Vào ngày 28/2, Mỹ và Israel đã chính thức phát động chiến dịch quân sự chung nhắm vào Iran. Trong bối cảnh các hoạt động tác chiến quy mô lớn đang lan rộng khắp Trung Đông, dư luận quốc tế đang đổ dồn sự chú ý vào kho khí tài quân sự mà Tehran đã thu mua từ Nga trong những năm gần đây.
Trước khi cuộc xung đột mới này bùng nổ, Moscow đã có những bước đi hệ thống trong việc tăng cường vận chuyển vũ khí cho Tehran, bao gồm máy bay chiến đấu, hệ thống phòng không và các thiết bị lục quân.
"Nga sẵn sàng hỗ trợ Iran trong vấn đề này tới mức tối đa khả năng hiện tại của mình," nhà phân tích Nikita Smagin nhận định trong một bài phân tích cho Carnegie Politika, được đăng tải trên tờ Meduza.
Theo ghi nhận từ tờ Financial Times vào ngày 22/2 vừa qua, Moscow và Tehran đã ký kết một hợp đồng quốc phòng mới chỉ vài ngày trước khi xung đột nổ ra. Ấn bản này cho biết Nga đã đồng ý bán cho Iran các hệ thống phòng không vác vai (MANPADS) "Verba" với trị giá hợp đồng lên tới 500 triệu Euro.
Danh mục khí tài Nga cung cấp cho Iran
Dựa trên dữ liệu từ Carnegie Politika, quy mô các đợt cung ứng của Nga bao gồm cả các thỏa thuận công khai lẫn các hiệp ước mật được thực thi trong hai năm qua bao gồm:
Tháng 1 năm 2026 Iran đã tiếp nhận tối đa 6 trực thăng tấn công Mi-28.
Năm 2024, Moscow đã bàn giao ít nhất một phi đội máy bay huấn luyện chiến đấu Yak-130. Các chuyến bay vận tải chuyên chở thiết bị này vẫn tiếp tục duy trì trong năm 2025 thông qua dòng máy bay vận tải An-124 xuất phát từ Irkutsk.
Theo Reuters, một hợp đồng lớn cung cấp 48 máy bay tiêm kích Su-35 đã được chính thức hóa, với lộ trình bàn giao ban đầu dự kiến diễn ra trong giai đoạn 2026–2028.
Về tác chiến mặt đất, Carnegie Politika đưa tin Tehran đã nhận được hàng chục xe bọc thép "Spartak" vào cuối năm 2024, cùng với các mẫu súng bắn tỉa hiện đại Orsis T-5000M hiện đang được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng.
Hiệu quả thực tế trước công nghệ phương Tây
Các đợt tấn công hiệp đồng của Mỹ và Israel vào ngày 28/2 đã gây ra nhiều vụ nổ tại khu vực trung tâm Tehran. Tuy nhiên, tính hiệu quả của các loại vũ khí do Nga cung cấp trong cuộc chiến quy ước này vẫn còn hạn chế trước các mối đe dọa tiên tiến từ trên không.
Chuyên gia Smagin chỉ ra rằng: "Các tổ hợp Verba có thể bắn hạ mục tiêu ở độ cao thấp như máy bay, trực thăng và tên lửa hành trình." Tuy nhiên, ông cũng lưu ý các hoạt động tác chiến trước đây của Mỹ — ví dụ như các chuyến bay của máy bay ném bom B-2 ở cao độ lớn — hoàn toàn nằm ngoài tầm bắn của các hệ thống này.
Tổng hợp các trang thiết bị quân sự được xác thực
Dựa trên các báo cáo quốc tế và dữ liệu phân tích, dưới đây là danh sách các thiết bị quân sự mà Nga đã chuyển giao hoặc đồng ý chuyển giao cho Iran trước thềm cuộc chiến tháng 2 năm 2026:
Tiêm kích Su-35: Hợp đồng mua 48 máy bay chiến đấu tiên tiến.
Máy bay huấn luyện Yak-130: Ít nhất một phi đội đã được bàn giao từ năm 2024.
Trực thăng tấn công Mi-28: Tối đa 6 đơn vị được bàn giao tính đến tháng 1 năm 2026.
MANPADS "Verba": Thỏa thuận trị giá 500 triệu Euro được ký vào tháng 2 năm 2026.
Xe bọc thép "Spartak": Hàng chục chiếc đã được chuyển giao và sử dụng bởi các lực lượng an ninh nội địa Iran.
Súng bắn tỉa Orsis T-5000M: Được IRGC triển khai trong các cuộc tập trận quân sự.
Mỹ và đồng minh đang dùng vũ khí gì trước Iran?
Trao đổi với Business Insider, một quan chức Mỹ cho biết quân đội nước này đang triển khai hiệp đồng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) để tấn công các mục tiêu tại Iran. Đồng thời, Washington cũng huy động các hệ thống phòng không tối tân nhất nhằm bảo vệ các căn cứ tại khu vực Trung Đông trước các đòn trả đũa từ Tehran.
Theo nguồn tin giấu tên này, các tàu chiến Mỹ đã phóng tên lửa hành trình Tomahawk, trong khi lực lượng lục quân khai hỏa Hệ thống Pháo phản lực cơ động cao (HIMARS). Chiến dịch phối hợp quy mô lớn huy động tổng lực các khí tài trên bộ, trên biển và trên không, bao gồm cả UAV và các loại vũ khí tấn công ngoài tầm phòng thủ chưa được tiết lộ.
Đáp trả các cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel, Iran đã nã hàng loạt tên lửa vào các mục tiêu trên khắp Trung Đông. Tâm điểm của các đợt trả đũa là những căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ đặt tại Qatar, Bahrain, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Để đối phó, phía Mỹ đã kích hoạt các tổ hợp tên lửa đất đối không MIM-104 Patriot và hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) nhằm thiết lập "lá chắn" bảo vệ khu vực. Song song đó, các tàu khu trục của Hải quân Mỹ cũng liên tục phóng tên lửa đánh chặn dòng Standard Missile để bẻ gãy các đợt tấn công từ phía Iran.
Đáng chú ý, dù quân đội Anh có hiện diện quân sự tại khu vực nhưng chỉ tham gia hỗ trợ phòng thủ, không trực tiếp tham chiến trong các đợt tấn công cùng với lực lượng hải, lục, không quân của Mỹ và dàn tiêm kích của Israel.
Quốc Vinh (Theo United24media, Business Insider)
