Biểu tượng xe máy 50cc của Nhật Bản sắp bị khai tử?

Chợ cá và sushi Tsukiji ở thủ đô Tokyo của Nhật Bản rất nhộn nhịp. Từ trước bình minh, chợ cá lớn nhất thế giới này ngập tiếng xe máy khi nhiều người giao hàng gấp rút vận chuyển hải sản đến nhiều nhà hàng ở Ginza. Đây là nơi đặc biệt với những chiếc xe máy có động cơ 50cc mà Honda Motor sáng tạo, từng thúc đẩy công ty này trở thành một trong những hãng sản xuất mô tô xe máy lớn nhất thế giới.

Tsukiji nhờ cậy nhiều vào những chiếc xe máy dễ điều khiển này, song sự hiện diện của chúng đang bị đe dọa bởi nhiều quy định chặt chẽ hơn về khí thải sẽ đưa ra vào năm 2020. Honda Motor, Yamaha Motor và Suzuki Motor đang bỏ dần nhiều mẫu xe 50cc từ năm nay, cảnh báo họ có thể loại bỏ dòng xe này hoàn toàn vì chi phí tăng liên tục khiến xe loại này không còn đem lại nhiều lợi nhuận trong thị trường mô tô xe máy trị giá 1,5 tỉ USD của Nhật Bản, theo Bloomberg.

Phiên bản giới hạn của Z50 Monkey Bike được Honda tung ra nhân dịp kỷ niệm 50 năm sản xuất mẫu xe. ẢNH: BLOOMBERG

Năm nay, dòng mô tô nhỏ Z-Series biểu tượng của Honda, loại xe còn được biết đến với tên gọi “Monkey Bikes”, bị ngừng sản xuất. Sau 50 năm có mặt trên thị trường, các mẫu xe cuối cùng sẽ rời khỏi dây chuyền sản xuất của công ty Nhật vào tháng 8 tới.

Giám đốc điều hành Noriaki Abe của Honda cho biết: “Chúng tôi phần nào giải quyết vấn đề quy định cho đến tận thời điểm này, song về mặt công nghệ, chúng tôi đã đạt đến giới hạn trong những gì mà chúng tôi có thể làm. Chúng tôi không còn có thể tạo ra sản phẩm làm khách hàng hài lòng”. Honda dự kiến báo cáo lợi nhuận quý 1/2017 vào ngày 1.8. Theo ước tính của Bloomberg, lợi nhuận hoạt động của hãng sẽ hạ 13% so với cách đây một năm, xuống mức 231,5 tỉ yen Nhật.

Doanh số xe máy 50 phân khối hạ 94% từ năm 1982. ẢNH: BLOOMBERG

Đà lao dốc của xe máy 50cc kéo dài tại Nhật Bản. Điều này đồng nghĩa với việc các nguồn tài chính hiện đổ về thị trường xe đạp điện hoặc ô tô nhỏ gọn. Hiệp hội các nhà sản xuất xe Nhật Bản cho hay doanh số xe máy 50 phân khối hạ 94% năm ngoái xuống còn 162.130 chiếc. Năm 1982, doanh số xe loại này là 2,8 triệu chiếc. Khoảng 60% xe được bán ra mang thương hiệu Honda, 40% còn lại là hiệu Yamaha và Suzuki.

Động lực cuối cùng khiến xe máy 50cc tuyệt chủng là quy định môi trường chặt chẽ hơn. Nhật Bản, cũng như nhiều nước khác trên thế giới, áp dụng tiêu chuẩn khí thải của Liên minh châu Âu khi sản xuất phương tiện. Bản quy định sửa đổi lần thứ tư, có hiệu lực từ mùa thu năm nay, đòi hỏi phương tiện có hệ thống tự chẩn đoán để bảo đảm động cơ chạy sạch ít nhất 20.000 km. Điều này khiến các mẫu xe như Little Cub và Z-Series của Honda dần biến mất.

Mẫu JOG ZR của Yamaha trên đường phố Tokyo. ẢNH: BLOOMBERG

Quy định sửa đổi lần thứ năm có hiệu lực từ năm 2020 sẽ mở rộng yêu cầu trên đến trọn thời gian hoạt động của chiếc xe. Quy định mới cộng thêm vào giá trị mỗi chiếc xe ít nhất 111 EUR, tương đương 130 USD, theo số liệu năm 2016 của Ủy ban châu Âu (EC). Con số này chiếm khoảng 10% giá niêm yết của một số mẫu xe Nhật.

CEO Yamaha Hiroyuki Yanagi cho biết: “Đến năm 2020, việc phát triển sản phẩm sẽ vô cùng khó khăn. Kiểm soát phương tiện sẽ trở nên phức tạp hơn và chi phí sẽ gia tăng”. Số cc của động cơ đề cập đến dung tích xy-lanh. Con số này càng lớn thì động cơ càng lớn và mạnh hơn. Chủ tịch Yamaha Osamu Suzuki cho hay: “Xe máy 100 và 50 phân khối có lẽ sẽ biến mất. Loại 125 và 150 phân khối có lẽ sẽ trở thành giới hạn thấp hơn cho các phương tiện loại nhỏ”.

Honda Cub A, mẫu đầu tiên của dòng xe máy 59 phân khối nổi tiếng của Honda. ẢNH: BLOOMBERG

Xe máy 50 phân khối là biểu tượng cho ngành sản xuất mô tô xe máy Nhật Bản. Honda được thành lập năm 1948 nhờ sự thành công của loại động cơ 50cc A-Type có biệt danh “Bata-Bata” vì âm thanh mà nó phát ra. Một thập niên sau đó, chiếc Super Cub lịch sử ra đời. Đây là mẫu xe máy được sản xuất nhiều nhất trong lịch sử, vượt mốc 100 triệu chiếc trong năm nay. Ban đầu, Super Cup được trang bị động cơ 4 thì 50cc song hiện nó có mặt với nhiều loại động cơ khác nhau tại 160 nước. Phiên bản 50cc hầu như chỉ còn hiện diện ở Nhật.

Điện khí hóa là lựa chọn thay thế cho các nhà sản xuất xe máy. Yamaha và Suzuki đã có mẫu xe 50 phân khối chạy bằng pin trên thị trường. Honda đặt mục tiêu cho ra mắt chiếc xe máy điện nhắm tới khách hàng doanh nghiệp từ năm sau. Tháng 9 này, hai hãng Honda và Yamaha sẽ thử mô tô điện ở ngoại ô Tokyo.

Theo Thanh Niên