Thiếu hụt nghiêm trọng
Các nguồn tin Ukraine cho biết, các tiểu đoàn xe tăng của nước này đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt thiết giáp nghiêm trọng. Nguyên nhân là do tổn thất nặng nề không thể bù đắp, cùng với những khó khăn trong việc duy trì hoạt động cho các phương tiện hiện có.
Chuyên gia tác chiến thiết giáp Ukraine, ông Mykola Salamakha, lưu ý: “Chúng được xem như lý lẽ cuối cùng của các bậc đế vương trên chiến trường”. Ông nói thêm rằng việc sử dụng phương tiện không hiệu quả, bao gồm cả trong các chiến dịch nhằm mục đích chính là thúc đẩy tinh thần, đã góp phần quan trọng gây nên tổn thất.
Ông dẫn chứng: “Họ điều xe tăng lên phía trước chỉ để cho bộ binh thấy rằng họ có yểm trợ — và chúng ta mất chúng trong những chiến dịch như vậy”.
Về tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu, ông Salamakha nhận thấy hiện chỉ có 1/3, và trong một số trường hợp chỉ là 1/5, số xe tăng của quân đội được coi là sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ. Tình trạng này vẫn tiếp diễn bất chấp mức chi tiêu quốc phòng thời chiến đặc biệt cao, và bất chấp việc các quốc gia phương Tây đang ưu tiên cung cấp phụ tùng thay thế cho Ukraine.
Bình luận về tổn thất của thiết giáp Ukraine trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Nga, ông Salamakha nhận định rằng xe tăng trở nên dễ bị tổn thương ngay khi bị phát hiện, kể cả khi ở cách xa tiền tuyến tới 10 km. “Ngay khi xe tăng bị phát hiện, các đợt tấn công bằng drone lập tức ập đến, sử dụng nhiều chiến thuật và chủng loại drone khác nhau,” ông nói.
Mặc dù quân đội Ukraine đã nhận được vài trăm xe tăng T-72 thời Liên Xô từ các cựu thành viên Khối Warsaw ở Đông Âu, với số lượng đặc biệt lớn do Ba Lan cung cấp, nhưng con số này còn xa mới đủ để bù đắp tổn thất, nhất là khi kho dự trữ của các quốc gia châu Âu đã cạn kiệt.
Nỗ lực tái trang bị cho quân đội Ukraine bằng xe tăng phương Tây cũng dẫn đến tổn thất nghiêm trọng. Một số ước tính cho thấy tỷ lệ tổn thất của chúng còn cao hơn nhiều so với các phương tiện do Liên Xô sản xuất, do kích thước lớn hơn đáng kể và trong nhiều trường hợp là khả năng cơ động kém hơn.
Tính đến đầu tháng 6 năm 2025, quân đội Ukraine được cho là đã mất 87% số xe tăng M1A1 Abrams do Mỹ cung cấp, với 27 trong tổng số 31 chiếc bị phá hủy hoặc bị thu giữ. Trước đó, giới chuyên gia phương Tây từng dự đoán rằng việc đưa xe tăng phương Tây vào tham chiến sẽ là một "yếu tố thay đổi cuộc chơi" trên chiến trường, mang lại lợi thế cho Ukraine.
Xe tăng Nga yêu cầu bảo trì thấp hơn
Về phía Nga, lực lượng xe tăng của quân đội nước này, dù có tình trạng tốt hơn đáng kể so với Ukraine, cũng chịu tổn thất không nhỏ. Điều này làm dấy lên đồn đoán rằng Moscow có thể bắt đầu đối mặt với tình trạng thiếu hụt phương tiện nghiêm trọng từ cuối năm 2026.
Mặc dù các nguồn tin phương Tây đánh giá ngành công nghiệp quốc phòng Nga đang trên đà đạt sản lượng 1.000 xe tăng mới vào giữa năm 2028 và con số đáng kinh ngạc 3.000 xe tăng vào giữa năm 2035, tốc độ gia tăng này dự kiến vẫn thấp hơn tỷ lệ tổn thất trong năm 2026.
Kịch bản được dự báo ngay cả khi tỷ lệ tổn thất thiết giáp đã giảm đáng kể trong năm 2025, đặc biệt là so với năm 2022, thời điểm tổn thất nghiêm trọng nhất. Khả năng Triều Tiên, quốc gia đã phát triển một số thiết kế mới rất tinh vi, cung cấp xe tăng cho Nga vẫn còn là một yếu tố đáng kể.
Quân đội Nga hưởng lợi từ yêu cầu bảo trì thấp hơn nhiều đối với toàn bộ hạm đội xe tăng. Lý do là không chỉ vì các phương tiện của họ mới hơn đáng kể, mà còn vì họ chủ yếu dựa vào các dòng T-62, T-72 và T-90 – vốn nằm trong số những thiết kế đòi hỏi bảo trì ít nhất trên thế giới.
Tất cả các phương tiện này đều có yêu cầu bảo trì thấp hơn nhiều so với xe tăng T-64 của Ukraine và các xe thiết giáp do phương Tây cung cấp. Trước khi chiến tranh nổ ra, T-64 vốn là xương sống của lực lượng xe tăng Ukraine.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
