Nấm matsutake, còn được biết đến với tên gọi nấm tùng nhung (hay đôi khi là nấm kim tùng nhung), là một loại nấm quý hiếm có lịch sử hàng ngàn năm tại Nhật Bản. Nấm matsutake được coi trọng đến mức thường được dùng làm quà biếu tặng cho những người đặc biệt kính trọng hoặc được sử dụng trong những dịp lễ quan trọng.
Hiện nay, nấm matsutake phát triển phổ biến hơn ở Nhật Bản so với các quốc gia khác và được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên, chúng cũng được tìm thấy ở một số quốc gia khác như Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Canada và một vài nơi khác.
Nấm matsutake được coi trọng đến mức thường được dùng làm quà biếu tặng cho những người đặc biệt kính trọng hoặc được sử dụng trong những dịp lễ quan trọng.
Nấm matsutake có giá trị kinh tế rất cao. Giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng có thể lên đến khoảng 2.000 USD/kg, tương đương khoảng 44 triệu đồng Việt Nam. Giá này có thể thay đổi tùy thuộc vào chất lượng của nấm và thời điểm bán hàng.
Nấm matsutake, hay còn gọi là nấm tùng nhung, là một loại nấm ăn được, mọc hoàn toàn tự nhiên trên rễ của các cây thông sống. Lớp vỏ ngoài mềm mịn là một trong những đặc điểm nhận dạng của loại nấm này. Do độ hiếm có, nấm matsutake có giá thành rất cao và được người thưởng thức vô cùng coi trọng.
Nấm matsutake còn được mệnh danh là "vua của các loại nấm". Ở Trung Quốc, nó còn được biết đến với tên gọi nấm Bắc Khẩu hoặc nấm Tùng Khẩu. Về hình dáng, nấm matsutake có hình dạng giống như một chiếc ô, với màu sắc tươi ngon: mũ nấm màu nâu và thân cây màu trắng.
Mùa sinh trưởng và phát triển mạnh nhất của nấm matsutake thường rơi vào khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 8, trùng với mùa mưa hàng năm.
Mùa sinh trưởng và phát triển mạnh nhất của nấm matsutake thường rơi vào khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 8, trùng với mùa mưa hàng năm. Chính vì sự quý hiếm và khó tìm mà nấm matsutake được xem là một trong những loại thực phẩm tự nhiên đắt đỏ bậc nhất tại Nhật Bản và các nước Đông Nam Á.
Khi mua nấm matsutake tươi, người ta thường rửa nhẹ nhàng rồi chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Hương vị của nấm được miêu tả là thơm ngon, tươi mát, mang đến trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời, cảm nhận rõ rệt từng hương vị khi thưởng thức.
Do nấm matsutake không bảo quản được lâu, nên những người muốn thưởng thức món ăn hảo hạng này phải đợi đến đúng mùa thu hoạch. Giá thành cao cũng là một yếu tố khiến món ăn này không phổ biến, và do số lượng nấm tự nhiên không nhiều, nên việc mua được nấm matsutake cũng không phải lúc nào cũng dễ dàng. Đôi khi, người mua cần phải đặt hàng trước để đảm bảo có nấm.
Đến nay, nấm matsutake vẫn chưa thể trồng công nghiệp hay nhân tạo. Chúng chủ yếu mọc tự nhiên ở các vùng núi có rừng thông, nơi có nhiệt độ lạnh hoặc khí hậu ôn đới, ở độ cao khoảng 3500m so với mực nước biển. Điều này càng làm tăng thêm giá trị và sự quý hiếm của loại nấm này.
Theo ghi chép trong cuốn sách "Kinh sử Chính loại vật cấp bản thảo" thời nhà Tống (Trung Quốc), nấm tùng nhung (matsutake) được nghiên cứu và cho thấy chứa hàm lượng protein phong phú, giàu axit amin, axit béo, và các chất dẫn xuất như axit nucleic, peptide.
Nấm matsutake có đặc điểm thịt dày, hương thơm đặc trưng, vị ngon, được xếp vào hàng những loại nấm hoang dã có giá trị cao nhất. Không chỉ chứa tám axit amin thiết yếu, matsutake còn cung cấp một lượng lớn vitamin B1, B2, C và PP. Điều này khiến nó không chỉ là một món ăn có giá trị dinh dưỡng cao mà còn được coi là một loại dược liệu đặc biệt.
Sử sách ghi lại rằng nấm matsutake có nhiều công dụng như kiện thân (bồi bổ cơ thể), có lợi cho đường ruột, giảm đau, ích khí (bổ khí), tiêu đờm, chống viêm và tẩy giun.
Các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng chỉ ra rằng matsutake có vai trò tiềm năng trong việc hỗ trợ điều trị một số bệnh như tiểu đường và ung thư. Điều này càng khẳng định giá trị của loại nấm này không chỉ trong ẩm thực mà còn trong y học.
