Làm cha mẹ, có lẽ ai cũng từng tự hỏi mình đã nuôi con đúng cách chưa. Nhìn con nhà người ta học giỏi, đàn hay, nói tiếng Anh trôi chảy, không ít phụ huynh lại thấy lo lắng. Con mình có đang chậm hơn bạn bè không, mình có đang thiếu sót gì không.
Thế nhưng thước đo của việc nuôi dạy con chưa bao giờ chỉ nằm ở thành tích. Một đứa trẻ được lớn lên trong tình yêu thương và sự tôn trọng thường bộc lộ điều đó qua những chi tiết rất đời thường. Đó là cách con phản ứng khi gặp khó khăn, cách con đối xử với người khác, hay cách con ở một mình khi không có bố mẹ bên cạnh.
Nếu con bạn có những dấu hiệu dưới đây, rất có thể bạn đang làm tốt hơn mình nghĩ.
1. Gặp chuyện không hoảng, biết tự tìm cách giải quyết
Món đồ chơi lăn xuống gầm sofa, con không òa khóc gọi bố mẹ mà tự đi tìm chiếc móc áo để kéo ra;
Tranh giành đồ chơi với bạn, con chủ động đề nghị "hay mình oẳn tù tì đi, ai thắng chơi trước";
...
Nếu bắt gặp những khoảnh khắc nhỏ như vậy, bạn có thể phần nào yên tâm, bởi con đang dần hình thành khả năng tự giải quyết vấn đề. Có thể con không sinh ra đã gan dạ. Chỉ là con đã hiểu rằng khóc lóc hay sợ hãi cũng chẳng thay đổi được gì, vậy thì cứ thử nghĩ cách xem sao. Đây là nền móng cho sự tự lập về sau, khi những "món đồ chơi dưới gầm sofa" của con sẽ dần trở thành những bài toán lớn hơn trong cuộc sống.
2. Bố mẹ vắng mặt một lúc, con vẫn tự chơi ổn
Bố mẹ vào nhà vệ sinh hay ra ngoài nghe điện thoại, con không đứng đập cửa khóc ầm lên;
Bố mẹ đi công tác vài ngày, con vẫn ăn ngủ bình thường khi ở cùng ông bà hoặc người trông trẻ;
...
Nhiều phụ huynh thấy vậy lại chạnh lòng, nghĩ con chẳng nhớ mình. Thật ra không phải vậy. Một đứa trẻ có thể bình tĩnh khi vắng bố mẹ thường là đứa trẻ tin chắc rằng bố mẹ sẽ quay lại. Con vẫn luôn có bố mẹ trong lòng, nhưng cũng đã đủ vững vàng để tự đứng một mình trong lúc chờ đợi.
3. Con biết nói lý và cũng chịu nghe lý lẽ
Đã hứa "Xem hết tập này thì tắt tivi", đến giờ con tự giác tắt thật;
Bố mẹ bảo "Hôm nay muộn rồi, để mai mình đi", con có thể phụng phịu đôi chút rồi cũng gật đầu;
...
Không phải con không có cảm xúc hay không biết dỗi. Chỉ là con hiểu rằng bố mẹ nói có lý, nên sẵn sàng chấp nhận. Ngược lại, khi bố mẹ nói sai, con cũng dám lên tiếng giải thích ý kiến của mình. Điều đó cho thấy con được tôn trọng trong gia đình. Biết lắng nghe và dám bày tỏ chính kiến là hai mặt của cùng một sự tự tin, và cả hai đều rất quý ở một đứa trẻ.
4. Biết thương bố mẹ, nhưng không cần lấy lòng bố mẹ
Thấy bố mẹ đi làm về mệt, con tự giác chơi nhỏ tiếng. Thấy tay mẹ bị đứt, con ghé lại thổi phù phù rồi hỏi mẹ có đau không. Thế nhưng khi bố mẹ nổi nóng vô lý, con cũng biết giận và nói ra.
Sự quan tâm của con xuất phát từ trái tim, chứ không phải vì phải nhìn sắc mặt người lớn mà cư xử. Đây là điểm khác biệt rất quan trọng. Một đứa trẻ lúc nào cũng răm rắp chiều theo, sợ bố mẹ phật ý, thường đang sống trong lo lắng hơn là yêu thương. Còn đứa trẻ vừa biết thương vừa dám giận là đứa trẻ cảm thấy an toàn khi được là chính mình.
5. Biết buồn chán nhưng không bứt rứt
Những lúc rảnh rỗi, không có gì để làm, con có thể nằm ngẩn ngơ trên sofa;
Ngồi bên cửa sổ ngắm mưa rơi;
Hay tự lẩm bẩm nói chuyện với mấy con thú bông;
...
Con không lẽo đẽo đòi điện thoại, cũng không liên tục than "chán quá, chán quá". Trong thời đại trẻ con chỉ cần rảnh là cầm máy, một đứa trẻ có thể ở yên với sự nhàm chán là điều đáng quý. Điều đó cho thấy thế giới bên trong của con đủ đầy, không cần lúc nào cũng phải có thứ gì đó lấp vào. Những khoảng trống tưởng như vô ích ấy lại chính là lúc trí tưởng tượng và khả năng tự suy nghĩ của con được nuôi dưỡng.
6. Biết giành phần mình, cũng biết nhường người khác
Ở khu vui chơi, con mạnh dạn xếp hàng và giữ lượt chơi món đồ mình thích. Nhưng khi thấy một em bé nhỏ hơn cũng háo hức muốn chơi, con đứng suy nghĩ một lúc rồi nhường cho em.
Đó không phải sự hào phóng ngây ngô, cũng không phải vì sợ bị người lớn trách. Trong lòng con đã có một cán cân riêng, biết lúc nào nên đứng lên giành quyền lợi cho mình, lúc nào có thể vui vẻ buông tay. Một đứa trẻ như vậy sẽ không dễ bị bắt nạt, nhưng cũng không trở thành người ích kỷ.
7. Nói được thì làm được
Hứa chỉ chơi thêm 10 phút, hết giờ con tự dọn đồ chơi;
Tối hôm trước bảo "mai con mang hình dán cho bạn", sáng hôm sau con nhớ bỏ vào cặp thật;
...
Trẻ con hiếm khi học chữ tín qua những bài giảng dài dòng. Con học điều đó từ việc nhìn bố mẹ giữ lời với mình. Khi bố mẹ hứa cuối tuần đưa con đi công viên và làm thật, hứa đọc truyện trước khi ngủ và không quên, con sẽ hiểu rằng lời hứa là thứ cần được tôn trọng. Nếu con bạn là đứa trẻ biết giữ lời, rất có thể chính bạn đã làm gương rất tốt.
8. Biết sợ và không ngại nói ra
Sợ bóng tối, sợ chó, hay sợ phải ngủ một mình, con nói thẳng với bố mẹ rằng "con sợ", thay vì cố gồng lên tỏ ra mạnh mẽ chỉ để được khen dũng cảm.
Nhiều người lớn vẫn hay dạy con rằng "con trai thì không được sợ", "có gì đâu mà sợ". Nhưng một đứa trẻ dám thừa nhận nỗi sợ mới thật sự có dũng khí để đối mặt với nó. Việc con dám nói ra cũng cho thấy con tin rằng chia sẻ cảm xúc với bố mẹ là an toàn, sẽ không bị chê cười hay mắng mỏ. Đó là tiền đề để sau này, khi gặp chuyện lớn hơn, con vẫn tìm về bố mẹ đầu tiên.
9. Ra ngoài không rụt rè, về nhà không hống hách
Ở khu vui chơi, con dám nói với một bạn lạ "đến lượt mình rồi, bạn nhường mình nhé". Còn khi về nhà, con không quát tháo hay sai bảo ông bà như người giúp việc.
Có những đứa trẻ ở nhà là "ông vua con", ra ngoài lại co rúm, không dám nói một câu. Có những đứa thì ngược lại. Một đứa trẻ cân bằng được cả hai, ra ngoài biết bảo vệ bản thân, ở nhà biết lễ phép, giữ chừng mực, là đứa trẻ đã hiểu được cách đối nhân xử thế từ rất sớm. Đi đâu con cũng không dễ bị thiệt, mà về nhà cũng không làm tổn thương người thân.
10. Bố mẹ đi làm, con vui vẻ chào tạm biệt
Hôm bố mẹ tăng ca về muộn, con chạy ra ôm chầm lấy và nói "con nhớ bố mẹ lắm". Vậy mà sáng hôm sau, khi bố mẹ lại đi làm, con vẫn vẫy tay "bố mẹ đi làm vui nhé" rồi quay vào chơi tiếp.
Con không níu áo, không khóc lóc giữ bố mẹ ở lại. Con nhớ bố mẹ thật, nhưng con cũng hiểu bố mẹ đi rồi sẽ về. Sự bình thản ấy không phải do con vô tâm, mà là kết quả của cảm giác an toàn bố mẹ đã vun đắp từng ngày. Khi trong lòng đã chắc chắn mình được yêu thương, con sẽ không cần phải giữ bố mẹ bên cạnh từng phút để cảm thấy yên lòng.
Không phải đứa trẻ nào cũng có đủ cả 10 dấu hiệu, và mỗi độ tuổi sẽ thể hiện theo một cách khác nhau. Một đứa trẻ hôm nay còn khóc khi bố mẹ đi làm, vài tháng sau có thể đã vẫy tay chào rất vui vẻ. Điều quan trọng không phải là con làm được bao nhiêu điều, mà là bố mẹ có đang cho con đủ yêu thương, sự tôn trọng và không gian để lớn lên hay không. Những đứa trẻ được nuôi dạy tốt hiếm khi là kết quả của những phương pháp cầu kỳ. Chúng lớn lên từ những lời hứa được giữ, những cảm xúc được lắng nghe và một mái nhà khiến con luôn cảm thấy an toàn.
Theo Aboluowang
Thiên An
