Ở tuổi 30, người ta thường đã sở hữu những thứ mà tuổi 20 từng xem là đích đến: công việc ổn định hơn, mức thu nhập đủ để tự lo cho mình, vài khoản tích lũy, căn nhà đang trả góp hoặc ít nhất là kế hoạch sự nghiệp rõ ràng hơn. Nhưng cũng chính ở giai đoạn này, không ít người lại bắt đầu thấy áp lực phải chứng minh rằng con đường mình đang đi là đúng hướng.
Một chiếc túi không chỉ là món đồ yêu thích mà phải để người khác nhận ra đẳng cấp. Một chuyến du lịch không chỉ để nghỉ ngơi mà cần trở thành bằng chứng rằng dù bận rộn đến đâu, bạn vẫn đang work-life balance. Một bữa ăn, một căn hộ, một vị trí trong công ty hay thậm chí một cuộc hôn nhân cũng có thể được đem ra trình diễn.
Có những người không chỉ sống, mà còn liên tục phải cho người khác thấy rằng mình đang sống tốt. Nghe thì có vẻ khó hiểu vì nếu đã có công việc, tài chính, gia đình hay những thành tựu nhất định trong tay, tại sao vẫn cần phông bạt?
Ổn định không đồng nghĩa với cảm giác an toàn
The 30s vẫn hay được gắn với hai chữ “ổn định”. Nhưng trên thực tế, đây lại là giai đoạn nhiều người đối diện với những nỗi lo cụ thể: Công việc có còn tăng trưởng không? Thu nhập có theo kịp chi phí sống không? Có đủ tiền mua nhà mua xe không? Hôn nhân có đang đi ổn không? Mình có đang chậm hơn bạn bè cùng trang lứa không?
Một người có thể đang kiếm được nhiều tiền hơn trước nhưng vẫn thấy bất an khi nhìn bạn bè đã mua nhà, lên chức, kết hôn hoặc có những khoản đầu tư lớn. Có người đã có gia đình nhưng lại áp lực phải cho thấy gia đình mình hạnh phúc. Có người có sự nghiệp đáng nể nhưng vẫn sợ một ngày nào đó bị thay thế bởi người trẻ hơn, giỏi hơn.
Khi cảm giác an toàn bên trong không đủ vững vàng, những gì bên ngoài sở hữu dễ trở thành một lớp áo giáp. Càng lo mình chưa đủ, người ta càng muốn đưa ra bằng chứng rằng mình đang ổn: công việc tốt, sống có gu, tài chính không vấn đề, gia đình êm ấm, các mối quan hệ vẫn chất lượng.
Cuộc đua không còn chỉ là ai giỏi hơn
Nếu tuổi 20 là cuộc đua xem ai có nhiều cơ hội hơn, tuổi 30 thường là cuộc đua xem ai đã về đích trước.
Người này mua nhà, người kia mới cưới. Người này sinh con, người kia vừa được thăng chức. Người này mở công ty riêng, người kia chuyển sang sống ở nước ngoài. Mỗi người đi một con đường, nhưng mạng xã hội lại đặt tất cả những cột mốc ấy cạnh nhau, khiến ai cũng có thể cảm thấy mình đang chậm hơn ở một phương diện nào đó.
Vì vậy, phông bạt đôi khi không xuất phát từ việc muốn hơn thua với người khác, nó đến từ nỗi sợ bị xem là người tụt lại. Một số người khoe những món đồ đắt tiền không hẳn vì thích khoe, mà vì muốn chứng minh rằng mình không bị bỏ lại phía sau. Một số người liên tục kể về công việc, đối tác, các mối quan hệ hay trải nghiệm sống, bởi họ sợ nếu không nói ra, những gì mình đạt được sẽ không được ai nhìn thấy.
Trong một xã hội nơi thành công thường được đo bằng những cột mốc hữu hình, im lặng đôi khi khiến người ta cảm thấy mình bị lép vế.
Khi một người trưởng thành cũng phải xây dựng thương hiệu cá nhân
Ở tuổi 30, nhiều người không còn chỉ đại diện cho bản thân. Họ đại diện cho vị trí công việc, năng lực tài chính, gia đình, phong cách sống, mạng lưới quan hệ,... Càng trưởng thành, danh tính của một người càng dễ gắn với những gì họ sở hữu và cách họ được nhìn nhận.
Vì thế, việc quản trị hình ảnh là điều dễ hiểu. Ai cũng muốn được xem là người có năng lực, đáng tin, có gu và biết cách sống. Nhưng khi nhu cầu ấy đi quá xa, con người có thể bắt đầu sống theo hình ảnh mình dựng lên.
Họ chọn một công việc không phải vì phù hợp mà vì nghe oách. Họ cố giữ một nhịp sống quá sức chỉ để không bị xem là kém thành công. Họ không dám thừa nhận những khoản nợ, sự bấp bênh hay mâu thuẫn trong gia đình vì sợ làm rạn nứt hình ảnh đã có.
Càng sợ mình không đặc biệt, càng dễ phải phông bạt
Nỗi sợ lớn nhất của nhiều người không hẳn là thất bại, mà là cảm giác mình trở nên bình thường. Công việc không quá nổi bật, thu nhập vừa đủ, hôn nhân không hoàn hảo, cuộc sống không có nhiều điều để kể.
Trong khi đó, mạng xã hội lại khiến cuộc đời ai cũng trông như một chuỗi thành tựu. Khi chỉ nhìn vào phần đẹp nhất của người khác, người ta dễ thấy cuộc sống của mình nhạt nhòa hơn thực tế. Và thế là họ gồng lên. Gồng để luôn trông thành công, để giữ vị trí trong những cuộc trò chuyện mà ai cũng vô thức đo nhau bằng thành tích.
Nhưng hình ảnh càng hào nhoáng, áp lực duy trì nó càng lớn. Một khi đã quen được nhìn nhận là người có tiền, có gu, có quan hệ, có gia đình hạnh phúc hay sự nghiệp đáng mơ ước, họ sẽ khó cho phép bản thân xuất hiện với những ngày mệt mỏi, những giai đoạn chững lại, những thất bại hoặc những lúc không biết phải đi tiếp thế nào.
Một người thật sự đủ đầy không nhất thiết phải giấu đi những gì mình có. Nhưng họ cũng không cần biến mọi thứ thành bằng chứng rằng mình hơn người. Họ có thể chia sẻ một cột mốc, nhưng không để cột mốc đó quyết định giá trị của mình. Họ có thể thành công, nhưng không xem thành công là lý do duy nhất để được tôn trọng.
Bởi sau cùng, thứ khiến một người nhẹ nhõm không phải là có bao nhiêu người tin rằng họ đang sống tốt, mà là chính họ có thể tin điều đó ngay cả trong những ngày không có gì để khoe.
Trang (Tham khảo: Research Gate, ScienceDirect, Sage Journals)
