Khoản vay khó đòi
Tháng 6/2017, ông Trương – chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Hồ Bắc, Trung Quốc – cho bạn làm ăn là ông Lý vay 80.000 NDT ( hơn 298 triệu đồng), với thỏa thuận miệng rằng sẽ hoàn trả trong vòng 12 tháng. Tin tưởng bạn bè lâu năm, ông Trương chỉ viết một tờ giấy ghi nhận giao dịch, không có người làm chứng, cũng không chuyển khoản mà giao tiền mặt.
Một năm trôi qua, ông Lý không trả nợ như đã cam kết. 2 năm sau đó, người này chuyển nhà sang tỉnh khác, từ đó cắt liên lạc với ông Trương. Mãi đến cuối năm 2023, khi tình cờ biết được địa chỉ mới của bạn, ông Trương lập tức nộp đơn kiện yêu cầu tòa buộc ông Lý trả nợ gốc và tiền lãi.
Tại phiên tòa, ông Trương mang theo tờ giấy nợ viết tay và khẳng định chữ ký phía dưới chính là của ông Lý. Tuy nhiên, phía bị đơn nhanh chóng phủ nhận. Ông Lý cho biết chữ ký đúng là của mình, nhưng lại giải thích rằng tài liệu này chỉ là “biên bản nhận tạm ứng chi phí làm ăn” trong một dự án hợp tác đã đổ bể từ nhiều năm trước, không phải văn bản vay mượn tiền.
Vụ việc vì thế mà càng trở nên phức tạp. Tờ giấy được xem là chứng cứ quan trọng lại không ghi rõ mục đích vay, không có người làm chứng, cũng không có chi tiết thể hiện việc giao nhận tiền mặt.
Hơn nữa, ông Trương càng rơi vào thế bất lợi khi từ năm 2018 đến năm 2023, ông không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy mình từng đòi nợ đối phương. Những thiếu sót này khiến chứng cứ của ông bị đánh giá là không đủ thuyết phục trước tòa.
Chủ nợ thua kiện vì không đủ bằng chứng
Sau khi xem xét toàn bộ tài liệu và lời khai của hai bên, tòa án đưa ra phán quyết khiến ông Trương gần như sụp đổ. Trước hết, hội đồng xét xử xác định rằng thời hiệu khởi kiện đã hết hạn.
Theo quy định của Luật dân sự Trung Quốc, mọi tranh chấp về nghĩa vụ trả nợ giữa cá nhân phải được khởi kiện trong vòng 3 năm kể từ ngày bên vay đến hạn phải thanh toán. Thế nhưng ông Trương lại đợi đến hơn 5 năm mới nộp đơn, đồng nghĩa với việc quyền yêu cầu tòa thụ lý vụ án đã không còn hiệu lực.
Không chỉ vậy, tòa cũng cho rằng chứng cứ mà nguyên đơn cung cấp không đủ sức thuyết phục. Tờ giấy viết tay được xem là chứng cứ chủ chốt lại không ghi mục đích vay, không thể hiện thời hạn trả nợ, cũng không có người làm chứng. Vì vậy, nó không đủ để chứng minh rằng giữa hai bên tồn tại một khoản vay rõ ràng.
Từ hai cơ sở nói trên, tòa án tuyên bố: “Bị đơn không phải chịu trách nhiệm thanh toán số tiền mà nguyên đơn yêu cầu.”
Vụ việc là bài học nhắc nhở rằng trong giao dịch tiền bạc, sự tin tưởng dù quan trọng đến đâu cũng không thể thay thế cho chứng cứ hợp pháp.
Khi cho người khác vay tiền, bạn cần giấy tờ rõ ràng, có người làm chứng, và tốt nhất là chuyển khoản để lưu dấu vết giao dịch. Nếu để mọi thứ chỉ dựa trên sự tin tưởng, khi xảy ra tranh chấp, người thiệt thòi gần như luôn là chủ nợ.
Ánh Lê (Theo hncourt.gov.cn)
