Trong nhiều năm, dung lượng pin smartphone gần như dừng quanh mốc 4.500 đến 5.000 mAh. Giờ đây, giới hạn này đang bị phá vỡ khi ngày càng nhiều smartphone Trung Quốc sử dụng pin 6.000, 7.000 mAh, thậm chí cao hơn mà thân máy vẫn giữ được độ mỏng đáng kể.
Quy mô của xu hướng này đã được thể hiện rõ qua dữ liệu thị trường. Theo Counterpoint Research, trong tháng 1/2026, smartphone có dung lượng pin từ 6.000 mAh trở lên đã chiếm 29% doanh số smartphone toàn cầu, tăng mạnh từ mức 10% cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, cả 10 mẫu smartphone bán chạy nhất trong nhóm này đều đến từ các thương hiệu Trung Quốc, trong đó 6 mẫu sử dụng pin silicon carbon.
Điều đó cho thấy cuộc đua pin đang diễn ra trước hết ở Trung Quốc, sau đó mới lan sang các thị trường quốc tế. Câu hỏi đặt ra là các hãng đã làm cách nào để đưa lượng năng lượng lớn hơn vào một thiết bị không tăng kích thước tương ứng?
Câu trả lời nằm ở mật độ năng lượng.
Thay đổi từ viên pin
Với pin lithium ion truyền thống, graphite thường được sử dụng làm vật liệu ở cực âm. Silicon có khả năng lưu trữ lithium cao hơn đáng kể so với graphite, từ đó mở ra khả năng chứa nhiều năng lượng hơn trong cùng một không gian. Vấn đề là silicon giãn nở mạnh khi hấp thụ lithium, gây ảnh hưởng đến độ bền và tuổi thọ của pin.
Công nghệ silicon carbon được phát triển để tận dụng ưu điểm của silicon, đồng thời kiểm soát nhược điểm này bằng cách kết hợp silicon với cấu trúc carbon. Khi mật độ năng lượng tăng, nhà sản xuất có thể lựa chọn giữ nguyên kích thước viên pin để tăng dung lượng hoặc giữ nguyên dung lượng để giảm kích thước. Smartphone Trung Quốc đang khai thác cả hai hướng.
HONOR là một ví dụ rõ ràng. Tại MWC 2026, hãng công bố Magic V6 sử dụng vật liệu silicon carbon thế hệ thứ năm với tỷ lệ silicon 25%, cho phép tích hợp viên pin 6.660 mAh vào một mẫu smartphone gập có độ mỏng chỉ khoảng 8,7 đến 9 mm tùy phiên bản. HONOR đồng thời giới thiệu thế hệ Silicon Carbon Blade Battery với tỷ lệ silicon 32% và mật độ năng lượng thể tích trên 900 Wh/L, hướng tới khả năng đưa smartphone gập vào kỷ nguyên pin 7.000 mAh.
Đây là thay đổi đáng chú ý bởi smartphone gập vốn có ít không gian cho pin hơn điện thoại dạng thanh. Bản lề, màn hình gập và hàng loạt linh kiện phải cùng tồn tại trong một thân máy mỏng khiến việc tăng dung lượng pin trở thành bài toán khó. Silicon carbon giúp các nhà sản xuất có thêm dư địa để giải quyết mâu thuẫn giữa thiết kế mỏng và thời lượng sử dụng.
Tuy nhiên, vật liệu mới chỉ là một phần của câu chuyện. Để tạo ra một viên pin dung lượng cao trong thân máy mỏng, các hãng còn phải tối ưu cấu trúc cell, cách đóng gói, điện cực và cách tận dụng từng khoảng trống bên trong thiết bị.
Dung lượng lớn cũng kéo theo một bài toán khác là sạc. Một viên pin 7.000 mAh sẽ mất nhiều thời gian hơn để nạp đầy nếu giữ nguyên công suất sạc. Vì vậy, các hãng Trung Quốc đồng thời đẩy mạnh công suất sạc, sử dụng thiết kế nhiều cell, kiểm soát dòng điện và tối ưu quá trình nạp năng lượng.
Công suất sạc 80, 100 hay 120 W cũng không có nghĩa smartphone duy trì mức công suất đó trong toàn bộ quá trình. Hệ thống phải liên tục điều chỉnh dòng điện dựa trên mức pin, nhiệt độ và trạng thái của cell. Khi pin gần đầy, công suất thường giảm xuống để hạn chế nhiệt và bảo vệ tuổi thọ.
Đây cũng là lý do hệ thống quản lý pin, hay BMS, ngày càng quan trọng. BMS theo dõi điện áp, dòng điện, nhiệt độ và trạng thái của cell để điều chỉnh quá trình sạc và xả. Một smartphone có dung lượng pin lớn chưa chắc cho thời lượng sử dụng tương ứng nếu chip, màn hình, modem và phần mềm tiêu thụ quá nhiều năng lượng.
Cuộc đua này cũng đang diễn ra với quy mô lớn hơn nhiều trên ôtô điện. BYD hồi tháng 3/2026 công bố thế hệ Blade Battery thứ hai cùng công nghệ sạc FLASH. Theo hãng, hệ thống có thể đưa pin từ 10% lên 70% trong 5 phút và đạt 97% sau 9 phút. BYD cho biết hãng dự kiến triển khai 20.000 trạm sạc FLASH tại Trung Quốc, đồng thời bắt đầu mở rộng công nghệ này ra thị trường quốc tế từ cuối năm 2026.
Sự thay đổi này cho thấy cuộc đua pin xe điện cũng đang chuyển trọng tâm. Trước đây, dung lượng và quãng đường di chuyển là những con số được nhắc đến nhiều nhất. Hiện nay, tốc độ nạp năng lượng đang trở thành một thông số quan trọng không kém.
Quy mô của ngành pin Trung Quốc cũng cho thấy đây không còn là câu chuyện chỉ xoay quanh smartphone hay ôtô. Reuters dẫn số liệu cho biết CATL, nhà sản xuất pin lớn của Trung Quốc, chiếm 40,2% thị trường pin xe điện toàn cầu trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5/2026. Trong nửa đầu năm, doanh thu của CATL tăng 55% lên 277 tỷ nhân dân tệ, trong khi mảng pin lưu trữ năng lượng tăng trưởng mạnh, trở thành một hướng mở rộng quan trọng bên cạnh pin xe điện.
Một hướng công nghệ khác cũng đang được thử nghiệm là pin sodium ion, sử dụng natri thay cho lithium. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, thế hệ pin sodium ion mới nhất có thể đạt mật độ năng lượng tới 175 Wh/kg, thấp hơn mức khoảng 205 Wh/kg của LFP và 265 Wh/kg của pin NMC. Dù vậy, sodium ion có lợi thế về khả năng hoạt động trong điều kiện nhiệt độ thấp và có thể giúp giảm mức độ phụ thuộc vào lithium.
Điểm chung giữa smartphone và ôtô điện là cuộc đua không còn đơn giản xoay quanh việc tạo ra viên pin có dung lượng lớn nhất. Nhà sản xuất phải đồng thời giải quyết mật độ năng lượng, tốc độ sạc, khả năng kiểm soát nhiệt, độ bền và độ an toàn.
Vì vậy, con số 7.000 mAh trên smartphone chỉ là phần người dùng có thể nhìn thấy. Phía sau nó là cả một chuỗi công nghệ từ silicon carbon, cấu trúc cell, sạc nhanh đến hệ thống quản lý năng lượng. Khi chip, camera và màn hình ngày càng khó tạo ra khác biệt chỉ bằng cách tăng kích thước, pin đang trở thành một trong những mặt trận quan trọng nhất để các nhà sản xuất cạnh tranh.
Cuộc đua tiếp theo có thể không phải ai tạo ra viên pin lớn nhất, mà là ai đưa được nhiều năng lượng hơn vào cùng một không gian, sạc nhanh hơn, kiểm soát nhiệt tốt hơn và duy trì hiệu suất lâu hơn./
Vũ Hoàng
