Ukraine khai thác điểm yếu
Trong chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine, vai trò trung tâm này của pháo binh thể hiện rất rõ khi Nga bắn ra hơn 10.000 quả đạn pháo mỗi ngày. Tuy nhiên, 4 năm giao tranh liên tục cùng với những đổi mới chiến trường từ phía Ukraine đang đặt ra thách thức lớn đối với khả năng sử dụng pháo binh một cách hiệu quả của Nga.
Vì vậy, quân đội Nga dường như đang tìm kiếm các phương thức thay thế để cung cấp hỏa lực, gia tăng sự phụ thuộc vào máy bay không người lái, các hệ thống robot mặt đất và những chiến thuật mới.
Lực lượng Nga đã chịu tổn thất pháo binh rất đáng kể, phần lớn do năng lực máy bay không người lái ngày càng hiệu quả của Ukraine. Các báo cáo cho thấy hình ảnh hơn 1.700 hệ thống pháo binh Nga bị phá hủy hoặc vô hiệu hóa, dù con số thực tế nhiều khả năng cao hơn rất nhiều, với ước tính từ phía Ukraine vượt 34.000 khẩu. Những tổn thất này buộc Nga phải phụ thuộc nặng nề vào các kho dự trữ thời Liên Xô đã cũ và nhập khẩu thêm các hệ thống nước ngoài để bù đắp thiếu hụt.
Ngoài tổn thất trong chiến đấu, 4 năm xung đột liên tục cũng bào mòn nghiêm trọng các hệ thống pháo binh của Nga. Nòng pháo, vốn có tuổi thọ hữu hạn, bị xuống cấp sau thời gian sử dụng kéo dài và mất dần hiệu quả.
Nga đã gia tăng sản xuất và sửa chữa, nhưng tình trạng hao mòn nòng pháo nhanh chóng vẫn là thách thức dai dẳng trong các chiến dịch cường độ cao. Dù đối mặt với những khó khăn đó, Nga vẫn triển khai một số lượng lớn các hệ thống pháo hiện đại lẫn cũ dọc chiến tuyến.
Trong khi đó, Ukraine bắt đầu khai thác điểm yếu lớn nhất của các hệ thống này bằng cách nhắm vào các xe tiếp tế đạn dược. Mỗi khẩu pháo Nga cần một dòng đạn dược lớn và liên tục, trong khi các phương tiện tiếp tế này lại là mục tiêu tương đối dễ dàng cho máy bay không người lái Ukraine. Không có tiếp tế ổn định, các hệ thống pháo binh Nga không thể hoạt động.
Nga nhanh chóng đổi chiến thuật, quá trình tương tự Liên Xô
Khi pháo binh ngày càng bị hạn chế, Nga nhiều khả năng sẽ chuyển mạnh hơn sang các máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) tấn công và máy bay không người lái ném bom.
Để hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi này, Nga đã bắt đầu mở rộng năng lực sản xuất máy bay không người lái, đặc biệt là các hệ thống FPV giá rẻ có thể triển khai với số lượng lớn nhằm bù đắp sự thiếu hụt pháo binh.
Sự chuyển dịch sang hỏa lực dựa trên máy bay không người lái mang lại một số lợi thế so với pháo binh truyền thống. Các đòn đánh bằng máy bay không người lái có độ chính xác cao hơn, cho phép tạo ra hiệu ứng tương tự với số lượng đạn ít hơn, một yếu tố quan trọng trong cuộc chiến tiêu hao kéo dài.
Song song với các nỗ lực về máy bay không người lái trên không, Nga đang phát triển các hệ thống robot mặt đất. Cả Nga và Ukraine đều đã phát triển và đưa vào sử dụng robot mặt đất cho hậu cần, rải mìn và sơ tán thương binh. Gần đây hơn, Nga còn phát triển các robot mặt đất có thể đóng vai trò như hệ thống tấn công dã chiến mang theo thuốc nổ, khả năng tận dụng địa hình để che giấu giúp chúng khó bị phát hiện hơn.
Xét cho cùng, những thách thức mà Nga đối mặt với pháo binh cho thấy nhu cầu phải thích ứng nhanh dưới áp lực trên chiến trường hiện đại. Trong Thế chiến II, Liên Xô từng buộc phải tái thiết sau những tổn thất khổng lồ ban đầu, nhanh chóng thay đổi chiến thuật, tái tổ chức lực lượng và mở rộng sản xuất công nghiệp. Một quá trình tương tự đang diễn ra ngày nay khi Nga điều chỉnh trước những thực tế công nghệ và tác chiến mới đang định hình cách nước này sử dụng pháo binh.
Minh Khôi
Theo Forbes
