Khi xem phim Sex Education đến những phân cảnh về Adam Groff, tôi đã bật khóc nức nở. Khóc đến mức phải tạm dừng phim, ngồi lặng đi rất lâu.
Adam trong phim là một cậu bé luôn bị bố mắng mỏ, so sánh, phủ định. Dù cố gắng thế nào, cậu cũng không bao giờ đủ “giỏi” trong mắt bố mình. Mỗi lần bố Adam nhắc đến thành tích, đến kỷ luật, đến danh dự gia đình, cậu bé ấy lại cúi đầu, im lặng, gồng mình chịu đựng. Càng xem, tôi càng thấy nghẹn. Không phải vì Adam, mà vì em trai tôi.
Lần đầu tiên trong hơn 20 năm, tôi hiểu vì sao em mình luôn mâu thuẫn với bố mẹ. Vì sao em không thích về nhà. Và vì sao trong một cơn cãi vã năm ấy, em quay sang tôi – người chị gái mà tôi vẫn nghĩ là “đúng đắn”, là “tấm gương” – và nói: “Cái nhà này, tôi ghét chị nhất.”
Tuổi thơ của tôi, nói thật, khá êm đềm. Tôi học giỏi, thi cử thuận lợi, đạt nhiều giải thưởng. Trong những bữa cơm gia đình, trong những buổi họp họ, tên tôi luôn được nhắc đến với sự tự hào. Bố mẹ nhìn tôi bằng ánh mắt yên tâm, hãnh diện. Còn em trai thì ngược lại. Em học lực không tốt, thường xuyên bị điểm kém, bị gọi tên trong sổ đầu bài. Và mỗi lần như vậy, bố lại lôi tôi ra làm ví dụ: “Nhìn chị mày mà học.”
Lúc đó, tôi chưa từng thấy điều đó có gì sai. Tôi nghĩ rằng bố nghiêm khắc là vì muốn em nên người. Tôi nghĩ rằng bị so sánh một chút sẽ là động lực. Tôi thậm chí còn cho rằng, nếu mình bênh vực em, tức là dung túng cho sự lười biếng, yếu kém. Thế nên mỗi lần bố mắng em hơi quá lời, tôi im lặng. Có khi còn gật đầu đồng tình. Trong thâm tâm, tôi nghĩ: “Rồi sau này nó sẽ hiểu.”
Nhưng em trai tôi thì không hiểu. Em chỉ thấy mình luôn là kẻ thua cuộc trong chính ngôi nhà của mình.
Em dần trở nên cáu gắt, ức chế. Em nói tôi kiêu căng, ngạo mạn. Nói tôi chà đạp lòng tự trọng của người khác. Nói bố mẹ thiên vị, bất công. Nhưng khi đó, tôi chỉ nghĩ: “Nó dễ tự ái, yếu đuối, không chịu được áp lực.” Tôi gán cho em đủ thứ nhãn mác tiêu cực, mà chưa một lần tự hỏi: áp lực ấy đến từ đâu.
Rồi đến kỳ thi đại học – hai chị em cách nhau đúng hai năm. Tôi đỗ cùng lúc hai trường đại học top đầu, điểm cao hơn điểm chuẩn tới vài điểm. Cả nhà vui như mở hội. Còn em trai tôi, em chỉ đỗ một trường cao đẳng. Không ai nói gì nhiều, nhưng sự im lặng hôm đó nặng nề hơn bất kỳ lời mắng mỏ nào.
Và rồi bố chị nói, trước mặt họ hàng: “Ước gì thằng Tú được một phần con Ngân thì cái nhà này mở mày mở mặt, vợ chồng tôi không phải lo hậu vận”. Câu nói ấy, tôi nhớ rất rõ. Khi đó tôi chỉ thấy… ngượng. Ngượng vì được khen, vì được đặt lên cao. Tôi không để ý đến gương mặt em trai mình lúc ấy.
Giờ nghĩ lại, đó chính là giọt nước tràn ly. Từ khi lên thành phố học, em trai tôi đi làm thêm, nhất quyết không xin tiền bố mẹ. Em cắt đứt dần mọi liên lạc, về nhà ngày một ít. Khoảng cách trong gia đình lớn lên từng năm, một cách âm thầm nhưng dai dẳng.
Cho đến tối hôm đó, khi xem Adam trong Sex Education, tôi mới hiểu: không phải em trai tôi kém cỏi. Em chỉ là một đứa trẻ lớn lên trong sự so sánh, trong cảm giác luôn là nỗi thất vọng của gia đình. Và tôi – người chị gái “giỏi giang” – vô tình trở thành cái bóng mà em không bao giờ vượt qua nổi.
Tôi nhận ra lỗi lầm của mình, rất muộn. Muộn đến mức không biết còn kịp để bù đắp hay không. Nhưng ít nhất, chị hiểu rằng: có những vết thương không nhìn thấy, nhưng theo con người ta suốt cả đời. Và đôi khi, điều làm đau nhất không phải là lời mắng, mà là cảm giác mình không bao giờ được yêu thương một cách công bằng.
Minh Châu
