Đáng chú ý, bệnh thận nhiều khi không biểu hiện rõ ở giai đoạn sớm. Một số người chỉ nhận ra bất thường khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể hoặc khi lượng protein trong nước tiểu tăng cao. Do đó, việc lắng nghe cơ thể và kiểm tra sức khỏe định kỳ có ý nghĩa rất quan trọng.
10 dấu hiệu cảnh báo chức năng thận có thể đang suy giảm
Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, khi chức năng thận suy giảm, cơ thể sẽ có những biểu hiện như:
1. Cơ thể mệt mỏi, khó tập trung
Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, độc tố và tạp chất có thể tích tụ trong máu. Điều này khiến người bệnh dễ cảm thấy mệt, yếu sức, khó tập trung. Một biến chứng khác của bệnh thận là thiếu máu, cũng có thể gây ra tình trạng uể oải kéo dài.
2. Khó ngủ
Khi thận không lọc máu hiệu quả, độc tố có thể lưu lại trong máu thay vì được đào thải qua nước tiểu. Tình trạng này có thể khiến giấc ngủ bị ảnh hưởng. Ngoài ra, ngưng thở khi ngủ cũng được ghi nhận phổ biến hơn ở người mắc bệnh thận so với dân số chung.
3. Da khô và ngứa
Thận khỏe mạnh giúp loại bỏ chất thải, dịch dư thừa, hỗ trợ tạo hồng cầu, giữ xương chắc khỏe và duy trì cân bằng khoáng chất trong máu. Vì vậy, da khô và ngứa có thể là dấu hiệu liên quan đến rối loạn khoáng chất và xương, thường đi kèm bệnh thận tiến triển.
4. Đi tiểu nhiều hơn, nhất là ban đêm
Nếu thường xuyên buồn tiểu, đặc biệt vào ban đêm, đây có thể là một dấu hiệu của bệnh thận. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, nhu cầu đi tiểu có thể tăng lên. Tuy nhiên, biểu hiện này cũng có thể gặp trong nhiễm trùng tiết niệu hoặc phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới.
5. Có máu trong nước tiểu
Thông thường, thận khỏe mạnh giữ lại tế bào máu trong cơ thể khi lọc chất thải để tạo nước tiểu. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, tế bào máu có thể “rò rỉ” vào nước tiểu. Dù vậy, máu trong nước tiểu cũng có thể liên quan đến u, sỏi thận hoặc nhiễm trùng.
6. Nước tiểu có nhiều bọt
Nước tiểu xuất hiện quá nhiều bọt, đặc biệt là loại bọt phải xả nước nhiều lần mới tan, có thể cho thấy sự hiện diện của protein trong nước tiểu. Loại protein thường gặp là albumin.
7. Sưng quanh mắt kéo dài
Tình trạng phù quanh mắt có thể liên quan đến việc thận làm rò rỉ lượng lớn protein qua nước tiểu thay vì giữ lại trong cơ thể. Đây được xem là một dấu hiệu sớm cho thấy bộ lọc của thận có thể đã bị tổn thương.
8. Sưng mắt cá chân và bàn chân
Chức năng thận suy giảm có thể khiến cơ thể giữ natri, từ đó gây sưng ở bàn chân và mắt cá chân. Tuy nhiên, sưng chi dưới cũng có thể là dấu hiệu của bệnh tim, bệnh gan hoặc các vấn đề tĩnh mạch mạn tính ở chân.
9. Chán ăn
Chán ăn là triệu chứng khá chung, có thể do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, sự tích tụ độc tố do chức năng thận suy giảm cũng có thể là một trong những yếu tố khiến người bệnh ăn uống kém hơn bình thường.
10. Chuột rút cơ
Suy giảm chức năng thận có thể dẫn đến mất cân bằng điện giải. Chẳng hạn, nồng độ canxi thấp hoặc phốt pho không được kiểm soát tốt có thể góp phần gây chuột rút cơ.
Sau tuổi 40, càng không nên xem nhẹ các thay đổi của cơ thể
Ở một số người, chức năng thận có thể suy giảm tự nhiên theo tuổi tác. Chỉ số eGFR, dùng để ước tính mức độ lọc của thận, có xu hướng giảm dần khi tuổi tăng. Theo Kidney Care UK (tổ chức từ thiện hàng đầu tại Anh chuyên hỗ trợ bệnh nhân thận), sau tuổi 40, chức năng thận bắt đầu giảm khoảng 1% mỗi năm như một phần của quá trình lão hóa.
Tuy nhiên, sự suy giảm này không có nghĩa là mọi bất thường đều có thể xem là “bình thường do tuổi tác”. Nếu chức năng thận giảm xuống dưới ngưỡng bệnh thận mạn, người bệnh vẫn cần được theo dõi và điều trị khi cần thiết để giữ tình trạng ổn định.
Ngoài tuổi tác, tăng huyết áp, đái tháo đường kiểm soát kém, yếu tố di truyền, một số bệnh tự miễn như lupus và tình trạng thừa cân cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn. Vì vậy, khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu kể trên, đặc biệt ở người sau 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ, việc thăm khám và xét nghiệm là điều không nên trì hoãn.
Lam Chi
Nguồn: Kidney Care UK, National Kidney Foundation
