Ngày hệ thống báo không có dịch vụ
Theo Hồng Tinh Tân Văn, anh Trương phát hiện sự việc vào ngày 29/6/2026. Anh mô tả tình trạng của chiếc xe bằng câu khá nặng, rằng màn hình trên xe đã hoàn toàn thành cục gạch, giờ anh phải luôn mang theo chìa khóa, còn điều hướng và các ứng dụng nghe nhìn chỉ dùng được khi phát mạng từ điện thoại. Anh nói thêm rằng trời nóng như vậy mà không bật được điều hòa từ xa thì thật suy sụp.
Danh sách tính năng mất đi không nằm ở phần cơ khí. Xe vẫn nổ máy, vẫn chạy, vẫn phanh. Thứ biến mất là lớp dịch vụ chạy qua máy chủ của hãng, gồm dẫn đường trực tuyến, ứng dụng nghe nhìn, mở khóa và điều khiển từ xa, xem vị trí xe và bật điều hòa trước khi lên xe.
Đây đúng là nhóm tính năng được dùng làm luận điểm bán hàng khi xe ra mắt. Người mua trả tiền cho một chiếc xe thông minh. Phần thông minh đó lại nằm trên máy chủ của doanh nghiệp chứ không nằm trong xe, nên nó sống đúng bằng thời gian doanh nghiệp còn trả hóa đơn.
Khi không còn ai để gọi
Các kênh liên hệ với hãng tắt gần như cùng lúc với dịch vụ trên xe. Ứng dụng của hãng vẫn tải về được nhưng không gửi mã xác minh và liên tục báo lỗi mạng. Trang chủ không mở được. Số điện thoại hãng từng công bố là số không tồn tại, còn đường dây chăm sóc khách hàng không kết nối. Trang mạng xã hội chính thức ngừng cập nhật từ ngày 11/2/2026.
Mạng lưới sửa chữa cũng không được dựng lại. Một chủ xe khác là chị Lâm cho biết sau khi nhà đầu tư mới tiếp nhận, hãng không xây hệ thống sửa chữa và không liên hệ với chủ xe. Một người trong cuộc nói với báo chí rằng sau khi tiếp quản, công ty đã mấy tháng không trả lương, không đóng tiền điện nước, nợ cả phí kết nối, và giờ thì bên trong hãng chẳng còn ai.
Tình trạng này khác hẳn một lỗi kỹ thuật thông thường. Với một lỗi phần mềm, chủ xe mang xe tới xưởng là xong. Với một hãng đã ngừng vận hành, không có pháp nhân nào nhận yêu cầu, nên chiếc xe mất tính năng vĩnh viễn chứ không phải tạm thời.
Phần thông minh sống bằng hóa đơn hàng tháng
Cơ chế phía sau khá đơn giản. Xe kết nối dùng thuê bao dữ liệu do một nhà cung cấp viễn thông cấp, và hãng xe là bên trả phí cho toàn bộ đội xe đang lưu hành. Khi hãng ngừng trả, nhà cung cấp cắt dịch vụ, và việc cắt diễn ra đồng loạt trên mọi xe chứ không riêng chiếc nào.
Một hãng xe điện Trung Quốc khác cũng rơi vào kịch bản tương tự. Nhà cung cấp dịch vụ kết nối ra thông báo rằng hãng này vì vấn đề kinh doanh đã không trả phí đúng hạn, nên từ tháng 9/2025 các xe liên quan tới khoản nợ sẽ lần lượt bị dừng hệ thống. Quản tài viên của hãng sau đó khuyến nghị chủ xe mang theo chìa khóa thông minh khi lái xe, đúng như điều anh Trương đang phải làm.
Có một cách để giữ dịch vụ chạy tiếp, nhưng cách đó cần tiền và cần người chịu trả. Trong giai đoạn tái cơ cấu trước đây của WM Motor, phía tư pháp xác định hãng không được tùy tiện chấm dứt dịch vụ với xe đang lưu hành, và nhà đầu tư phải ứng tiền hằng tháng để duy trì vận hành. Khi dòng tiền đó dừng, dịch vụ dừng theo.
Điều đáng rút ra là các tính năng phụ thuộc máy chủ chính là phần dễ mất nhất trên một chiếc xe hiện đại. Khung gầm, động cơ điện và thân vỏ vẫn còn đó sau khi hãng sập. Dẫn đường trực tuyến, ứng dụng điều khiển và cập nhật phần mềm thì biến mất cùng lúc với hóa đơn máy chủ.
Vì vậy, với xe càng nhiều tính năng kết nối thì câu hỏi về tuổi thọ của hãng càng quan trọng. Trước khi đặt cọc, người mua có thể hỏi thẳng hai điều, gồm những tính năng nào vẫn chạy khi xe không có mạng, và ai sẽ trả phí dữ liệu cho xe sau khi hết thời gian miễn phí ban đầu.
Với các hãng xe điện Trung Quốc đang trong thủ tục tái cơ cấu, câu trả lời sẽ hiện ra trong các phương án sắp được chủ nợ bỏ phiếu. Điều cần soi là phương án đó có dành khoản nào cho việc duy trì máy chủ của xe đã bán hay không, bởi khoản đó không tự có khi doanh nghiệp đã hết tiền.
PV
