Theo CNN, khi ngồi ở vị trí trung tâm bên chiếc bàn dài đối diện Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đặt ra một câu hỏi: liệu Mỹ và Trung Quốc có thể “vượt qua cái gọi là ‘bẫy Thucydides’” hay không?
Khái niệm này bắt nguồn từ nhận định của nhà sử học và tướng lĩnh Hy Lạp cổ đại Thucydides, người cho rằng nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến Peloponnesian tàn phá Hy Lạp cổ đại là sự trỗi dậy của Athens đã đe dọa quyền lực vốn được thiết lập của Sparta.
Từ đó, “bẫy Thucydides” trở thành một lý thuyết đơn giản: xung đột sẽ nổ ra khi một cường quốc đang lên thách thức một cường quốc thống trị.
Thuật ngữ này được giáo sư Graham Allison của Harvard University, người thường xuyên đến thăm Trung Quốc, sử dụng để nói về quan hệ Mỹ - Trung.
Năm 2017, ông viết rằng: “Trừ khi Trung Quốc sẵn sàng thu hẹp tham vọng của mình hoặc Washington chấp nhận trở thành cường quốc số hai ở Thái Bình Dương, một cuộc xung đột thương mại, tấn công mạng hoặc va chạm trên biển có thể sớm leo thang thành chiến tranh toàn diện.”
Việc ông Tập Cận Bình nhắc đến “cái bẫy” trong phát biểu mở đầu cuộc gặp với ông Donald Trump được xem là thông điệp rõ ràng về kiểu ổn định mà nhà lãnh đạo Trung Quốc mong muốn trong quan hệ song phương.
Ông Tập nói với ông Trump: “Liệu Trung Quốc và Mỹ có thể vượt qua cái gọi là ‘bẫy Thucydides’ và tiên phong thiết lập một mô hình mới trong quan hệ giữa các cường quốc hay không… đó là những câu hỏi của lịch sử, của thế giới và của người dân.”
Ông nói thêm: “Đây cũng là những câu trả lời cho thời đại chúng ta mà các bạn và tôi, với tư cách là lãnh đạo của các quốc gia lớn, cần cùng nhau viết nên.”
Theo The Guardian, ông Tập Cận Bình cho rằng thế giới đang đứng trước ngã ba đường, đầy biến động và bất ổn.
Ông nói rằng câu hỏi đặt ra với Trung Quốc và Mỹ là “liệu hai nước có thể hợp tác để cùng giải quyết các thách thức và mang lại sự ổn định lớn hơn cho thế giới hay không.”
Đây không phải lần đầu tiên ông Tập đề cập đến “bẫy Thucydides”. Trong chuyến thăm Washington, D.C. năm 2015, ông từng nhấn mạnh rằng cái bẫy này không phải là điều tất yếu, mà là hoàn cảnh các quốc gia có thể tự tạo ra nếu “mắc phải sai lầm chiến lược”.
An An (Tổng hợp)
