Có một sự thật là liên quan đến tiền bạc, kể cả mối quan hệ thân thiết đến đâu cũng có thể trở nên nhạy cảm. Từ chuyện vay mượn vài triệu, góp vốn làm ăn cho đến những khoản lớn như vàng, nhà đất… tất cả đều dễ khiến tình cảm sứt mẻ nếu đôi bên không cùng quan điểm. Và mỗi lần những câu chuyện như vậy xuất hiện trên mạng xã hội, chúng gần như luôn kéo theo một cuộc tranh cãi không hồi kết: Ai đúng, ai sai và đâu mới là cách cư xử hợp tình hợp lý?
Mới đây, một bài đăng trên Threads đã thu hút sự chú ý lớn từ cư dân mạng khi kể lại tình huống khó xử giữa bạn bè liên quan đến chuyện vay vàng. Cụ thể, chủ nhân bài viết chia sẻ:
“Vừa rồi mình mượn 4 cây vàng lúc đỉnh, bạn mình đổ 190 triệu/1 cây. Giờ hạ 150 triệu/1 cây vậy mà mình trả vàng lại thì bạn mình không chịu! Trong khi trước hồi mượn nó nói mình phải trả bằng vàng chứ tiền không chịu”.
Ngay sau khi xuất hiện, bài đăng nhanh chóng được quan tâm, nhận về 256 nghìn lượt xem và hàng nghìn lượt yêu thích. Riêng phần bình luận, cư dân mạng chia thành nhiều luồng quan điểm khác nhau.
“Mượn gì trả nấy” hay người cho vay là người có quyền?
Một phe cho rằng “mượn gì trả nấy” là nguyên tắc cơ bản, đặc biệt khi thứ được vay là vàng - một tài sản có giá trị biến động theo thời điểm. Theo nhóm này, nếu lúc giá vàng tăng, bên cho vay có quyền nhận lại đúng số vàng đã cho mượn thì khi vàng giảm cũng không thể đổi sang cách tính khác chỉ vì bên vay thấy mình bị thiệt.
Một số bình luận ủng hộ quan điểm này:
- Lúc vàng lên thì kêu vay gì trả đó, giờ vàng xuống kêu vay bao nhiêu tiền trả bấy nhiêu là sao? Đọc bài vay vàng hồi xưa 3 cây vàng 40 triệu, giờ trả 40 triệu không cho bắt trả đúng 3 cây vàng. Giờ vàng xuống thì đòi ngược lại.
- Có lẽ mọi người ai cũng nghĩ là người cho mượn là người nắm quyền quyết định. Nhưng tui thấy nguyên tắc đúng vẫn là mượn gì trả nấy. Còn không thì cứ mua vàng 150 rồi đợi khi nào lên 190 mang trả.
- Vàng lên thì bạn đòi trả vàng ngay đó.
- Mấy post khác vàng tăng thì ai cũng khuyên vay gì trả đấy. Buồn cười thật.
- Mượn vàng thì trả vàng đúng rồi, đợt tui coi vụ bà kia mượn vàng, sau quy ra tiền trả cũng bị chửi, giờ post này trả đúng vàng cũng chửi. Chứ muốn sao?
Ngược lại nhiều người phân tích ở góc độ thiệt hại của người cho vay và khẳng định nên trả tiền, đúng giá 190 triệu/ lượng.
Theo họ, vấn đề không chỉ là 4 cây vàng mà còn là tình nghĩa, việc đồng ý cho vay cũng là điều đáng quý. Hơn nữa trong khoảng thời gian vàng rớt mạnh từ vùng 190 triệu xuống 150 triệu đồng/lượng, người cho vay hoàn toàn có thể bán để cắt lỗ ở mốc 170 - 180 triệu. Tuy nhiên vì đã cho bạn vay nên họ bị “kẹt” số vàng đó. Vì vậy, nếu giờ chỉ nhận lại theo mức giá thấp hiện tại thì bên chịu thiệt rõ ràng là người cho vay, người nợ cần cư xử sòng phẳng và có tình nghĩa.
- Thiệt ra dù sao cũng cho mượn là tốt lắm rồi á, thường là trả 190 triệu với lãi nữa á, vì hiếm khi ai chịu cho mượn đâu.
- Bạn tưởng bạn mượn 4 cây vàng thì ý nghĩa nó chỉ là 4 cây vàng sao? Khi người ta cho bạn mượn 4 cây thì tức là người ta đã vì bạn mà chấp nhận rủi ro, vì nếu bạn giở thói ba trợn, người ta vừa bị mất tình nghĩa vừa bị mất tiền vàng, nếu kiện tụng thì nhiêu khê mà chưa chắc lấy lại đủ. Thứ 2 là "một miếng khi đói bằng một gói khi no", 4 cây vàng lúc bạn cần nhất nó quý hơn 4 cây vàng lúc bạn không cần gấp nữa, người ta cho bạn mượn lúc bạn cần nhất, đó là thứ quý giá nhất mà người ta dành cho bạn rồi.
- Người ta không máu mủ ruột rà mà cho bạn mượn hẳn 4 cây vàng vào thời điểm bạn khó khăn thì lúc trả bạn đừng để họ thiệt, đó là việc nên làm. Còn đừng tính toán so đo quá với người chịu giúp mình, cảm thấy tính toán quá thì đừng mượn họ vay ngân hàng và trả lãi sòng phẳng đi.
- Mình không biết mọi người như thế nào, trước bạn mình cho mình vay 5 chỉ thôi nhưng mình cũng nói rõ là nếu vàng xuống mình trả tiền còn vàng lên mình trả vàng. Bạn giúp mình thì mình không để bạn là người chịu thiệt, nhiều người có quan niệm vàng xuống rồi trả vàng nhưng không nghĩ tới trường hợp nếu trong thời gian bạn mượn vàng lên thì người ta đã được chốt lời rồi. Ở xã hội này nếu ai đó đưa tay ra giúp bạn thì bạn chỉ nên suy nghĩ làm thế nào để đáp lại tình cảm và sự giúp đỡ của họ.
- Trả đúng 190 triệu cho người ta đi bạn. Dù họ lật kèo nhưng họ dám giúp bạn lúc khó thì coi như trả tình nghĩa. Chỉ là sau này coi như không nợ ơn, cũng không bạn bè nữa thôi.
- Họ giúp mình thì mình chịu thiệt chút cũng được. Dù sao lúc người ta cho mượn vàng mình bán đi lo việc cũng được giá 190 triệu giờ coi như trả lại đúng vậy. Biết vay gì trả đó nhưng thôi miễn sao người giúp mình họ không thấy bị thiệt là được. Mấy ai bạn bè sẵn sàng đưa vàng cho bạn mượn.
Phải làm sao trong tình huống này cho ổn thoả?
Ngoài những ý kiến trái chiều, nhiều người cũng chia sẻ quan điểm trung lập hơn. Họ cho rằng vấn đề nằm ở chỗ hai bên không có thỏa thuận rõ ràng ngay từ đầu. Nếu có giấy tờ hoặc thống nhất cụ thể cách hoàn trả thì cứ theo đó mà làm, tránh việc mỗi người hiểu một kiểu khi giá vàng biến động.
Một vài cư dân mạng đề xuất phương án dung hòa: bên vay vẫn nên trả vàng đúng số lượng đã mượn, nhưng có thể hỗ trợ thêm một phần chênh lệch như cách thể hiện thiện chí và sự biết ơn vì từng được giúp đỡ lúc khó khăn. Theo họ, đây không đơn thuần là phép toán lời - lỗ mà còn là cách giữ tình cảm giữa bạn bè với nhau.
Điều khiến nhiều người chú ý hơn nữa còn là câu chuyện về tình bạn phía sau khoản vay. Nhiều bình luận cho rằng tiền bạc luôn là “bài test” dễ làm lộ ra cách cư xử của mỗi người. Có người sẵn sàng mất tiền để nhìn rõ một mối quan hệ, nhưng cũng có người cảm thấy tiếc nuối vì sau cùng, thứ mất đi không chỉ là vài chục triệu chênh lệch, mà còn là sự tin tưởng từng có giữa bạn bè.
Thực tế, những tình huống như vậy rất khó phân định rạch ròi ai hoàn toàn đúng hay sai, bởi mỗi bên đều có lý lẽ riêng khi đứng từ góc nhìn của mình. Nhưng cũng chính vì liên quan đến bạn bè, người quen nên cách ứng xử sao cho đẹp lòng cả 2 bên đôi khi quan trọng không kém chuyện tiền bạc.
Dù mối quan hệ có thân thiết cỡ nào, nếu đã vay một khoản lớn, đặc biệt là vàng hoặc tài sản có biến động giá, hai bên nên nói rõ ngay từ đầu về cách hoàn trả: trả đúng hiện vật, quy đổi theo giá nào hay xử lý ra sao nếu thị trường lên xuống mạnh. Sự rõ ràng ban đầu có thể hơi mất lòng, nhưng lại giúp tránh những mâu thuẫn lớn về sau.
Ở phía người vay, điều được nhắc tới nhiều nhất là sự sòng phẳng và thái độ biết ơn. Bởi trong lúc khó khăn, việc có người sẵn sàng cho vay một khoản lớn đã là sự tin tưởng không dễ có được. Vì vậy, thay vì chỉ tính toán phần nào có lợi cho mình, nhiều ý kiến cho rằng nên ưu tiên cách giải quyết để cả hai đều cảm thấy được tôn trọng.
Ngược lại, phía cho vay cũng cần trao đổi thẳng thắn thay vì thay đổi quan điểm giữa chừng hoặc để cảm xúc đẩy câu chuyện đi quá xa. Bởi sau tất cả, nếu đôi bên chỉ giữ suy nghĩ “mình là người thiệt nhất” thì rất khó để còn lại một mối quan hệ bình thường như trước.
Trang
