Xem Sex Education, phân cảnh khiến tôi day dứt và ám ảnh nhất không phải là những mối tình học trò bồng bột, mà là mối quan hệ giữa Jackson Marchetti và người mẹ Sofia. Một bi kịch gia đình không hề xuất phát từ sự thiếu thốn tình thương, mà lại sinh ra từ chính sự im lặng để cố gìn giữ một lớp vỏ bọc hoàn hảo.
Jackson luôn sống trong nỗi sợ rằng mẹ chỉ yêu thương và tự hào khi cậu mang về những tấm huy chương vàng bơi lội. Cậu giấu kín những cơn hoảng loạn, chứng mất ngủ và sự kiệt quệ tinh thần vì sợ làm mẹ thất vọng. Trong khi đó, mẹ cậu thấy con miệt mài tập luyện thì mặc định rằng con cũng khao khát đỉnh cao giống mình. Sự né tránh những cuộc đối thoại thành thật đã đẩy mọi chuyện đến đỉnh điểm tàn nhẫn: Jackson tự lấy tạ đập gãy tay mình, chỉ để có một lý do chính đáng được rời khỏi đường đua xanh mà không phải mở lời đối đầu với mẹ.
Khoảnh khắc cánh tay Jackson gãy rập xuống sàn đấu khiến lồng ngực tôi nghẹn lại. Tôi nhìn thấy bóng dáng của chính mình trong sự bế tắc của cậu thiếu niên ấy - một đứa trẻ từng vùng vẫy trong sự im lặng ngột ngạt của gia đình suốt một mùa hè năm mười tám tuổi.
Áp lực từ chiếc nhãn "đứa con hoàn hảo"
Suốt những năm tháng đi học, tôi là niềm kiêu hãnh tuyệt đối của bố mẹ. Tôi luôn có tên trong danh sách học sinh giỏi của trường, đi thi học sinh giỏi các cấp và hầu như cứ đi thi là mang giải thưởng về. Mẹ tôi tự hào lắm. Đi đâu, gặp ai mẹ cũng vui vẻ kể về thành tích của con gái, về những điểm mười tròn trĩnh và những tờ giấy khen treo kín một góc tường.
Tôi lớn lên cùng sự ngưỡng mộ của họ hàng và những lời tán dương của mẹ. Nhưng đi kèm với niềm tự hào ấy là một nỗi sợ vô hình cứ lớn dần theo năm tháng: Tôi sợ thất bại. Tôi luôn mặc định rằng bố mẹ thương yêu, chăm sóc mình nhiều như thế là vì mình học giỏi, vì mình là đứa con mang lại thể diện cho gia đình. Nếu một ngày tôi trượt ngã, liệu tình yêu thương ấy có còn nguyên vẹn?
Và rồi, điều tôi sợ nhất cũng xảy ra. Kỳ thi đại học năm ấy, tôi thiếu điểm và trượt nguyện vọng 1 vào ngôi trường top đầu mà cả nhà từng đinh ninh tôi sẽ đỗ.
Khoảng lặng nghẹt thở và sự tổn thương vì tự suy diễn
Những ngày sau khi biết điểm thi, căn nhà vốn rộn rã tiếng cười của tôi bỗng rơi vào một sự im lìm đáng sợ. Không có một trận lôi đình, không có một lời mắng mỏ hay chất vấn nào từ bố mẹ. Bữa cơm diễn ra trong lặng lẽ, ai ăn xong phần nấy rồi nhanh chóng rời bàn.
Chính sự im lặng tuyệt đối ấy lại như hàng ngàn nhát dao cứa vào tâm can tôi. Tôi tự giam mình trong phòng, nước mắt giàn giụa vì nghĩ rằng bố mẹ đang vô cùng thất vọng, đang xấu hổ đến mức không buồn nhìn mặt đứa con gái thất bại này. Tôi cho rằng mình đã đánh mất tấm vé thông hành để nhận được sự yêu thương của gia đình. Càng suy diễn, tôi càng thu mình lại, ấm ức, tủi thân và tự gặm nhấm sự tổn thương trong bóng tối mà không hé răng nói một lời nào với mẹ.
Một tuần trôi qua nặng nề như cả thế kỷ, cho đến một buổi trưa oi ả, mẹ tôi gõ cửa phòng.
Mẹ không nhắc gì đến điểm số, chỉ ngồi xuống mép giường, kéo tôi lại gần rồi khẽ bảo: "Mấy ngày nay thấy con cứ lầm lũi trong phòng, mẹ với bố lo thắt ruột. Bố mẹ sợ con đang buồn, sợ nhắc đến chuyện thi cử con lại tủi thân nghĩ ngợi linh tinh nên cả nhà mới dặn nhau tránh đi, không dám đả động gì đến...".
Lúc ấy, tôi mới vỡ òa ôm chầm lấy mẹ mà khóc như mưa. Hóa ra, suốt những ngày qua, trong khi tôi nghĩ bố mẹ xấu hổ vì mình, thì bố mẹ lại đang lúng túng, sợ hãi từng lời nói của mình sẽ làm tổn thương đứa con gái đang gặp cú sốc đầu đời.
Mở lời để cứu lấy nhau trước khi quá muộn
Sự việc năm mười tám tuổi là bài học lớn nhất trong cuộc đời tôi về sự giao tiếp giữa các thành viên dưới một mái nhà. Chỉ vì đôi bên đều ngần ngại, đều chọn cách im lặng để "mua lấy sự an lòng giả tạo", chúng tôi đã suýt đẩy nhau ra xa bằng những suy diễn lệch lạc.
Jackson trên phim đã không may mắn có được một người mẹ chủ động mở lời kịp lúc như tôi, để rồi phải trả giá bằng nỗi đau đớn thể xác. Nhưng may mắn của tôi là mẹ đã dũng cảm bước qua cánh cửa phòng để nói ra sự thật.
Sau này khi đã làm mẹ, tôi luôn tự nhắc nhở bản thân một điều: Dù trong hoàn cảnh nào, đừng bao giờ để sự im lặng thế chỗ cho những cuộc trò chuyện thành thật. Sự vâng lời của con chưa chắc là đồng thuận, và sự im ắng của cha mẹ rất dễ bị con trẻ hiểu lầm là sự chối bỏ. Chỉ cần một bên dám hạ cái tôi, dám bước tới và thẳng thắn chia sẻ những nỗi sợ bên trong mình, mọi hiểu lầm đều có thể tháo gỡ trước khi nó biến thành những vết sẹo hằn sâu theo năm tháng.
Minh Châu
