Viện Tim mạch Việt Nam (Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo, phình động mạch chủ có thể tiến triển âm thầm, gần như không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi nứt hoặc vỡ. Khi biến cố này xảy ra, nguy cơ tử vong có thể lên tới 80–90%. Đặc biệt, người trên 50 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc lá hoặc thường xuyên đau tức ngực, đau lưng dai dẳng cần chủ động kiểm tra.
Khối phình động mạch chủ 89mm, nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào
Một bệnh nhân nam vừa được các bác sĩ Viện Tim mạch Việt Nam tiếp nhận trong tình trạng nguy cấp do phình động mạch chủ ngực đoạn xuống.
Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối phình có đường kính tối đa lên tới 89mm – kích thước đặc biệt lớn, tiềm ẩn nguy cơ vỡ động mạch chủ và tử vong đột ngột.
TS.BS. Phạm Minh Tuấn, Viện Tim mạch Việt Nam, cho biết khối phình kích thước 89mm giống như một “quả bóng phình to” trong lồng ngực, phải chịu áp lực rất lớn từ dòng máu. Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở kích thước khối phình mà còn ở hình thái giải phẫu phức tạp: đoạn động mạch chủ bị vôi hóa, xoắn vặn và gập góc.
Theo bác sĩ Tuấn, việc tính toán và lựa chọn stent graft trong can thiệp nội mạch đòi hỏi độ chính xác rất cao, gần như “đo may áo” cho từng đoạn mạch. Ê-kíp phải lựa chọn stent graft có đường kính lớn hơn khoảng 10–20% so với kích thước mạch lành để tạo lực áp sát, hạn chế nguy cơ dòng máu tiếp tục chảy vào túi phình (endoleak).
Bên cạnh đó, việc xác định “vùng neo” an toàn phải tuyệt đối chính xác nhằm bảo đảm stent bám vững mà không che lấp hoặc gây tổn thương các nhánh động mạch quan trọng.
Trong một ca bệnh nguy hiểm như vậy, quyết định của Heart Team – đội ngũ hội chẩn đa chuyên khoa – đóng vai trò sống còn.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam (Bệnh viện Bạch Mai), khẳng định thành công của ca can thiệp không chỉ nằm ở việc xử lý một khối phình có kích thước lớn, mà còn cho thấy hiệu quả của mô hình Heart Team trong những trường hợp có giải phẫu phức tạp.
Theo PGS Hoài, lựa chọn can thiệp nội mạch thay vì mổ mở truyền thống đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hình ảnh học, chiến lược can thiệp phù hợp và khả năng xử lý các tình huống phát sinh. Đây cũng là hướng ưu tiên nhằm tăng cường ứng dụng các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, giảm sang chấn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.
Ai cần đặc biệt cảnh giác?
Các bác sĩ Viện Tim mạch Việt Nam cảnh báo, phình động mạch chủ có thể diễn tiến âm thầm nên người bệnh không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt mới đi khám.
Nhóm người trên 50 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc lá hoặc thường xuyên xuất hiện đau tức ngực, đau lưng dai dẳng cần chủ động kiểm tra sức khỏe và tầm soát theo chỉ định của bác sĩ.
Việc phát hiện sớm thông qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT) có thể giúp bác sĩ đánh giá tình trạng động mạch chủ, chủ động lựa chọn chiến lược điều trị và giảm nguy cơ xảy ra biến cố nguy hiểm.
Ngọc Minh
