Theo dõi bộ phim Sex Education, bên cạnh những câu chuyện của đám học trò, tôi lại đặc biệt chú ý đến mối quan hệ và cách ứng xử của các giáo viên tại trường Moordale. Ở mùa 3, khi cô hiệu trưởng mới Hope Haddon áp đặt những chính sách cực đoan, độc hại lên trường học, ban đầu cả cô Sands và thầy Hendricks đều chọn cách im lặng và phục tùng.
Họ làm vậy vì một lý do rất "công sở", rất thực tế: sợ mất việc, sợ ảnh hưởng đến thu nhập và chỉ muốn yên ổn làm công ăn lương. Tuy nhiên, sự im lặng hèn nhát trước cái sai của sếp đã khiến họ phải trả giá đắt bằng sự cắn rứt lương tâm mỗi đêm và sự mất lòng tin hoàn toàn từ học trò – những người trực tiếp chịu tổn thương.
Xem đến những phân cảnh ấy, tôi nghiệm ra một bài học nhức nhối rằng sự thỏa hiệp với cái xấu để đổi lấy sự an toàn cá nhân luôn có một cái giá rất rách nát. Trùng hợp thay, đúng thời điểm đang suy ngẫm về thông điệp này, tôi nhận được cuộc điện thoại khóc lóc từ cô con gái đang học năm thứ tư đại học, đưa tôi vào một tình huống giáo dục đời thực đầy thử thách. Một cuộc điện thoại lúc 5h sáng!
Sự bất công trong nhóm thực tập và lựa chọn đứng lên của con gái
Qua điện thoại, con gái tôi nghẹn ngào kể về những ấm ức trong chuyến đi thực tập cuối khóa tại một cơ quan. Nhóm của con gồm năm người, và cô bạn trưởng nhóm tình cờ có anh họ làm việc ngay tại cơ quan đó. Ỷ có người quen chống lưng, có thể can thiệp để xin điểm thực tập cao cho cả nhóm, cô bạn này bắt đầu lộ rõ bản tính hách dịch. Bạn thường xuyên đùn đẩy hết phần việc nặng nhọc được giao cho các thành viên khác gánh vác, còn mình thì thảnh thơi nhận công. Đỉnh điểm là cô bạn ấy còn công khai cô lập, bắt nạt một cô bé khác có tính cách hiền lành, nhút nhát trong nhóm.
Dù tất cả mọi người đều vô cùng bức xúc trước sự chướng tai gai mắt đó, nhưng vì sợ bị ảnh hưởng đến kết quả thực tập, sợ mất lòng người có quyền lực, bốn thành viên còn lại đều chọn cách im miệng, cúi đầu chịu đựng. Chỉ duy nhất con gái tôi, vì không thể chịu đựng nổi sự bất công và hành vi bắt nạt tàn nhẫn ấy, đã dũng cảm đứng lên nói thẳng vào mặt cô trưởng nhóm để bảo vệ lẽ phải. Thế nhưng, sau cơn giận, con lại rơi vào trạng thái hoang mang, băn khoăn tột độ. Con gọi điện hỏi tôi trong nước mắt rằng liệu mình làm như vậy có đúng không, con đang dũng cảm hay chỉ là một kẻ bốc đồng, dại dột làm hỏng việc lớn.
Lời khuyên của người cha về giá trị của việc bảo vệ chính nghĩa
Nghe con phân bua, trái tim người làm cha trong tôi trào dâng một niềm tự hào khó tả. Tôi nhẹ nhàng trấn an con và đem chính câu chuyện của hai giáo viên Sands và Hendricks trong phim ra để làm điểm tựa cho lời khuyên của mình. Tôi bảo con: "Con gái ơi, con không hề bốc đồng, con đã làm một việc vô cùng đúng đắn và dũng cảm".
Tôi phân tích cho con thấy rằng, đám đông chọn cách im lặng ngoài kia thực chất đang biến mình thành đồng lõa của cái ác. Họ nghĩ họ khôn ngoan khi chịu nhịn vì lợi ích điểm số, nhưng thực chất họ đang đánh mất đi lòng tự trọng và sự tử tế tối thiểu của một con người. Nếu ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta đã học cách thỏa hiệp, nhắm mắt làm ngơ trước sự bất công thì khi bước vào đời, chúng ta sẽ nhanh chóng trở thành những kẻ hèn nhát, sống một cuộc đời đầy cắn rứt như hai vị giáo viên trên phim kia.
Tôi khẳng định với con rằng điểm số thực tập có thể rất quan trọng ở hiện tại, nhưng nhân cách và bản lĩnh dám bảo vệ người yếu thế mới là thứ định hình nên giá trị lâu dài của con trong tương lai. Hành động của con không chỉ bảo vệ cô bé hiền lành kia, mà còn cứu vớt chính tâm hồn con khỏi sự chai sạn, vô cảm của thế giới người lớn.
Được sự tiếp sức và định hướng của bố, con gái tôi như gột rửa được sự nghi ngờ bản thân, con lau khô nước mắt và vững vàng tiếp tục kỳ thực tập với một cái đầu ngẩng cao. Cuộc sống này vốn dĩ có quá nhiều người chọn cách im lặng để được an toàn, và tôi thầm cảm ơn Sex Education vì đã cho tôi một chất liệu tuyệt vời để dạy con trai, con gái mình hiểu rằng: Giữ được sự tử tế và lòng dũng cảm giữa một đám đông câm lặng chính là đỉnh cao của sự trưởng thành thực sự.
Minh Châu
