Ngày 20/1/2026, báo cáo của Liên Hợp Quốc chỉ rõ: Thế giới bước vào kỷ nguyên "phá sản nguồn nước toàn cầu" - một trạng thái mà nhiều hệ thống sông, hồ và tầng nước ngầm đã bị khai thác vượt quá giới hạn phục hồi.
Liên Hợp Quốc đưa ra bằng chứng:
Hơn một nửa số hồ lớn trên thế giới đã giảm kể từ đầu những năm 1990. 35% diện tích đất ngập nước tự nhiên đã biến mất kể từ năm 1970.
Thiệt hại về người đã rất đáng kể. Gần 3/4 dân số thế giới sống ở các quốc gia được xếp vào nhóm thiếu nước hoặc thiếu nước nghiêm trọng.
Khoảng 4 tỷ người phải trải qua tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng ít nhất một tháng mỗi năm, trong khi tác động của hạn hán gây thiệt hại ước tính 307 tỷ USD/năm.
"Đối với phần lớn thế giới, hai chữ"bình thường" đã không còn nữa. Điều này không phải để dập tắt hy vọng mà để khuyến khích hành động và sự thừa nhận trung thực về những thất bại ngày hôm nay nhằm bảo vệ và tạo điều kiện cho tương lai", Kaveh Madani, Giám đốc Viện Nghiên cứu Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học Liên Hợp Quốc, nói trong một cuộc họp báo ở New York, Mỹ cùng ngày.
Trong bối cảnh báo động toàn cầu này, Việt Nam — quốc gia vốn thường xuyên đối mặt với hạn hán, xâm nhập mặn và biến động nguồn nước — đang chủ động tìm kiếm các giải pháp công nghệ tiên tiến để thích ứng và giảm thiểu rủi ro.
Việt Nam áp dụng "phát minh thế kỷ" của Israel
Một hướng đi nổi bật chính là việc Việt Nam đẩy mạnh hợp tác với Israel, quốc gia đã biến những vùng đất khô hạn thành "vườn địa đàng" màu mỡ cho nông nghiệp nhờ những sáng tạo vượt trội trong quản lý nước.
Năm 2024, khi Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực, 2 nước đẩy mạnh hợp tác nông nghiệp, tập trung vào việc Israel chuyển giao công nghệ cao như tưới tiêu thông minh, quản lý nước hiệu quả và nông nghiệp chính xác cho Việt Nam, nhằm cải thiện năng suất và giải quyết vấn đề thiếu nước.
Ảnh: Netafim
Riêng trong lĩnh vực tưới tiêu thông minh, Israel sở hữu "phát minh thế kỷ" mang tên tưới nhỏ giọt (Drip Irrigation) từ những năm 1960 và được Việt Nam áp dụng trước VIFTA rất thành công vào cà phê, cây ăn quả và rau màu...
Đơn cử, gia đình anh Nguyễn Văn Ngọ (Quảng Trị) lắp hệ thống tưới nhỏ giọt tự động trên 1ha cam từ năm 2019 (hỗ trợ từ Trung tâm Khuyến nông tỉnh). Chỉ cần nhấn công tắc, nước đã tỏa đều đến từng gốc, khắc phục hoàn toàn thiếu nước mùa khô trên vùng gò đồi phụ thuộc giếng khoan. Đến nay, anh Ngọ đã mở rộng lên 2,5ha (cam, bưởi da xanh, thanh long), năng suất và chất lượng tăng cao, thu nhập hơn 300 triệu đồng/năm từ hơn 11 tấn sản phẩm.
Chuyên gia thuộc Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam từng cho biết, việc áp dụng phương pháp "tưới nhỏ giọt kiểu Israel" giúp năng suất cây trồng tăng 50% và lượng nước tiết kiệm đạt 40%-70% so với tưới thông thường, chưa kể tưới nhỏ giọt còn cho phép giảm 90% số công lao động.
Đại sứ Israel tại Việt Nam - ông Yaron Mayer - chia sẻ kinh nghiệm nông nghiệp thông minh tại Việt Nam nhân Ngày Nước thế giới (22/3) năm 2025. Ảnh: Đại sứ quán Israel
"Tưới nhỏ giọt đã được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam, từ các trang trại vùng núi cao ở Lai Châu đến các vườn dưa ở Thái Nguyên. Tôi có thể cảm nhận được nhu cầu cấp thiết của nông dân địa phương trong việc đầu tư vào công nghệ này. Và đây chỉ là một trong hàng trăm giải pháp tiềm năng mà Việt Nam và Israel có thể hợp tác" - Đại sứ Israel tại Việt Nam, ông Yaron Mayer, chia sẻ hồi tháng 3/2025.
Trang Ly
