Phát hiện bất ngờ sau 7 năm
Năm 2013, người đàn ông họ Bồ mua một căn hộ tại Nam Kinh, Trung Quốc với giá 1,47 triệu NDT (khoảng 5,5 tỷ đồng). Do không đủ tài chính, ông vay ngân hàng 1,17 triệu NDT (khoảng 4,4 tỷ đồng). Theo tư vấn từ phía ngân hàng khi ký hợp đồng, ông phải trả góp hàng tháng 8.000 NDT (hơn 30 triệu đồng), bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi.
Với mong muốn sớm ổn định cuộc sống, ông Bồ chấp nhận khoản vay dài hạn này và đều đặn trả nợ đúng hạn suốt nhiều năm. Mỗi tháng, tiền vay được tự động khấu trừ từ tài khoản, không xảy ra tranh chấp hay chậm trễ. Trong suy nghĩ của ông, việc trả góp đều đặn như vậy đồng nghĩa với việc khoản nợ gốc sẽ giảm dần theo thời gian.
Đến năm 2020, sau 7 năm trả nợ liên tục, ông Bồ tự tính toán và tin rằng mình gần như đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính với ngân hàng. Ông kỳ vọng sắp sở hữu hoàn toàn căn nhà mà không còn áp lực vay mượn.
Tuy nhiên, khi kiểm tra hồ sơ tín dụng cá nhân, ông Bồ hoàn toàn sụp đổ. Dữ liệu từ hệ thống cho thấy khoản nợ gốc của ông không hề giảm, trong khi toàn bộ số tiền đã thanh toán suốt 7 năm qua chỉ được tính là tiền lãi.
Không tin vào kết quả này, ông Bồ rà soát lại hợp đồng vay vốn. Trong văn bản ký kết, điều khoản ghi rõ số tiền trả hàng tháng bao gồm cả gốc lẫn lãi. Điều này khiến ông không hiểu vì sao thực tế ngân hàng lại ghi nhận theo cách hoàn toàn khác.
Ông Bồ lập tức đến ngân hàng yêu cầu làm rõ. Tuy nhiên, phía ngân hàng cho biết khoản vay của ông được áp dụng phương thức “trả lãi trước, trả gốc sau”. Theo cách này, trong nhiều năm đầu, toàn bộ số tiền trả hàng tháng chỉ dùng để thanh toán tiền lãi, còn nợ gốc hầu như chưa được khấu trừ.
Quyết định khởi kiện
Ngân hàng cho rằng đây là một phương thức trả nợ hợp pháp và được áp dụng phổ biến. Khi ông Bồ thắc mắc vì sao không được thông báo rõ ngay từ đầu, phía ngân hàng từ chối giải thích thêm, lấy lý do nhân viên phụ trách hồ sơ vay vốn đã nghỉ việc.
Cách trả lời này khiến ông Bồ vô cùng bức xúc. Ông cho rằng ngân hàng không thể đổ trách nhiệm cho cá nhân đã nghỉ việc, bởi hợp đồng là thỏa thuận pháp lý giữa tổ chức tài chính và khách hàng. Ông Bồ sau đó đã tuyên bố khởi kiện ngân hàng.
Vụ việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người bày tỏ sự phẫn nộ, cho rằng nếu hợp đồng ghi rõ trả góp cả gốc lẫn lãi, ngân hàng không được đơn phương áp dụng phương thức “trả lãi trước” mà không có sự đồng ý rõ ràng của người vay. Việc này có thể khiến người mua nhà rơi vào tình trạng trả nợ kéo dài hơn nhiều so với dự kiến, gây thiệt hại lớn về tài chính.
Sau khi tiếp nhận đơn khiếu nại, Tòa án Nam Kinh đã vào cuộc điều tra. Trọng tâm của vụ việc là xác định liệu hai bên có thỏa thuận rõ ràng về phương thức trả nợ ngay từ đầu hay không, cũng như ngân hàng có gây hiểu nhầm cho người vay trong quá trình ký kết hợp đồng.
Các luật sư tại Giang Tô nhận định, ngân hàng có nghĩa vụ thực hiện đúng các điều khoản đã ký. Nếu cần thay đổi phương thức trả nợ, ngân hàng phải thông báo rõ ràng và được người vay chấp thuận bằng văn bản. Việc đơn phương thay đổi hoặc giải thích mập mờ là không phù hợp với quy định pháp luật Trung Quốc.
Tính đến thời điểm hiện tại, Tòa án Nam Kinh vẫn chưa công bố kết luận cuối cùng về vụ việc.
Từ câu chuyện của ông Bồ, các chuyên gia tài chính và pháp lý khuyến cáo người mua nhà cần đặc biệt thận trọng khi ký hợp đồng vay vốn. Người vay nên đọc kỹ các điều khoản liên quan đến cách tính lãi, phương thức trả nợ và thời gian khấu trừ nợ gốc.
Trong quá trình trả góp, người mua nhà cần lưu giữ đầy đủ chứng từ, thường xuyên kiểm tra hồ sơ tín dụng để kịp thời phát hiện bất thường. Việc chủ động bảo vệ quyền lợi cá nhân là yếu tố quan trọng giúp tránh rơi vào những tranh chấp kéo dài và tốn kém sau này.
(China Fund News)
Nguyên An
