạo nên sức mạnh thực sự của VRG không chỉ là quy mô, mà là cách họ kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị của mình khép kín: Từ hạt giống xuống đất, đến vườn cây trưởng thành, khai thác rồi qua nhà máy chế biến đạt tiêu chuẩn quốc tế, và tiến thẳng đến cảng xuất khẩu. 

Năm 2025, VRG tạo dấu mốc quan trọng cho ngành cao su Việt Nam khi Công ty CP cao su Chư Sê - Kampong Thom (CRCK, Campuchia, thuộc VRG) là đơn vị đầu tiên trên thế giới đạt chứng nhận PEFC EUDR DDS - Hệ thống thẩm định chuyên sâu theo Quy định Chống phá rừng của Liên minh châu Âu.

PEFC EUDR DDS chính là "Hộ chiếu xanh" chứng minh cao su sạch - không phá rừng, có thể truy xuất từng lô đất - và là điều kiện bắt buộc để xuất khẩu vào EU từ năm 2025 trở đi.

Việc nhận "Hộ chiếu xanh" này sẽ mở ra cơ hội tiếp cận bền vững thị trường EU và thiết lập chuẩn mực toàn cầu mới cho ngành cao su của VRG nói riêng và ngành cao su Việt Nam nói chung.

Cây chết sinh tiền - nguồn thu thứ hai bất ngờ

Một cây cao su sống khoảng 25–30 năm rồi hết chu kỳ khai thác mủ. Với nhiều người, đó là lúc "cây chết". Với VRG, đó là lúc nguồn thu thứ hai bắt đầu. 

Gỗ cao su - từng bị coi là phế phẩm - nay là nguyên liệu được săn đón nhờ những bước đi chiến lược của Tập đoàn theo hướng kinh tế tuần hoàn: Vừa thanh lý gỗ già, vừa trồng mới để tiếp tục vòng quay "kho báu lỏng" cho thế hệ cây cao su tiếp theo.

Lĩnh vực chế biến gỗ cao su từ đó trở thành một thế mạnh của Tập đoàn nhờ vào nguồn lực lớn rừng nguyên liệu bền vững. VRG hiện có 16 nhà máy sản xuất gỗ ván sợi, gỗ phôi và tinh chế với tổng sản lượng sản xuất 1,2 triệu m3/năm. 

Trong phần kết luận của mình, B&Company cho biết, để đảm bảo tính bền vững lâu dài của ngành công nghiệp cao su, Việt Nam cần ưu tiên nâng cao năng suất và tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường và truy xuất nguồn gốc toàn cầu. Việc tập trung vào các sản phẩm cao su chế biến sâu, có giá trị cao sẽ nâng cao giá trị xuất khẩu và giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu thô.

Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt từ các nước như Thái Lan, Indonesia và các nhà cung cấp mới nổi, Việt Nam nên đầu tư vào công nghệ hiện đại, đa dạng hóa thị trường và tăng cường kiểm soát chất lượng để duy trì khả năng cạnh tranh và sự ổn định trong thương mại cao su toàn cầu đang thay đổi.

Tất cả những điều này đều có trong bộ giá trị cốt lõi của Tập đoàn VRG.

Và những nỗ lực cùng thành tựu của VRG là cách một tập đoàn nhà nước Việt Nam đang lặng lẽ xây dựng vị thế của mình trên bản đồ ngành cao su thế giới, một cách không ồn ào, nhưng bền gốc, như chính những hàng cây sinh ra thứ "vàng lỏng" triệu USD mà họ trồng.

Nguồn tham khảo: VRG, B&Company

Trang Ly