Nhiều phụ huynh vẫn giữ thói quen liên lạc với giáo viên sau giờ làm việc. Một tin nhắn hỏi về tình hình học tập của con, một cuộc gọi trao đổi về bài vở hay một vấn đề phát sinh ở lớp đôi khi được xem là chuyện rất bình thường. Tuy nhiên, khi những liên hệ ấy diễn ra thường xuyên, đặc biệt vào buổi tối muộn, vô hình chung có thể khiến quá trình phục hồi cả về tâm lý lẫn thể chất của thầy cô sau một ngày làm việc bị gián đoạn.
Mới đây, một đề xuất tưởng như rất nhỏ trong câu chuyện ứng xử giữa phụ huynh và giáo viên lại nhận được nhiều sự đồng tình: hãy để giáo viên có thời gian nghỉ ngơi sau giờ làm việc.
Đề xuất ấy được một chuyên gia giáo dục nhận xét là "ấm lòng", bởi hơn ai hết, những người làm trong nghề giáo hiểu rõ phía sau một tiết học là rất nhiều công việc không dừng lại khi tiếng trống tan trường vang lên. Giáo viên không chỉ đứng lớp, giảng bài hay chấm điểm, mà còn phải chuẩn bị bài, xử lý các tình huống phát sinh, theo dõi học sinh, phối hợp với phụ huynh và hoàn thành nhiều công việc khác liên quan đến lớp học.
Sau một ngày làm việc kéo dài, thầy cô cũng cần một khoảng thời gian để nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình và phục hồi sức khỏe. Vì vậy, việc phụ huynh chủ động dành cho giáo viên một "khoảng thở" sau giờ làm không phải là đòi hỏi quá nhiều mà đơn giản là một cách ứng xử có sự thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau.
Giáo viên cũng có một cuộc sống phía sau cánh cửa lớp học
Một giáo viên chia sẻ rằng có những tối đã 22h, phụ huynh vẫn nhắn tin chỉ để hỏi hôm nay con học có ngoan không, bài tập ra sao hoặc một vấn đề không cần được giải đáp ngay trong đêm. Những câu hỏi ấy, nếu nhìn riêng lẻ, đều là những mối quan tâm rất bình thường của cha mẹ. Nhưng khi tin nhắn đến liên tục ngoài giờ làm việc và người nhận luôn cảm thấy mình cần phản hồi ngay, thời gian nghỉ ngơi của giáo viên cũng theo đó bị thu hẹp.
Không chỉ ở bậc phổ thông, câu chuyện này còn xuất hiện ngay cả trong môi trường đại học. Nhiều sinh viên vẫn nhắn tin cho giảng viên vào lúc 22h, 23h, thậm chí gần nửa đêm để hỏi về bài tập, lịch học, yêu cầu của môn học hoặc những vấn đề hoàn toàn có thể trao đổi vào ngày hôm sau. Có thể các em không nhận ra rằng, việc một giảng viên có sử dụng điện thoại vào buổi tối không đồng nghĩa với việc họ đang trong thời gian làm việc và sẵn sàng giải đáp mọi câu hỏi.
Tất nhiên, phụ huynh cũng có công việc và những áp lực riêng, không phải ai cũng có thể chủ động sắp xếp thời gian trao đổi với giáo viên trong giờ hành chính. Chuyện thỉnh thoảng gửi một tin nhắn vào buổi tối vì đó là lúc cha mẹ có thời gian xem lại bài vở, hỏi han tình hình học tập của con là điều hoàn toàn có thể thông cảm.
Vì vậy, điều cần thay đổi có lẽ không phải là việc "cấm" phụ huynh liên lạc ngoài giờ mà là bỏ đi kỳ vọng rằng giáo viên phải trả lời ngay lập tức. Phụ huynh có thể gửi câu hỏi khi thuận tiện, còn giáo viên có quyền tiếp nhận và phản hồi vào thời gian phù hợp với lịch làm việc của mình. Khi cả hai bên cùng hiểu và tôn trọng nguyên tắc ấy, việc trao đổi về trẻ sẽ bớt đi áp lực không cần thiết mà sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường vẫn được duy trì.
Một tin nhắn được gửi lúc 22h có thể vẫn nằm đó đến sáng hôm sau. Một câu hỏi chưa được trả lời ngay không có nghĩa giáo viên thiếu trách nhiệm. Đôi khi, đó đơn giản chỉ là lúc thầy cô đã kết thúc ngày làm việc và cần được trở về với cuộc sống riêng của mình.
Bởi vậy, nói về quyền được nghỉ ngơi của giáo viên không phải là đặt giáo viên ra ngoài trách nhiệm với học sinh. Ngược lại, đó là cách nhìn nhận giáo viên như một người lao động cần có thời gian phục hồi cả thể chất lẫn tinh thần để tiếp tục công việc vào ngày hôm sau.
Giáo viên cũng cần đặt ra giới hạn
Tuy nhiên, để ranh giới ấy thực sự được tôn trọng, giáo viên cũng cần chủ động đặt ra giới hạn cho chính mình. Nếu đã xác định giờ làm việc kết thúc vào một thời điểm nhất định, thầy cô có thể thông báo rõ với phụ huynh về khung giờ tiếp nhận và phản hồi tin nhắn, đồng thời phân biệt đâu là vấn đề cần xử lý ngay, đâu là những nội dung có thể để sang ngày hôm sau.
Bởi nếu giáo viên luôn trả lời tin nhắn lúc 22h, 23h hoặc phản hồi ngay lập tức mỗi khi phụ huynh liên hệ, phụ huynh rất dễ hình thành tâm lý rằng đó là điều bình thường và tiếp tục duy trì cách liên lạc ấy. Ngược lại, khi giáo viên thiết lập một nguyên tắc rõ ràng, phụ huynh cũng có cơ sở để điều chỉnh cách giao tiếp.
Phụ huynh có thể chủ động gửi thông tin khi thuận tiện cho mình. Giáo viên có thể chủ động lựa chọn thời điểm phù hợp để phản hồi. Chỉ những vấn đề thực sự khẩn cấp mới cần đến sự liên lạc ngay lập tức vào giờ muộn. Đây không chỉ là phép lịch sự mà còn là cách thiết lập một môi trường làm việc lành mạnh trong nhà trường.
Ở chiều ngược lại, giáo viên cũng có những lúc cần liên hệ với phụ huynh ngoài giờ nếu học sinh gặp vấn đề cần thông báo hoặc phối hợp xử lý. Vì thế, ranh giới này không nên chỉ được đặt ra theo hướng phụ huynh hạn chế liên lạc với giáo viên. Đó phải là nguyên tắc hai chiều về sự tôn trọng thời gian riêng của nhau.
Một môi trường học đường hạnh phúc không chỉ được tạo nên từ những giờ học vui vẻ hay những hoạt động ngoại khóa hấp dẫn. Nó còn bắt đầu từ cách người lớn đối xử với nhau. Khi giáo viên có đủ thời gian nghỉ ngơi, họ có thêm năng lượng để bước vào lớp học vào ngày hôm sau. Khi phụ huynh cảm thấy mình được lắng nghe nhưng không phải lúc nào cũng cần trực chiến, họ cũng bớt căng thẳng hơn trong hành trình đồng hành cùng con.
Và khi nhà trường, giáo viên và phụ huynh cùng tôn trọng những ranh giới cần thiết, đứa trẻ chính là người được hưởng lợi cuối cùng.
Bảo Tín
