Quyền lực thường đi cùng thành công, sự tự tin và khả năng kiểm soát. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới của các nhà tâm lý học cho thấy cảm giác nắm quyền không chỉ ảnh hưởng đến cách một người hành xử trong công việc mà còn có thể tác động đến sự chung thủy trong tình yêu.
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Archives of Sexual Behavior, những người cảm thấy mình có vị thế cao hơn trong mối quan hệ thường quan tâm nhiều hơn đến những đối tượng tình cảm tiềm năng bên ngoài.
Phát hiện này không đồng nghĩa với việc người giàu có, nổi tiếng hay giữ vị trí lãnh đạo đều dễ ngoại tình. Điều mà các nhà khoa học tập trung là cảm nhận về quyền lực trong mối quan hệ, yếu tố có thể khiến một người tự tin hơn vào sức hấp dẫn của bản thân, cho rằng mình có nhiều lựa chọn và từ đó dễ nảy sinh sự chú ý đến người khác.
Khi quyền lực khiến con người nghĩ mình có nhiều lựa chọn hơn
Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà tâm lý học tại Đại học Reichman (Israel) và Đại học Rochester (Mỹ), dựa trên những công trình trước đây về ảnh hưởng của quyền lực đối với hành vi con người.
Các nghiên cứu trước cho thấy người cảm thấy mình có quyền lực thường tự tin hơn, cho rằng bản thân xứng đáng nhận được nhiều hơn và có xu hướng hành động bốc đồng. Họ cũng có khả năng tác động, kiểm soát người khác tốt hơn và ít bị chi phối bởi những người xung quanh.
Trong tình yêu, những đặc điểm này có thể làm thay đổi cách một người nhìn nhận bản thân và bạn đời.
Giáo sư Gurit Birnbaum, tác giả chính của nghiên cứu tại Đại học Reichman, cho rằng người cảm thấy mình có quyền lực hơn có thể tin rằng họ đóng góp nhiều hơn cho mối quan hệ so với đối phương.
Từ suy nghĩ đó, họ dễ cho rằng bản thân có nhiều lựa chọn bên ngoài hơn và hấp dẫn hơn trong mắt những người khác.
Khi một người đánh giá giá trị của mình cao hơn bạn đời, họ có thể cảm thấy ít phụ thuộc vào đối phương và tin rằng mình có nhiều cơ hội tìm kiếm một mối quan hệ khác. Điều này khiến mối quan hệ hiện tại không còn được xem là lựa chọn duy nhất, đồng thời có thể làm thay đổi mức độ gắn bó và cam kết của họ.
4 thí nghiệm hé lộ mối liên hệ giữa quyền lực và ngoại tình
Để kiểm tra giả thuyết, nhóm nghiên cứu tiến hành 4 thí nghiệm với những người đang duy trì mối quan hệ tình cảm một vợ một chồng, khác giới và kéo dài ít nhất 4 tháng.
Ở thí nghiệm đầu tiên, người tham gia được yêu cầu nhớ lại thời điểm họ cảm thấy có quyền lực hơn đối phương hoặc mô tả một ngày bình thường trong mối quan hệ. Sau đó, họ viết về một tưởng tượng tình dục liên quan đến người khác ngoài bạn đời.
Trong thí nghiệm thứ hai, người tham gia xem ảnh những người xa lạ và phải nhanh chóng quyết định liệu có cân nhắc ai trong số đó làm đối tượng hẹn hò tiềm năng hay không.
Thí nghiệm thứ ba tập trung vào cảm nhận về quyền lực và giá trị của bản thân so với đối phương. Sau khi đánh giá những yếu tố này, người tham gia thực hiện một nhiệm vụ cùng một người hấp dẫn được nhóm nghiên cứu bố trí và đánh giá mức độ ham muốn tình dục đối với người đó.
Ở thí nghiệm cuối cùng, cả hai người trong một mối quan hệ được theo dõi riêng biệt trong 3 tuần. Họ báo cáo hằng ngày về cảm nhận quyền lực, giá trị bản thân với tư cách bạn đời và những hoạt động liên quan đến người ngoài, từ tưởng tượng tình dục, tán tỉnh đến quan hệ tình dục.
Kết quả của cả 4 nghiên cứu đều cho thấy cảm nhận về quyền lực trong mối quan hệ có liên quan đáng kể đến mức độ quan tâm đối với những đối tượng khác.
Những người cho rằng mình có quyền lực lớn hơn thường thể hiện sự quan tâm cao hơn thông qua tưởng tượng, ham muốn và tương tác thực tế.
Mặt trái của việc cho rằng mình có giá trị hơn bạn đời
Theo Giáo sư Harry Reis, đồng tác giả nghiên cứu thuộc Đại học Rochester, những người cảm thấy mình nắm nhiều quyền lực hơn trong mối quan hệ có thể dễ xem nhẹ cam kết với bạn đời. Khi có cơ hội, họ có thể bị hấp dẫn bởi những mối quan hệ ngắn hạn hoặc những đối tượng mới mẻ hơn.
Theo ông, một trong những yếu tố đáng chú ý là niềm tin rằng bản thân có nhiều lựa chọn tình cảm hơn đối phương.
Khi cho rằng mình hấp dẫn và có giá trị hơn bạn đời, một người có thể dành nhiều sự chú ý cho những đối tượng khác mà họ xem là tiềm năng. Cảm giác luôn có những lựa chọn thay thế có thể khiến họ giảm mức độ gắn bó và cam kết với mối quan hệ hiện tại.
Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ tìm thấy mối liên hệ giữa cảm nhận quyền lực và sự quan tâm đến những đối tượng khác, chứ không khẳng định quyền lực trực tiếp dẫn đến ngoại tình trong mọi trường hợp.
Kết quả cũng cho thấy quyền lực trong tình yêu không nhất thiết xuất phát từ tiền bạc, địa vị xã hội hay danh tiếng. Đôi khi, chính cảm giác bản thân có ưu thế hơn đối phương cũng có thể tạo ra sự mất cân bằng trong mối quan hệ.
Khi một người liên tục đánh giá mình cao hơn bạn đời, sự chênh lệch trong cách nhìn nhận này có thể ảnh hưởng đến mức độ gắn bó, tin tưởng và cam kết giữa hai người.
Nguồn: University of Rochester
Hân Ly
