Nhắc đến mỡ máu cao hay xơ vữa động mạch, nhiều người thường nghĩ rằng càng tránh chất béo càng tốt. Thực tế, có một loại axit béo lại được chú ý nhờ khả năng hỗ trợ giảm một số thành phần mỡ máu xấu và bảo vệ sức khỏe tim mạch: EPA (eicosapentaenoic acid), một loại axit béo omega-3.
Theo tờ Express, mảng xơ vữa hình thành trong thành động mạch có thể chứa cholesterol LDL dư thừa, chất béo, canxi, fibrin và các chất thải của tế bào. Khi tích tụ ngày càng nhiều, lòng mạch có thể hẹp lại, cản trở dòng máu và làm tăng nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ.
Vì sao EPA lại giúp giảm được mỡ máu xấu?
EPA là một dạng omega-3 có nhiều trong cá béo và dầu cá. Theo bác sĩ Eric Berg, người sáng lập Trung tâm Dinh dưỡng Dr. Berg Nutritionals (Mỹ), EPA có thể giúp giảm triglyceride - một loại chất béo trong máu - đồng thời làm giảm non-HDL cholesterol, nhóm bao gồm LDL và một số hạt cholesterol có hại khác.
Bác sĩ Berg cho biết: “EPA giúp ngăn động mạch bị tắc bằng cách làm tiểu cầu ít kết dính hơn. Nghiên cứu cho thấy EPA có thể làm loãng máu ở mức tương đương aspirin liều thấp.”
Ông cũng cho rằng EPA có khả năng giúp ổn định những mảng xơ vữa dễ tổn thương thông qua việc giảm viêm.
Tuy nhiên, EPA không phải chất có thể trực tiếp hòa tan hay lấy mảng xơ vữa ra khỏi thành mạch. Bác sĩ Berg nhấn mạnh rằng EPA có thể cải thiện một số chỉ số mỡ máu, giảm viêm và tác động tới hoạt động của tiểu cầu.
EPA có nhiều trong thực phẩm nào?
Theo Express, cá hồi, cá thu và các loại cá béo là những nguồn thực phẩm giàu EPA. Bác sĩ Berg đặc biệt nhắc tới dầu gan cá tuyết và gan cá tuyết. Ông nói: “Dầu gan cá tuyết hoặc gan cá tuyết là thực phẩm tốt nhất để hỗ trợ làm thông thoáng động mạch một cách tự nhiên.”
Ngoài EPA, dầu gan cá tuyết còn chứa vitamin A và vitamin D. Theo bác sĩ Berg, retinol - dạng hoạt động của vitamin A - có vai trò hỗ trợ sửa chữa các mô bên trong cơ thể và có đặc tính chống viêm.
Quỹ Tim mạch Anh cũng liệt kê cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi và cá cơm là những nguồn EPA tốt. Hàu, một số loại cá trắng và hải sản cũng chứa EPA.
Với người ăn thực vật, hạt lanh, hạt chia và quả óc chó cung cấp ALA - một dạng omega-3 mà cơ thể có thể chuyển đổi thành EPA. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này không hiệu quả bằng việc hấp thu EPA trực tiếp từ cá.
Không thể dùng omega-3 để thay aspirin một cách tùy tiện
Đây là điểm đặc biệt quan trọng. Aspirin không trực tiếp làm tan mảng bám trong động mạch. Thuốc hoạt động chủ yếu bằng cách ngăn tiểu cầu kết tụ, từ đó giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong những động mạch đã bị hẹp.
Aspirin thường được bác sĩ chỉ định cho một số người đã mắc bệnh tim mạch hoặc có nguy cơ đau tim, đột quỵ cao. Tuy nhiên, thuốc cũng có thể gây tác dụng phụ, trong đó có chảy máu dạ dày, và không phù hợp với tất cả mọi người.
Bác sĩ Berg nhấn mạnh rằng kết quả nghiên cứu về omega-3 chưa hoàn toàn thống nhất. Một số ý kiến cho rằng omega-3 chưa thể được xem là có hiệu quả tương đương aspirin, vì vậy người đang dùng aspirin không nên tự ý bỏ thuốc để chuyển sang dầu cá.
Tương tự, dầu cá EPA nhìn chung được xem là an toàn khi sử dụng đúng liều, nhưng vẫn có thể tương tác với thuốc hoặc không phù hợp với một số tình trạng sức khỏe.
Vì vậy, với người đang điều trị tim mạch, dùng thuốc chống đông, aspirin hoặc có bệnh nền, nên trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung dầu cá hoặc EPA liều cao. Một chất béo “tốt” có thể mang lại lợi ích, nhưng không có nghĩa càng dùng nhiều càng tốt hay có thể thay thế thuốc điều trị đã được kê đơn.
Lam Chi
Nguồn: Express
