Từ iPhone 14 năm 2022, các chuỗi bán lẻ uỷ quyền của Apple tại Việt Nam (AAR) bắt đầu áp dụng chặt việc yêu cầu khách hàng bóc seal và kích hoạt máy ngay tại cửa hàng, đặc biệt trong ngày đầu mở bán. Theo chia sẻ từ dại diện các AAR, chính sách này nhằm hạn chế tình trạng một người mua số lượng lớn rồi bán lại, đồng thời giúp nhà bán lẻ kiểm soát tỷ lệ máy thực tế đến tay người dùng.
Kiểm soát doanh số, hạn chế đầu cơ
Tỷ lệ máy được kích hoạt là một trong những dữ liệu được sử dụng để kiểm soát doanh số trong những ngày đầu mở bán, qua đó làm cơ sở phân bổ hàng cho các đợt tiếp theo. Việc máy được kích hoạt giúp hạn chế khả năng một lượng lớn sản phẩm được mua nhưng chưa đến tay người sử dụng, sau đó được giữ lại hoặc đưa ra thị trường với giá cao hơn.
Trong những ngày đầu mở bán, iPhone thường rơi vào tình trạng cầu vượt cung, nhất là phiên bản Pro Max. Việc buộc kích hoạt ngay khiến người mua khó gom số lượng lớn máy nguyên seal để đầu cơ. Khách hàng cũng có thể kiểm tra ngoại hình thiết bị trước khi nhận, hạn chế trường hợp phát hiện lỗi trầy xước, móp hoặc lỗi ngoại quan sau khi mang máy về.
Tuy vậy, trên thị trường vẫn tồn tại iPhone nguyên seal, chưa kích hoạt được mua từ Apple Store Online hoặc một số gian hàng thương mại điện tử. Trong khi đó, máy mua tại các chuỗi bán lẻ thường phải bóc seal và active ngay tại cửa hàng.
Đằng sau yêu cầu này còn có một chỉ số quan trọng trong hệ thống phân phối là Velocity, được hiểu là tỷ lệ máy đã kích hoạt trên tổng lượng máy tồn kho. Theo đại diện các nhà phân phối, Apple theo dõi chỉ số này và đây là một trong những cơ sở để phân bổ hàng cho nhà phân phối và các chuỗi bán lẻ trong những đợt tiếp theo.
Muốn duy trì Velocity tốt, nhà phân phối phải đưa hàng xuống các AAR để máy được bán và kích hoạt thay vì nằm trong kho. Cạnh tranh về tốc độ tiêu thụ cũng khiến nhà phân phối có xu hướng đưa ra mức giá tốt hơn cho các AAR để đẩy hàng.
Ở chiều ngược lại, các chuỗi bán lẻ cũng chịu áp lực duy trì tỷ lệ kích hoạt cao. Theo nguồn tin trong ngành, mức kích hoạt thiết bị trong ngày đầu mở bán cao sẽ giúp chuỗi có lợi thế khi phân bổ thêm các lô hàng tiếp theo. Với những mẫu có sức bán thấp, một số chuỗi phải giảm giá hoặc kích hoạt điện tử để đẩy nhanh lượng hàng.
Như vậy, việc bóc seal và active không chỉ là thao tác kiểm tra máy trước khi giao mà còn nằm trong bài toán kiểm soát tốc độ hàng hóa từ nhà phân phối tới người dùng cuối.
Việt Nam đã nằm trong nhóm thị trường Tier 1 của Apple
Yêu cầu này càng đáng chú ý khi vị trí của Việt Nam trong hệ thống phân phối iPhone đã thay đổi nhanh.
Với iPhone 14 năm 2022, người dùng Việt vẫn phải chờ hơn ba tuần sau các thị trường đầu tiên mới được mua máy chính hãng. Sang iPhone 15 năm 2023, khoảng cách được rút xuống còn khoảng một tuần, khi Việt Nam được đưa vào đợt mở bán thứ hai. Đến iPhone 17 năm 2025, Việt Nam lần đầu nằm trong nhóm thị trường mở bán đợt đầu của Apple. Với iPhone 18 năm nay, đây là năm thứ hai Việt Nam thuộc nhóm này.
Việc được mở bán sớm giúp nhu cầu tại Việt Nam tăng mạnh ngay trong những ngày đầu, đồng thời đặt áp lực lớn hơn lên bài toán phân bổ nguồn hàng. Quy mô kinh doanh Apple tại Việt Nam cũng ngày càng lớn.
Theo công bố mới của Thế Giới Di Động, sau 5 năm triển khai TopZone, doanh thu các sản phẩm Apple của hệ thống đạt 1,2 tỷ USD, chiếm 57% thị phần Apple tại Việt Nam. Đồng thời, Việt Nam hiện đã trở thành thị trường Tier 1, được mở bán sản phẩm mới cùng thời điểm với các thị trường lớn.
Với vị thế mới, nhu cầu iPhone tại Việt Nam được dồn mạnh vào thời điểm mở bán, khiến cuộc cạnh tranh nguồn hàng giữa các nhà phân phối và AAR ngày càng rõ nét. Tốc độ bán ra và tỷ lệ kích hoạt vì thế không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu của mỗi chuỗi, mà còn có thể quyết định khả năng nhận hàng ở những đợt tiếp theo.
Thúy Hạnh
