Cuối năm học, bên cạnh những tấm ảnh tổng kết, lễ bế giảng hay những dòng trạng thái “thở phào vì đã thi xong”, mạng xã hội lại bước vào mùa quen thuộc: phụ huynh đăng bảng điểm, giấy khen, thành tích học tập của con em mình. Người vui vẻ thả tim, gửi lời chúc mừng. Người lại cảm thấy khó chịu, cho rằng đó là sự khoe khoang quá mức. Câu chuyện tưởng nhỏ nhưng năm nào cũng tạo ra tranh luận gay gắt trong các hội nhóm phụ huynh tại TP.HCM.
Trong một bài đăng đang thu hút hàng ngàn lượt tương tác, một phụ huynh đặt câu hỏi: “Tại sao cứ mỗi lần cha mẹ đăng thành tích học tập của con là lại bị cho là khoe khoang? Người lớn động viên, tự hào về con thì có gì sai?”.
"Các bài đăng kể cả ở trang cá nhân cũng luôn nhận được phản ứng 2 chiều: nhóm 1 chúc mừng và nhóm 2 cho rằng đó là sự khoe khoang. Đối với nhóm 2 mình thấy rằng họ rất kỳ thị với những ai đăng điểm, giấy khen của con.
Bé cấp 1 đạt thành tích tốt thì bảo cấp 1 đứa nào chẳng thế, điểm 10 nhan nhản, lên cấp 2, 3 mới biết sức học thực tế. Bé cấp 2 được HSXS lại cho là điểm ảo, cứ thi tuyển sinh lớp 10 xem thế nào mới biết giỏi dở. Bé cấp 3 vẫn HSXS thì cho rằng phải vào được đại học xịn mới biết năng lực chứ điểm ở trường chẳng nói lên điều gì. Ôi, nhóm 2 này có vẻ không bao giờ chấp nhận/công nhận sự giỏi giang của con nhà người ta à mọi người? Người lớn khen ngợi, động viên đứa trẻ học tập tốt cũng nên mà", người này nhận định.
Ngay lập tức, phần bình luận chia thành nhiều luồng ý kiến trái ngược.
Tranh cãi
Nhiều phụ huynh cho rằng việc đăng thành tích học tập của con đơn giản chỉ là chia sẻ niềm vui sau cả năm nỗ lực. Một người mẹ viết: "Con mình lớp 5, gần thi cuối kỳ ngày nào cũng cắm mặt giải đề, học đến khuya. Điểm số thế nào mình vẫn tự hào vì thấy con thật sự cố gắng. Mình khoe không phải để hơn thua ai, mà vì thương và ghi nhận nỗ lực của con".
Một phụ huynh khác bày tỏ: "Mình thấy đó là lan tỏa điều tích cực. Nhìn con người khác chăm học, đạt kết quả tốt, mình còn vào xin vía cho con mình nữa".
Có người còn cho rằng phản ứng khó chịu trước thành tích của con người khác phần nhiều xuất phát từ tâm lý đố kỵ. Nhiều người dường như không bao giờ chịu công nhận sự giỏi giang của con nhà người khác.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, không ít phụ huynh cho rằng việc liên tục đăng bảng điểm, giấy khen lên mạng xã hội dễ khiến thành tích học tập bị phô trương quá mức, thậm chí tạo áp lực cho chính đứa trẻ.
Một phụ huynh chia sẻ trải nghiệm khiến nhiều người chú ý: "Ngày trước mình cũng hay khoe thành tích của con. Sau đó có phụ huynh cùng lớp chụp bảng điểm mang về so sánh với con họ. Kết quả là con mình bị các bạn xa lánh vì nghĩ mẹ khoe khoang. Áp lực khiến con học sa sút và cuối cùng phải chuyển trường".
Thêm vào đó, danh hiệu học sinh xuất sắc ở nhiều cấp học hiện nay chưa phản ánh hoàn toàn năng lực thật sự của học sinh. "Theo sát con nhiều năm nên mình biết đề thi ở trường đa phần không quá khó, thầy cô cũng ôn khá kỹ. Thành tích tốt chưa chắc đồng nghĩa với việc trẻ vượt trội. Đến các kỳ thi tuyển sinh mới thấy rõ khả năng thực tế", một phụ huynh có con học cấp 2 nêu quan điểm. Chính vì vậy, nhiều người chọn cách không đăng tải điểm số của con lên mạng xã hội, không phải vì xấu hổ hay thiếu tự hào mà vì muốn giữ sự bình yên cho trẻ.
Bên cạnh tranh cãi về chuyện khoe hay không khoe, nhiều phụ huynh cũng đặt ra một góc nhìn khác: điều đáng quan tâm không chỉ là điểm số, mà là thái độ học tập và sự phát triển toàn diện của đứa trẻ. Có đứa trẻ học chưa xuất sắc nhưng rất tự tin, lễ phép, khỏe mạnh, biết giúp đỡ người khác. Những điều đó cũng đáng được khen không kém gì bảng điểm toàn 10.
Thực tế, trong thời đại mạng xã hội, ranh giới giữa chia sẻ niềm vui và khoe khoang vốn rất mong manh. Cùng một bài đăng, có người thấy dễ thương, có người lại cảm thấy áp lực hoặc khó chịu. Điều này phụ thuộc vào góc nhìn, trải nghiệm và cả tâm lý của mỗi người.
Nhiều chuyên gia giáo dục cũng từng nhắc rằng việc công nhận nỗ lực của trẻ là điều cần thiết, nhưng cha mẹ nên cẩn trọng khi đưa thành tích học tập của con lên mạng xã hội công khai. Bởi đôi khi người lớn chỉ vui một phút, nhưng đứa trẻ lại vô tình trở thành đối tượng bị so sánh, bị kỳ vọng hoặc bị áp lực trong thời gian dài.
Dẫu vậy, giữa vô vàn tranh luận, có lẽ điều quan trọng nhất vẫn là thái độ của cha mẹ với con cái. Một tấm giấy khen có thể không nói lên toàn bộ tương lai của một đứa trẻ, nhưng việc được cha mẹ nhìn thấy sự cố gắng và tự hào về mình luôn là điều có ý nghĩa.
Và có lẽ, thay vì chỉ chăm chăm tranh cãi nên hay không nên "khoe con", điều nhiều phụ huynh mong muốn nhất vẫn là con mình lớn lên khỏe mạnh, tử tế, có động lực học tập và không cảm thấy mình chỉ có giá trị khi đạt điểm cao hơn người khác.
Hiểu Đan
