Giá xăng liên tục biến động và khan hiếm khiến nhiều người bắt đầu cân nhắc chuyển sang xe điện cho nhu cầu đi lại hằng ngày. Với mức giá đa dạng, thị trường có rất nhiều phân khúc xe điện để lựa chọn từ thương hiệu trong nước đến nước ngoài.
Tuy nhiên, khi tìm hiểu xe điện, phần lớn người mua thường bị thu hút bởi thiết kế, công suất mô-tơ hoặc quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc. Những thông số này dễ nhìn thấy và dễ so sánh. Nhưng thực tế, yếu tố quyết định độ bền và chi phí sử dụng lâu dài của chiếc xe lại nằm ở một thứ ít được chú ý hơn công nghệ pin.
Không phải mô-tơ, pin mới là “trái tim” của xe điện
Pin là bộ phận đắt nhất trên một chiếc xe điện và cũng là yếu tố quyết định phần lớn trải nghiệm sử dụng. Tuổi thọ pin ảnh hưởng trực tiếp đến quãng đường xe có thể phục vụ trong nhiều năm, cũng như chi phí thay thế nếu pin suy giảm.
Trên thị trường xe điện phổ thông hiện nay, có ba nhóm pin chính: pin LFP, pin NMC và ắc quy chì thường được quảng bá dưới tên graphene. Dù cùng được gọi là pin, nhưng bản chất hóa học và độ bền của chúng lại khác nhau khá nhiều.
Pin LFP: Bền và an toàn
LFP (Lithium Iron Phosphate) là loại pin lithium được đánh giá cao về độ bền và độ ổn định. Loại pin này có tuổi thọ chu kỳ sạc rất cao, thường đạt khoảng 1.500 - 2.000 lần sạc.
Nếu mỗi lần sạc tương ứng quãng đường khoảng 60 - 80 km, tổng quãng đường pin có thể phục vụ có thể vượt 100.000 km trước khi dung lượng suy giảm đáng kể. Với nhu cầu đi lại trong đô thị, điều này có nghĩa pin có thể sử dụng nhiều năm mà chưa cần thay thế.
Về mặt an toàn, LFP cũng có lợi thế rõ rệt. Cấu trúc hóa học của loại pin này ổn định hơn, nhiệt độ xảy ra hiện tượng mất kiểm soát nhiệt cao hơn so với nhiều loại pin lithium khác. Điều đó giúp giảm nguy cơ cháy nổ khi pin bị quá nhiệt hoặc va đập mạnh.
Nhược điểm của LFP là mật độ năng lượng thấp hơn một số loại pin lithium khác, nên nếu cùng dung lượng, pin có thể nặng hơn một chút.
Pin NMC: Nhẹ nhưng nhạy cảm với nhiệt hơn
Pin NMC (Lithium Nickel Manganese Cobalt) là loại pin lithium phổ biến trong nhiều thiết bị điện tử và xe điện. Ưu điểm lớn nhất của NMC là mật độ năng lượng cao, nghĩa là pin có thể nhỏ gọn và nhẹ hơn nếu cùng dung lượng. Đây là lý do nhiều nhà sản xuất sử dụng loại pin này để giảm trọng lượng xe.
Tuy nhiên, tuổi thọ chu kỳ của pin NMC thường thấp hơn so với LFP, phổ biến khoảng 800 - 1.200 chu kỳ sạc. Nếu quy đổi sang quãng đường sử dụng thực tế, pin thường có thể phục vụ khoảng 50.000 - 80.000 km.
Về an toàn, pin NMC nhạy cảm với nhiệt độ cao hơn so với LFP. Vì vậy các hệ pin NMC thường cần hệ thống quản lý pin và kiểm soát nhiệt tốt để đảm bảo an toàn khi vận hành và sạc.
Pin graphene: Ắc quy chì nâng cấp
Trong phân khúc xe điện giá rẻ, nhiều hãng quảng cáo xe sử dụng pin graphene. Tuy nhiên, trong phần lớn trường hợp, đây thực chất vẫn là ắc quy chì-axit được cải tiến.
Việc bổ sung vật liệu graphene vào điện cực có thể giúp cải thiện một số đặc tính như khả năng sạc nhanh hoặc độ bền so với ắc quy chì truyền thống. Tuy vậy, tuổi thọ chu kỳ của loại pin này vẫn thường chỉ đạt khoảng 300 - 500 lần sạc.
Điều đó có nghĩa tổng quãng đường phục vụ của bộ ắc quy thường chỉ vào khoảng 20.000 - 30.000 km trước khi dung lượng suy giảm đáng kể. Với người dùng đi lại nhiều, việc thay ắc quy sau vài năm là khá phổ biến.
Về mặt an toàn, ắc quy chì có mật độ năng lượng thấp nên ít nguy cơ cháy nổ hơn pin lithium. Tuy nhiên, chúng lại có những nhược điểm khác như trọng lượng nặng, hiệu suất thấp và có thể rò rỉ dung dịch điện phân khi hư hỏng.
Vì vậy, ngoài mức giá của chiếc xe, trước khi quyết định xuống tiền cho mẫu nào, có một câu hỏi rất đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng mà bạn nên hỏi người bán: Chiếc xe này sử dụng loại pin gì?
Hạnh Phúc
