"Hôm nay, tôi gặp tình huống một cứu thương hú còi cần di chuyển gấp. Để nhường đường cho xe này, tôi đã buộc phải vượt đèn đỏ. Tôi muốn hỏi, trong trường hợp này, hành vi vượt đèn đỏ để nhướng đường cho xe ưu tiên của tôi có bị xử phạt vi phạm giao thông hay không? Liệu có quy định nào cho phép người tham gia giao thông được vượt đèn đỏ trong tình huống khẩn cấp như vậy để nhường đường cho xe ưu tiên? Xin cảm ơn." (anh Hoàng Hưng, Hà Nội).
Trên đây là một câu hỏi tư vấn pháp luật của độc giả gửi về Tạp chí ĐS&PL.
Trả lời:
Vượt đèn đỏ nhường đường cho xe ưu tiên, có bị xử phạt không?
Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định xe ưu tiên gồm:
- Xe chữa cháy của Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và xe chữa cháy của các lực lượng khác được huy động đi làm nhiệm vụ chữa cháy;
- Xe của lực lượng quân sự, công an và kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp;
- Đoàn xe có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường;
- Xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu;
- Xe hộ đê đi làm nhiệm vụ;
- Xe đi làm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật;
- Đoàn xe tang.
Xe ưu tiên được quyền đi trước xe khác khi qua đường giao nhau từ bất kỳ hướng nào tới theo thứ tự ưu tiên.
Đặc biệt, khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường.
Mặt khác, Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, hành vi vi phạm hành chính trong tình thế cấp thiết là trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính. Điều 12 Luật này quy định tình thế cấp thiết là tình thế của cá nhân, tổ chức vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Như vậy, đối với trường hợp buộc phải vượt đèn đỏ để nhường đường cho các xe ưu tiên, có thể thấy đây là việc làm cần thiết. Đây là hành động vi phạm, song chỉ gây thiệt hại cho trật tự quản lý hành chính, an toàn giao thông. Thiệt hại này nhỏ hơn so với thiệt hại sức khỏe, tính mạng của người trên phương tiện xe cấp cứu. Do đó, đây là trường hợp vi phạm hành chính trong tình thế cấp thiết, thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm, người vi phạm không bị xử phạt hành vi vi phạm hành chính.
Vượt đèn đỏ nhường đường xe ưu tiên được xác định là hành vi vi phạm trong tình thế cấp thiết thì sẽ không bị xử phạt. Ảnh minh họa
Tăng mức phạt lỗi không nhường đường cho xe ưu tiên từ năm 2025
- Theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 9 Nghị định 168/2024/NĐ-CP thì người điều khiển xe đạp, xe đạp máy, người điều khiển xe thô sơ khác không nhường đường cho xe xin vượt khi có đủ điều kiện an toàn hoặc gây cản trở đối với xe cơ giới xin vượt, gây cản trở xe ưu tiên bị phạt từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.
- Theo quy định tại điểm g khoản 6 Điều 8 Nghị định 168/2024/NĐ-CP thì người điều khiển xe máy chuyên dùng không nhường đường hoặc gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
- Theo quy định tại điểm đ khoản 7 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP thì người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy không nhường đường hoặc gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.
- Theo quy định tại điểm b khoản 6 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP thì người điều khiển xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ và các loại xe tương tự xe ô tô không nhường đường hoặc gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ sẽ bị phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
