Với tôi, bộ phim Sex Education, bên cạnh những câu chuyện tình cảm học trò còn có những bài học cuộc sống khiến người lớn cũng phải lặng người suy ngẫm. Đó chính là sự phân hóa giai cấp và điều kiện kinh tế được lột tả một cách vô cùng chân thực. Môi trường học đường thường lãng mạn hóa rằng mọi học sinh đều bình đẳng trước trang sách, nhưng bộ phim đã tạt một gáo nước lạnh vào thực tế: Điểm xuất phát khác nhau sẽ tạo ra những rào cản và cơ hội hoàn toàn khác nhau.
Chúng ta thấy một Jackson sống trong căn biệt thự có hồ bơi, một Ruby có ngôi nhà bình dân phải giấu kín, và một Maeve Wiley lầm lũi sống một mình trong khu nhà di động chật vật chạy ăn từng bữa. Khi Maeve vi phạm kỷ luật, cô đối mặt với nguy cơ bị đuổi học và mất sạch tương lai; nhưng khi Jackson gặp khủng hoảng, cậu luôn có gia đình và tiền bạc làm bệ đỡ vững chắc phía sau.
Bộ phim mang lại một bài học sinh tồn nhức nhối: Xã hội vốn dĩ không công bằng. Thay vì oán trách hoàn cảnh, cách duy nhất để sinh tồn là nhìn thẳng vào rào cản của mình để tìm cách bứt phá, giống như cái cách Maeve tận dụng bộ óc thiên tài để viết thuê luận văn kiếm tiền và kiên cường săn học bổng. Những thước phim ấy chạm mạnh vào lòng trắc ẩn của tôi, bởi nó phản chiếu chính xác quãng đời tuổi thơ cơ cực mà tôi đã từng đi qua.
Nỗi đau của đứa trẻ nhà nghèo và tư duy không thỏa hiệp với số phận
Nhìn Maeve Wiley chật vật lo từng đồng học phí, ký ức những năm tháng học trò của tôi bỗng chốc ùa về rõ mồn một. Tôi từng là đứa trẻ nghèo nhất lớp, cái nghèo hiển hiện lên bộ quần áo sờn cũ quanh năm không có nổi một chiếc áo mới. Tôi từng là tâm điểm của những lời xì xào, cười cợt của bạn bè mỗi khi bị giáo viên gọi tên đứng dậy vì thường xuyên đóng học phí muộn. Ngày đó, lời mời đi sinh nhật của bạn bè đồng lứa đối với tôi không phải là niềm vui, mà là một nỗi sợ hãi mơ hồ, vì tôi làm gì có tiền để mua một món quà tử tế.
Thế nhưng, ngay từ những năm tháng còn rất nhỏ ấy, tôi đã may mắn chọn cho mình một lối tư duy tích cực thay vì buông xuôi. Tôi thẳng thắn nhìn nhận và chấp nhận thực tế rằng nhà mình nghèo. Tôi hiểu rất rõ quy luật của cuộc đời: Nếu không có một gia đình giàu có làm bệ đỡ thì cách duy nhất để tôi tự cứu lấy tương lai của chính mình là phải biến tri thức thành vũ khí. Tôi lao vào học tập với một quyết tâm điên cuồng, không oán trách cha mẹ, không than thân trách phận, lấy chính sự nghèo khó làm động lực để vươn lên.
Quả ngọt ở tuổi 45 và di sản giáo dục để lại cho con cái
Nhờ sự nỗ lực bền bỉ và không ngừng nghỉ suốt thời tuổi trẻ, ở tuổi 45 hiện tại, tôi đã có thể mỉm cười tự hào về chặng đường mình đã đi qua. Tôi không phải là một đại gia giàu có nứt đố đổ vách, nhưng tôi đã tự tay xây dựng được một công việc với mức lương tốt, có nhà cửa khang trang, đàng hoàng tại thủ đô và có của ăn của để cho gia đình. Tôi đã tự mình thay đổi hoàn toàn quỹ đạo số phận của cả một thế hệ.
Giờ đây, khi đã làm cha, nhìn các con được lớn lên trong một điều kiện đầy đủ, được bảo bọc trong tình yêu thương và đủ đầy về vật chất, tôi lại càng ý thức rõ hơn về việc phải dạy con bài học sinh tồn này mỗi ngày. Tôi thường kể cho con nghe về quá khứ của bố, về những nhân vật kiên cường như Maeve Wiley trên phim để nhắc nhở con rằng: Cuộc đời này xuất phát điểm của mỗi người là hoàn toàn khác nhau, và xã hội ngoài kia luôn vận hành theo những quy luật thực tế khắc nghiệt.
Tôi muốn các con hiểu rằng, sự đủ đầy con đang có hôm nay là bệ đỡ của cha mẹ, nhưng bản lĩnh để đứng vững trong tương lai phải do chính con tự rèn luyện. Sống ở đời, dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, điều quan trọng nhất không phải là việc con sinh ra ở vạch đích hay vạch xuất phát, mà là con có dám nhìn thẳng vào thực tế, giữ vững lòng tự tôn và nỗ lực không ngừng để làm chủ cuộc đời mình hay không.
Minh Châu
