Nụ rồng gai là một trong số đó nhưng vẫn còn khá xa lạ với nhiều người. Nụ rồng gai còn được gọi là rau mầm gai, chồi gai, nụ gai. Đây là phần chồi non mọc vào mùa xuân của một loài cây thân gỗ nhỏ có nhiều gai, thường sinh trưởng ở vùng rừng núi.
Tại Việt Nam, loại rau này được ghi nhận xuất hiện ở một số tỉnh miền núi phía Bắc như khu vực Yên Bái cũ, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai… Mùa thu hái thường từ mùa xuân đến đầu hè. Có thời điểm rau mầm gai được rao bán khoảng 350.000-400.000 đồng/kg.
Trong khi còn khá lạ với nhiều người Việt, đây lại là loại rau rừng được ưa chuộng ở một số nước châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản.
Loại rau được ví là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”
Nụ rồng gai là chồi non của cây gai Aralia elata (Miq.) Seem., một loài thuộc họ Nhân sâm (Araliaceae). Cây phân bố ở nhiều khu vực Đông Á và thường mọc ở vùng rừng núi, sườn dốc hoặc nơi có khí hậu mát lạnh.
Cục Lâm nghiệp thành phố Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) mô tả chồi và phần thân lá non của cây là một loại rau rừng ít chất béo, ít đường và chứa nhiều vitamin. Loại rau này còn được gọi bằng những mỹ danh như “vua rau rừng”, “nhân sâm trên cây”.
The Paper cũng giới thiệu nụ rồng gai có vị ngọt, giòn và mùi thơm đặc trưng, thậm chí được gọi là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”. Cách ví von này cho thấy mức độ được coi trọng của loại rau này trong ẩm thực địa phương.
Nụ rồng gai bổ dưỡng thế nào?
Điểm đáng chú ý nhất của nụ rồng gai nằm ở thành phần dinh dưỡng khá đa dạng. Theo The Paper, trong 100g nụ rồng gai tươi có khoảng 5,4 g protein; 4g đường; 1,6g chất xơ; 20mg canxi; 150mg phốt pho và 590mg kali. Ngoài ra còn có sắt, kẽm, vitamin nhóm B, vitamin C và các axit amin.
Cục Lâm nghiệp thành phố Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) cũng nhấn mạnh nụ rồng gai chứa nhiều axit amin mà cơ thể cần, trong đó có leucine và lysine.
Tuy nhiên, số liệu dinh dưỡng của rau có thể khác nhau tùy giống, vùng sinh trưởng, thời điểm thu hái và phương pháp phân tích. Vì vậy, không nên hiểu các con số trên là cố định cho mọi cây nụ rồng gai.
Các nghiên cứu hiện đại còn phát hiện nụ rồng gai chứa nhiều nhóm hợp chất sinh học đáng quan tâm, trong đó polysaccharide và saponin đang được nghiên cứu về hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm và chuyển hóa. Một nghiên cứu năm 2026 tiếp tục khảo sát hoạt tính sinh học của polysaccharide chiết xuất từ nụ rồng gai. Tuy nhiên, những kết quả này không đồng nghĩa ăn nụ rồng gai có thể chữa bệnh.
Ăn nụ rồng gai thế nào?
Cách ăn phổ biến là luộc rồi chấm với sốt, xào với trứng, nấu canh hoặc làm nhân bánh. Nụ rồng gai non có mùi thơm khá đặc trưng, vị ngọt nhẹ và giòn.
Khi mua, nên chọn nguồn rõ ràng, rửa sạch và nấu chín trước khi sử dụng.
Đặc biệt, không nên chỉ nhìn hình ảnh trên mạng rồi tự vào rừng hái. Nhiều loài thực vật hoang dã có hình dáng tương tự nhau, nhận nhầm có thể dẫn tới ngộ độc. Đây cũng là khuyến cáo quan trọng đối với bất kỳ loại rau dại nào, dù chúng được quảng bá là đặc sản hay giàu dinh dưỡng.
Lam Chi
Tổng hợp
