BSCKI Nguyễn Thành Trung, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội, cho biết trong thực tế thăm khám, bác sĩ đã tiếp nhận những trường hợp mới 18–19 tuổi đã đi khám vô sinh hiếm muộn. Trong đó, khá bất ngờ khi nguyên nhân chủ yếu lại đến từ phía nam giới. Điểm chung của các trường hợp này là có vấn đề về tinh trùng. Có những trường hợp 100% tinh trùng đều bất thường, rất khó có con tự nhiên dù tuổi mới đôi mươi.
Điển hình là trường hợp một cặp vợ chồng sinh năm 2006, khi đến khám mới chỉ 19–20 tuổi. Hai người đã chung sống với nhau khoảng một năm nhưng chưa có em bé.
Theo bác sĩ Trung, đáng chú ý, nguyên nhân trong trường hợp này không nằm ở phía người vợ vì cô có các chỉ số sức khỏe sinh sản đều bình thường. Tuy nhiên, người chồng được chẩn đoán tinh trùng rất yếu, chất lượng kém, 100% dị dạng, khiến khả năng thụ thai tự nhiên gần như không thể.
Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ xác định tình trạng này có liên quan đến rối loạn sinh tinh, nghi ngờ do các bất thường di truyền và đột biến gene. Khi biết nguyên nhân, cả hai vợ chồng đều rất bất ngờ, bởi các bạn trẻ thường nghĩ rằng sức khỏe tốt thì tinh trùng cũng sẽ khỏe.
Dù còn rất trẻ, cặp đôi vẫn buộc phải thực hiện phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để có cơ hội làm cha mẹ. “Đây không còn là trường hợp hiếm. Hiện nay, chúng tôi gặp khá nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 19–22 đã phải can thiệp các biện pháp hỗ trợ sinh sản”, bác sĩ Trung cho biết.
Theo bác sĩ Trung, xu hướng trẻ hóa vô sinh hiếm muộn xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là các yếu tố môi trường – xã hội như:
- Quan hệ tình dục sớm, thậm chí có nhiều bạn tình, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản về sau.
- Lối sống thiếu lành mạnh như lạm dụng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích đã được chứng minh là làm suy giảm chất lượng tinh trùng và chức năng sinh sản ở cả nam và nữ.
Ngoài ra, sự phát triển của mạng xã hội và truyền thông giúp người trẻ tiếp cận thông tin y tế sớm hơn, từ đó chủ động đi khám sớm hơn. Điều này khiến số ca vô sinh – hiếm muộn được phát hiện ở nhóm tuổi trẻ tăng lên rõ rệt.
Trước thực trạng vô sinh hiếm muộn gia tăng ở người trẻ, các bác sĩ khuyến cáo hai biện pháp phòng ngừa quan trọng. Thứ nhất là khám sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân. Việc kiểm tra sớm giúp phát hiện những bất thường tiềm ẩn, từ đó có hướng tư vấn, điều trị hoặc dự phòng phù hợp trước khi lập gia đình và có kế hoạch sinh con.
Thứ hai là xây dựng lối sống lành mạnh. Theo bác sĩ, rượu bia và thuốc lá là hai yếu tố đã được khoa học chứng minh có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ. Việc lạm dụng các chất này có thể làm suy giảm chất lượng tinh trùng, rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến khả năng thụ thai.
“Người trẻ cần ý thức hơn trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản của mình. Thay đổi thói quen sinh hoạt, hạn chế rượu bia, thuốc lá và chủ động thăm khám định kỳ sẽ giúp giảm nguy cơ vô sinh hiếm muộn trong tương lai”, bác sĩ Trung nhấn mạnh.
Ngọc Minh
