Nếu cuộc phỏng vấn là thời điểm ứng viên phải thể hiện bản thân trước nhà tuyển dụng, thì khoảng thời gian sau đó lại là lúc họ gần như mất hoàn toàn quyền chủ động. Không còn câu hỏi để trả lời, không còn việc gì để chuẩn bị, chỉ có thể chờ một email hoặc cuộc gọi báo kết quả.
Và chính sự chờ đợi này đôi khi lại trở thành phần “ám ảnh” nhất của quá trình tìm việc. Một ngày chưa có phản hồi có thể vẫn bình thường. Nhưng nếu đó là vài ngày hay 1 tuần, câu chuyện sẽ rất khác. Lúc này, không ít người bắt đầu rơi vào trạng thái “nửa tuyệt vọng, nửa hy vọng”.
Điều đáng nói là cảm giác này không đơn thuần xuất phát từ sự thiếu kiên nhẫn.
1. Chờ đợi không đáng sợ, đáng sợ là không biết phải chờ đến bao giờ
Sau khi cuộc phỏng vấn kết thúc, tình trạng bất định chưa biến mất. Chỉ là nó chuyển từ “Mình trả lời có tốt không?” sang “Mình có được chọn không?”. Khi chưa có thông tin mới, ứng viên rất dễ quay lại phân tích những chi tiết cũ để tìm một dấu hiệu về kết quả.
Vì vậy, điều khiến thời gian chờ đợi trở nên khó chịu không hẳn là phải chờ đợi, mà là không biết mình phải chờ đến bao giờ.
Một lời từ chối rõ ràng có thể khiến ứng viên thất vọng, nhưng ít nhất nó tạo ra một điểm kết thúc. Ngược lại, khi nhà tuyển dụng không phản hồi, ứng viên không biết nên tiếp tục nuôi hy vọng hay từ bỏ để kìm tiếm cơ hội khác. Họ không biết doanh nghiệp vẫn đang cân nhắc, đã chọn ứng viên khác hay đơn giản là quy trình nội bộ bị trì hoãn. Chính khoảng trống thông tin này khiến họ phải liên tục suy đoán.
2. Càng đầu tư nhiều vào cuộc phỏng vấn, ứng viên càng khó coi đó là một cơ hội “bình thường”
Một cuộc phỏng vấn hiếm khi chỉ bắt đầu khi ứng viên bước vào phòng phỏng vấn. Trước đó, họ có thể dành nhiều giờ chỉnh CV, nghiên cứu doanh nghiệp, tìm hiểu vị trí, chuẩn bị câu trả lời, làm bài kiểm tra hoặc tham gia nhiều vòng phỏng vấn.
Khi đã đầu tư nhiều thời gian và công sức, ứng viên sẽ có xu hướng đặt nhiều kỳ vọng hơn vào kết quả. Bởi vậy, một email phản hồi không còn đơn thuần là “đậu hay trượt”, mà trở thành câu trả lời cho câu hỏi lớn hơn: “Những nỗ lực vừa bỏ ra có được đền đáp hay không?”.
Octavius A. Newman - Một ứng viên tại Philadelphia khi chia sẻ với tờ Business Insider, cho biết anh đã trải qua 12 cuộc phỏng vấn cho một vị trí nhưng cuối cùng không được tuyển và cũng chẳng có lời từ chối nào được đưa ra từ phía nhà tuyển dụng. Chính quá trình kéo dài và thiếu phản hồi cụ thể là một trong những phần khó khăn nhất của trải nghiệm này.
Vấn đề vì thế không chỉ nằm ở kết quả cuối cùng. Càng đi sâu vào quy trình, ứng viên càng có cảm giác mình đã tiến gần đến đích. Mỗi ngày chờ đợi sau đó lại khiến họ khó “rút cảm xúc” khỏi cơ hội này.
3. Sự im lặng khiến ứng viên bắt đầu nghi hoặc bản thân nhiều hơn
Đây có lẽ là phần mệt mỏi nhất của thời gian chờ đợi: Ứng viên bắt đầu tự làm công việc của nhà tuyển dụng, nói thẳng ra là họ tự phán xét chính mình.
“Tại sao lúc đó mình lại trả lời như vậy?”.
“Có phải mình nói mức lương quá cao?”.
“Lúc cuối nhà tuyển dụng bảo sẽ liên hệ lại, liệu đó chỉ là câu xã giao?”.
“Hay họ đã chọn người khác rồi?”.
Không có dữ liệu mới, nhưng não vẫn muốn tìm một lời giải thích. Vì vậy, một câu hỏi, một ánh mắt hay một khoảng im lặng trong buổi phỏng vấn có thể bị đem ra phân tích nhiều lần.
Điều này càng dễ xảy ra bởi bản thân phỏng vấn xin việc đã là một tình huống dễ tạo lo âu. Một phân tích tổng hợp về mối quan hệ giữa phỏng vấn tuyển dụng và kết quả phỏng vấn cho thấy ứng viên có mức độ lo âu cao hơn có xu hướng nhận đánh giá phỏng vấn thấp hơn.
Nói cách khác, ứng viên vốn đã trải qua một tình huống khiến họ dễ tự đánh giá bản thân. Khi nhà tuyển dụng tiếp tục im lặng, quá trình tự đánh giá ấy không kết thúc mà có thể kéo dài thêm nhiều ngày.
4. Chờ đợi đồng nghĩa với việc không biết có nên tiếp tục tìm việc khác
Một trong những lý do thực tế khiến khoảng thời gian này trở nên căng thẳng là ứng viên không thể biết nên đặt cược vào cơ hội hiện tại hay tiếp tục tìm kiếm cơ hội khác.
Nếu nghĩ mình sắp được nhận, họ có thể dành ít thời gian hơn cho những vị trí khác. Nhưng nếu công ty cuối cùng không tuyển, họ vừa mất cơ hội này, vừa có thể đã bỏ qua những cơ hội khác trong thời gian chờ.
Dữ liệu của Robert Half cho thấy ứng viên thực sự không chờ đợi vô thời hạn. Trong một khảo sát năm 2021, 62% người được hỏi cho biết họ sẽ mất hứng thú với một công việc nếu không nhận được phản hồi trong vòng 10 ngày làm việc sau cuộc phỏng vấn. Con số này tăng lên 77% nếu không có cập nhật trạng thái trong vòng 3 tuần.
Điều này lý giải vì sao “chờ nhà tuyển dụng phản hồi” dễ trở thành một trải nghiệm mệt mỏi. Nếu quy trình chỉ kéo dài vài ngày, ứng viên có thể kiên nhẫn. Nhưng khi mỗi vị trí yêu cầu nhiều vòng đánh giá và thời gian tuyển dụng kéo dài hàng tuần, khoảng trống giữa hai lần liên lạc trở nên đáng kể hơn rất nhiều.
Suy cho cùng, ứng viên không thực sự sợ phải chờ một email. Điều khiến họ ám ảnh là cảm giác mất quyền kiểm soát trong một quyết định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến công việc, thu nhập và kế hoạch cá nhân.
(Nguồn: BI, Robert Half)
Ngọc Linh
