Vừa qua, L.V.T (18 tuổi, dân tộc Thái, quê Sơn La) theo bố xuống Hà Nội làm thêm tại một cơ sở cơ khí sửa chữa sắt thép. Khi đang vận hành máy cắt, lưỡi cưa bất ngờ trượt, cắt sâu vào bàn tay trái, gây lóc toàn bộ da và mô mềm ở ba ngón: cái, trỏ và giữa.
Bệnh nhân được đưa ngay tới cơ sở y tế gần đó. Kết quả thăm khám ban đầu cho thấy không gãy xương, nhưng diện lóc da rộng. Các bác sĩ đã khâu bảo tồn cả ba ngón. Tuy nhiên, sau đó, ngón trỏ và ngón giữa xuất hiện tình trạng đổi màu, tím đen – dấu hiệu hoại tử do mất cấp máu.
Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận trong tình trạng: ngón cái tiến triển tốt, vết thương liền tương đối; ngón giữa hoại tử phần búp ngón; ngón trỏ hoại tử khô gần toàn bộ đốt xa và phần lớn đốt giữa.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Linh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đánh giá, đây là giai đoạn muộn, khiến việc bảo tồn toàn bộ ngón trỏ rất khó khăn.
“Nếu được xử trí kịp thời trong thời điểm vàng ngay sau chấn thương, khả năng cứu toàn bộ ngón tay sẽ cao hơn nhiều. Ngược lại, bệnh nhân đứng trước nguy cơ mất hoàn toàn cả ngón trỏ và ngón giữa. Bởi trong lúc mổ, chúng tôi phát hiện xương đốt xa và đốt giữa của ngón trỏ đã hoại tử, đốt xa của ngón giữa cũng không còn sống. Do đó, chúng tôi buộc phải cắt bỏ phần mô hoại tử để ngăn tình trạng lan rộng, đồng thời cố gắng bảo tồn tối đa các cấu trúc còn sống", BS Linh nhận định.
Tai nạn máy cắt khiến bàn tay trái của chàng trai 18 tuổi hoại tử nhanh chóng
Hiện tại, sau phẫu thuật và một thời gian theo dõi, bàn tay của bệnh nhân đã dần ổn định trở lại.
BS Linh khẳng định, ngón trỏ và ngón giữa giữ vai trò then chốt trong các thao tác tinh vi của bàn tay – đặc biệt ngón trỏ đảm nhiệm gần như một nửa chức năng kẹp, phối hợp với ngón cái tạo thế “càng cua” khi cầm bút, cầm đũa hoặc nắm giữ đồ vật. Việc mất ngón trỏ sẽ ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lao động, học tập và sinh hoạt hằng ngày. Chính vì vậy, ở bệnh nhân trẻ, sức khỏe tổng thể tốt, ê-kíp đã nỗ lực tối đa để bảo tồn cấu trúc và chức năng.
BS Nguyễn Ngọc Linh nhấn mạnh, yếu tố thời gian đóng vai trò quyết định: “Tổn thương bàn tay dạng lóc da, dập nát đòi hỏi đánh giá sớm tình trạng cấp máu và xử trí ngay khi mô có dấu hiệu thiếu nuôi dưỡng. Nếu để muộn, xương phơi ra ngoài sẽ nhanh chóng hoại tử, làm giảm đáng kể khả năng bảo tồn.”
Theo bác sĩ Linh, khi làm việc với máy móc cơ khí, người dân luôn cần tuân thủ an toàn lao động, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ. Với vết thương lóc da – cần đánh giá cấp máu và theo dõi sát 2–3 ngày đầu; nếu vùng da đổi màu, lạnh, mất cảm giác, phải xử trí ngay.
Nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa có khả năng phẫu thuật tạo hình vi phẫu để tăng cơ hội bảo tồn chi thể, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên – những người còn cả tương lai học tập và lao động phía trước.
