Theo trang tin Men’s Health, được chẩn đoán mắc đa u tủy xương sau một cú ngã tưởng chừng bình thường, ông Dave đã trải qua nhiều năm điều trị, thuyên giảm rồi tái phát.
Ông Dave từng đi khám sức khỏe định kỳ mà không có bất kỳ lo ngại lớn nào. Tuy nhiên, một hoặc hai ngày sau buổi kiểm tra, bác sĩ gọi điện thông báo ông có dấu hiệu thiếu máu. Ngay ngày hôm sau, ông Dave trượt ngã trong phòng tắm, dẫn đến gãy chân và hông.
Hai sự kiện tưởng chừng không liên quan đã dẫn đến một chẩn đoán bất ngờ: ông Dave mắc đa u tủy xương tiến triển nhanh, một dạng ung thư máu phát triển từ các tế bào plasma trong tủy xương.
Ông Dave chia sẻ: “Tôi không biết đa u tủy xương là gì hoặc nó nguy hiểm đến mức nào. Nhưng tôi luôn có quan điểm rằng nếu có bộ phận nào hỏng, bạn phải sửa nó”.
Từ đó, ông tập trung tìm hiểu căn bệnh và phối hợp với đội ngũ chăm sóc y tế để xác định hướng điều trị.
Đa u tủy xương: Căn bệnh dễ bị nhầm lẫn với tuổi tác
Theo bác sĩ Hakan Kaya, chuyên gia ung thư huyết học tại Trung tâm điều trị ung thư Cancer Care Northwest ở South Spokane, Washington (Mỹ), các tế bào plasma bình thường sản xuất kháng thể, còn gọi là globulin miễn dịch, giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng.
Khi trở thành tế bào ung thư, chúng nhân lên bất thường và sản xuất lượng globulin miễn dịch cao. Sự tích tụ protein trong máu có thể gây tổn thương nhiều cơ quan.
Bác sĩ Kaya cho biết: “Khi các loại protein đó tích tụ trong máu, chúng có thể gây ra nhiều vấn đề. Chúng có thể làm tắc nghẽn thận và phá hủy xương”.
Các tế bào ung thư còn chèn ép tế bào bình thường trong tủy xương, dẫn đến thiếu máu.
Theo số liệu trong bài viết, khoảng 36.000 ca đa u tủy xương mới được chẩn đoán trong năm 2026. Hơn một nửa, tương đương khoảng 20.000 ca, xảy ra ở nam giới. Phần lớn bệnh nhân được chẩn đoán từ 65 tuổi trở lên. Nguyên nhân chính xác gây bệnh hiện vẫn chưa được xác định.
Nhìn lại, ông Dave cho biết có thể các dấu hiệu bệnh đã xuất hiện trước khi anh bị gãy xương, nhưng anh thường quy chúng cho tuổi tác.
Đây cũng là tình trạng phổ biến. Theo bác sĩ Kaya, triệu chứng đa u tủy xương thường bị nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe thông thường.
Đau xương là biểu hiện phổ biến nhất, xuất hiện ở 70% bệnh nhân mới được chẩn đoán. Các triệu chứng khác gồm mệt mỏi do thiếu máu, nồng độ canxi cao và các vấn đề về thận.
Ông nhấn mạnh: “Cơn đau kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng mà không thuyên giảm là dấu hiệu cho thấy bạn cần được y tế chăm sóc”.
Người bệnh cũng có thể gặp tình trạng nhiễm trùng thường xuyên, dễ chảy máu hoặc bầm tím, khó thở, yếu tay chân và kiệt sức.
Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân chỉ đến bệnh viện sau một cú ngã, nghĩ rằng mình bị gãy xương thông thường. Qua kiểm tra, bác sĩ mới phát hiện những bất thường liên quan đến đa u tủy xương.
Điều trị tái phát và những lựa chọn mới
Sau chẩn đoán, ông Dave trải qua nhiều phương pháp điều trị trong nhiều năm. Theo ông, mỗi phương pháp ban đầu đều mang lại hiệu quả, nhưng cuối cùng đều ngừng phát huy tác dụng.
Ông Dave chia sẻ: “Tôi đã sống chung với bệnh đa u tủy xương nhiều năm, và thật không may, qua nhiều năm tôi đã trải qua một số giai đoạn thuyên giảm rồi tái phát”.
Ông chia sẻ: “Mỗi đợt tái phát, tôi đều trải qua đủ mọi cung bậc cảm xúc, bao gồm sự sợ hãi, mất đi hy vọng và sự lo âu cho những gì sắp tới”.
Theo bác sĩ Kaya, đa u tủy xương hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn. Phần lớn bệnh nhân cuối cùng đều tái phát, có thể trong vòng một năm hoặc năm năm.
Tuy nhiên, tái phát không đồng nghĩa với việc hết lựa chọn điều trị.
Bác sĩ Kaya nói: “Ngay cả khi tái phát nhiều lần, chúng ta vẫn có rất nhiều liệu pháp điều trị khả dụng. Mọi người cần biết rằng những đợt tái phát này là điều được dự báo trước, nhưng các lựa chọn điều trị vẫn luôn sẵn sàng”.
Một trong những lựa chọn dành cho bệnh nhân tái phát là BLENREP (belantamab mafodotin-blmf) 70 mg, thuốc kê đơn được FDA phê duyệt sử dụng kết hợp với bortezomib và dexamethasone.
Thuốc được chỉ định cho người lớn mắc đa u tủy xương đã trải qua ít nhất hai phác đồ điều trị trước đó, bao gồm thuốc ức chế proteasome và tác nhân điều hòa miễn dịch, đồng thời bệnh đã tái phát hoặc không đáp ứng với điều trị trước đó. Hiện chưa rõ BLENREP có an toàn và hiệu quả ở trẻ em hay không.
Theo bác sĩ Kaya, BLENREP được thiết kế để gắn kết với BCMA, một loại protein có trên tế bào đa u tủy xương và một số tế bào bình thường.
Tuy nhiên, BLENREP có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, đặc biệt là độc tính trên mắt. Người bệnh có thể bị nhìn mờ, suy giảm thị lực, khô mắt, nhạy cảm ánh sáng, kích ứng hoặc đau mắt, cảm giác có dị vật trong mắt. Một số trường hợp có thể xuất hiện loét giác mạc, kể cả loét kèm nhiễm trùng.
Do nguy cơ này, bệnh nhân phải khám mắt trước khi điều trị, trước mỗi liều và khi xuất hiện triệu chứng mới hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Một số thay đổi có thể không gây triệu chứng và chỉ được phát hiện qua thăm khám.
Người bệnh cần sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản ít nhất bốn lần mỗi ngày, tránh đeo kính áp tròng nếu không có chỉ định của chuyên gia chăm sóc mắt, đồng thời thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc.
Bên cạnh các phương pháp điều trị, sự hỗ trợ từ cộng đồng có ý nghĩa quan trọng đối với người mắc đa u tủy xương.
Bác sĩ Kaya khuyến khích bệnh nhân tham gia nhóm hỗ trợ, gặp gỡ những người có trải nghiệm tương tự và duy trì hy vọng trong quá trình điều trị.
Ông chia sẻ: “Chúng ta hiện có rất nhiều phương pháp điều trị khả dụng và còn rất nhiều phương pháp khác đang được nghiên cứu. Đừng bao giờ đánh mất hy vọng”.
Với ông Dave, hy vọng còn đến từ những trải nghiệm đời thường bên gia đình. Dù đã trải qua nhiều năm điều trị và những tổn thương thể chất, ông vẫn có cơ hội kỷ niệm ngày cưới và tham dự đám cưới của các con.
Ông Dave chia sẻ: “Tôi biết không phải ai cũng có trải nghiệm giống nhau với căn bệnh này, nhưng xét trên mọi thứ tôi đã trải qua, tôi vẫn có thể duy trì sự gắn kết theo những cách mà tôi chưa từng nghĩ tới khi mới được chẩn đoán”.
Ông nói thêm: “Xét về căn bệnh mà tôi đang mắc phải cũng như những tổn thương mà cơ thể đã gánh chịu, tôi vô cùng biết ơn vì những trải nghiệm mà mình vẫn có cơ hội trải qua.”
Như vậy, câu chuyện của ông Dave cho thấy hành trình sống chung với đa u tủy xương có thể khác nhau ở mỗi người. Việc nhận biết dấu hiệu bất thường, phối hợp với đội ngũ y tế, hiểu rõ các lựa chọn điều trị và duy trì kết nối với gia đình, cộng đồng là những yếu tố quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh.
* Nguồn: Men’s Health
Vũ Hoàng
