Ukraine tấn công Nga bằng uav "ngoài hành tinh"
Theo Forbes, gần đây, Moscow đã hứng chịu cuộc tấn công đầu tiên bằng hàng nghìn máy bay không người lái, khiến một nhà máy lọc dầu bốc cháy và nhiều cơ sở hạ tầng khác bị hư hại. Điều này cho thấy ngay cả thủ đô Nga giờ đây cũng nằm trong tầm tấn công. Tuy nhiên, những gì đang diễn ra giữa hai bên còn gây lo ngại hơn nhiều.
Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm trung của Ukraine, nhằm vào các mục tiêu cách tiền tuyến khoảng 7-120 dặm, đã gia tăng mạnh trong những tháng gần đây. Đặc biệt, các máy bay không người lái được gọi là máy bay không người lái Martian (Người sao Hỏa) đang tuần tra trên các tuyến đường, tìm kiếm và phá hủy xe chở nhiên liệu cùng nhiều phương tiện vận chuyển vật tư quân sự khác. Những khu vực trước đây được xem là an toàn nay cũng đối mặt nguy hiểm, còn các tuyến tiếp tế đang bị đe dọa nghiêm trọng.
Ngày 4/5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết số lượng các cuộc tấn công tầm trung đã tăng gấp đôi từ tháng 2 sang tháng 3, rồi tiếp tục tăng gấp đôi từ tháng 3 sang tháng 4. Ông cũng nhấn mạnh rằng “sẽ còn nhiều hơn nữa”.
Tuy nhiên, điều khiến phía Nga đau đầu thực sự là sự xuất hiện của các loại máy bay không người lái mới, được xem là bước tiến lớn về công nghệ, khiến nhiều hệ thống phòng thủ trở nên vô dụng.
Máy bay không người lái FPV bốn cánh hiện thống trị khu vực gọi là “vùng xám” quanh tiền tuyến, khiến hoạt động hậu cần chiến trường theo cách truyền thống gần như không thể thực hiện. Từ năm 2023, những chiếc máy bay không người lái cỡ nhỏ này đã bắt đầu săn lùng và phá hủy bất kỳ xe tải hay xe van nào hoạt động trong phạm vi vài dặm quanh tiền tuyến, thậm chí có những cuộc truy đuổi tốc độ cao.
Hiện nay, việc tiếp tế được thực hiện bằng xe máy, robot mặt đất hoặc máy bay không người lái. Trong trường hợp của Nga, nhiều vật tư còn được vận chuyển trên lưng binh sĩ, những người bị gọi là “lạc đà”.
Trước đây, ngoài tầm hoạt động của FPV, tình hình vẫn tương đối bình thường. Xe cộ, kho nhiên liệu hay kho đạn chỉ thỉnh thoảng bị tấn công bởi các máy bay không người lái cánh cố định tầm xa như Bulava, có thể bay xa khoảng 40 dặm hoặc hơn.
Nhưng điều đó đã thay đổi với sự xuất hiện của “Người sao Hỏa”.
Thách thức với Nga
Theo blogger quân sự Nga Hammer of the Witches, người từng kiểm tra một chiếc máy bay không người lái kiểu này, “máy bay không người lái bay ở độ cao thấp, khoảng 200 m, dọc theo các tuyến vận chuyển của chúng ta, sau đó khóa mục tiêu và tấn công. Đây là loại máy bay không người lái cực kỳ nguy hiểm: khó nghe thấy tiếng động, không bị máy dò phát hiện, có thể bay sâu vào hậu phương và chống chịu tốt trước tác chiến điện tử”.
Biệt danh “Người sao Hỏa” xuất phát từ nhận định của phía Nga rằng loại máy bay không người lái này sử dụng công nghệ định vị do NASA phát triển cho các sứ mệnh lên sao Hỏa. Thay vì dùng GPS, nó sử dụng công nghệ định vị bằng hình ảnh, đối chiếu đặc điểm địa hình với bản đồ nội bộ. Điều này khiến việc gây nhiễu GPS, vốn có thể vô hiệu hóa nhiều loại máy bay không người lái khác, trở nên vô tác dụng.
Hammer cũng cho biết máy bay không người lái này được trang bị chip Qualcomm của Mỹ và “được lắp ráp rất tốt, điều đó thể hiện ngay cả ở hệ thống dây cáp được sử dụng… Nhìn chung, điều này cho thấy hoặc chúng được lắp ráp ở phương Tây, hoặc đối phương đã cải thiện đáng kể chất lượng sản xuất máy bay không người lái”.
Loại máy bay này còn được trang bị hệ thống thị giác tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để khóa mục tiêu. Hệ thống quang học chất lượng cao giúp nó nhận diện và bám theo mục tiêu từ khoảng cách xa.
Trong khi ngòi nổ của nhiều máy bay không người lái Nga thường bị đánh giá là thiếu ổn định, với không ít trường hợp máy bay không phát nổ sau khi tấn công, thì ngòi nổ trên “Người sao Hỏa” được cho là có độ tin cậy “gần như 100%”, khiến rất ít mẫu còn sót lại để kiểm tra.
An An (Theo Forbes)
