Trong nhiều năm, hình ảnh những “thần đồng” tại Trung Quốc liên tục học vượt cấp, vào đại học từ khi còn rất nhỏ luôn khiến không ít phụ huynh nước này ngưỡng mộ. Với nhiều người, đó là minh chứng cho tài năng xuất chúng và là con đường ngắn nhất dẫn đến thành công. Không ít gia đình sẵn sàng đầu tư mọi nguồn lực để con học trước chương trình, nhảy lớp hoặc chạy đua với thời gian, với niềm tin rằng càng về đích sớm thì tương lai càng rộng mở.
Thế nhưng, đằng sau những tấm bằng danh giá và những lời tung hô đôi khi lại là những khoảng trống mà không phải ai cũng nhìn thấy. Việc trưởng thành quá nhanh liệu có thực sự mang lại lợi thế lâu dài, hay đôi khi lại khiến một đứa trẻ phải đánh đổi những điều quan trọng nhất của tuổi thơ? Câu chuyện của Cung Minh - cậu bé từng gây chấn động khi bước chân vào đại học từ năm 12 tuổi đang khiến nhiều người phải suy ngẫm lại về khái niệm “thần đồng” và cái giá của việc chạy trước quá sớm.
12 tuổi vào đại học, tuổi thơ bị đánh đổi cho giấc mơ thần đồng
Cung Minh hiện 29 tuổi, là giảng viên Toán học. Anh từng hoàn thành toàn bộ chương trình cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc - một trong những trường đại học hàng đầu của đất nước tỷ đân.
Trong mắt nhiều người, anh là hình mẫu “con nhà nghèo học giỏi”, là minh chứng cho việc tài năng có thể thay đổi số phận. Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Cung Minh đã kể lại hành trình trưởng thành của mình bằng một góc nhìn khác.
Anh cho biết bản thân không hề cảm thấy việc học vượt cấp mang lại lợi thế đặc biệt. Ngược lại, do nền tảng kiến thức chưa đủ vững chắc, anh phải dành rất nhiều thời gian để bù đắp những thiếu hụt khi bước vào giai đoạn nghiên cứu tiến sĩ.
Câu chuyện của Cung Minh bắt đầu từ cuối những năm 1990, thời điểm phong trào tôn vinh các “thần đồng” tại Trung Quốc phát triển mạnh mẽ. Người thúc đẩy hành trình này không ai khác chính là ông ngoại của anh. Vì những ước mơ học tập còn dang dở, ông dành nhiều thời gian tìm hiểu các mô hình giáo dục dành cho trẻ tài năng và đặt rất nhiều kỳ vọng vào người cháu ngoại.
Từ đó, cuộc sống của Cung Minh được đẩy nhanh hơn bình thường. Anh tự học xong chương trình tiểu học khi mới 5 tuổi, học trung học cơ sở năm 6 tuổi, lên trung học phổ thông năm 9 tuổi và trở thành sinh viên đại học khi mới 12 tuổi.
Đằng sau những con số khiến nhiều người ngưỡng mộ là một tuổi thơ đầy xáo trộn. Để tìm được ngôi trường chấp nhận một học sinh quá nhỏ tuổi, ông ngoại đã đưa anh đi qua nhiều địa phương khác nhau tại Trung Quốc, từ Sơn Tây, Giang Tô đến Quảng Châu, Phật Sơn rồi cuối cùng là Hợp Phì.
Do chưa đủ tuổi, không có hồ sơ học tập phù hợp và nhiều trường lo ngại về việc quản lý một đứa trẻ quá nhỏ giữa môi trường học sinh lớn tuổi, hành trình tìm trường của Cung Minh gặp vô số khó khăn.
Nhìn lại quãng thời gian đó, anh cho biết điều mình cảm nhận nhiều nhất không phải là đau khổ mà là cảm giác lạc lõng. Khi mới 6 tuổi, anh không hiểu vì sao phải rời xa gia đình, chuyển đến những thành phố xa lạ và ngồi học cùng những học sinh lớn hơn mình gần chục tuổi.
Trong khi các bạn đồng trang lứa được vui chơi, kết bạn và tận hưởng tuổi thơ, Cung Minh luôn cảm thấy mình là người ngoài cuộc. Anh sống trong những căn nhà thuê gần trường học và chỉ có thể lặng lẽ nhìn cuộc sống của những đứa trẻ cùng tuổi qua ô cửa sổ.
Hào quang không mang lại lợi thế như kỳ vọng
Nhiều người tin rằng xuất phát càng sớm sẽ càng có nhiều cơ hội thành công. Tuy nhiên, Cung Minh cho rằng thực tế không đơn giản như vậy.
Tấm giấy báo trúng tuyển vào lớp thiếu niên tài năng không giúp anh có một hành trình học tập dễ dàng hơn. Trong nhiều năm, anh phải liên tục thích nghi với môi trường mới và tự mình đối mặt với những áp lực mà ít người có thể thấu hiểu.
Khi còn nhỏ, anh có thể dựa vào khả năng tiếp thu nhanh để theo kịp chương trình. Nhưng khi bước vào bậc tiến sĩ và nghiên cứu chuyên sâu, những lỗ hổng kiến thức dần bộc lộ rõ ràng.
Cung Minh thừa nhận rằng thành tích nghiên cứu của mình trong những năm đầu đi làm thấp hơn không ít bạn bè cùng trang lứa. Theo anh, nguyên nhân nằm ở việc học quá nhanh từ sớm khiến nền tảng kiến thức chưa thực sự vững chắc, buộc anh phải dành thêm nhiều năm để bổ sung những gì còn thiếu.
Anh cho rằng việc học vượt cấp có thể giúp một đứa trẻ đạt thành tích cao trong ngắn hạn, nhưng lại dễ khiến các em bỏ lỡ giai đoạn quan trọng để xây dựng hệ thống kiến thức toàn diện cũng như phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc.
Hiện nay, Cung Minh đang giảng dạy tại một trường đại học. Nếu chỉ nhìn vào lý lịch học tập, anh vẫn sở hữu thành tích đáng mơ ước. Tuy nhiên, so với những kỳ vọng từng được gắn với danh xưng “thần đồng”, cuộc sống của anh vẫn có thể bị nhiều người đánh giá là khá bình thường.
Về phần mình, bản thân Cung Minh lại không nghĩ như vậy. Điều khiến anh hạnh phúc nhất là khoảng cách tuổi tác giữa mình và sinh viên không quá lớn. Thay vì gọi anh bằng những danh xưng trang trọng, sinh viên thường gọi anh thân mật là “thầy Cung”. Anh cũng có mặt trong các nhóm trò chuyện của sinh viên và được nhiều em cởi mở chia sẻ cuộc sống thường ngày.
Với một người từng trải qua tuổi thơ thiếu bạn bè và luôn phải sống trong cảm giác khác biệt, việc được chấp nhận như một người bình thường mang lại niềm vui đặc biệt.
Nhìn lại hành trình của mình, Cung Minh cho rằng mục tiêu ban đầu của các lớp dành cho học sinh năng khiếu không phải là tạo ra một cuộc đua xem ai vào đại học sớm hơn. Anh hy vọng câu chuyện của bản thân có thể giúp nhiều phụ huynh nhìn nhận lại áp lực thành tích đang đặt lên con cái.
Theo anh, cuộc đời là một cuộc chạy marathon chứ không phải cuộc đua nước rút. Việc liên tục thúc ép trẻ em học trước chương trình, nhảy lớp hay chạy đua thành tích chưa chắc đã mang lại tương lai tốt đẹp hơn. Bởi đôi khi, điều trẻ cần nhất không phải là đến đích sớm hơn người khác, mà là có đủ thời gian để trưởng thành một cách trọn vẹn.
Theo Sohu
Nhật Linh
