Vào ngày 21/9 vừa qua, Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia Naju Hàn Quốc đã tổ chức họp báo tại Bảo tàng Cố cung Quốc gia (quận Jongno, Seoul) để công bố hiện vật đặc biệt này.
“Hỏa đồng” là loại vũ khí sử dụng thuốc súng để phóng mũi tên hoặc đạn. Theo các nhà nghiên cứu, loại vũ khí này có tầm bắn và sức công phá được cho là vượt trội so với cung tên, vốn được sử dụng phổ biến vào thời điểm đó. Đến thời vua Sejong của triều đại Joseon, những vũ khí tương tự chủ yếu được gọi là “chongtong”.
Khẩu hỏa đồng được tìm thấy trên núi
Hoàng tự hỏa đồng được phát hiện vào tháng 11/2023 tại núi Geumseongsan, Naju.
Khu vực đỉnh núi này được lực lượng phòng không của Không quân Hàn Quốc sử dụng từ năm 1966. Trong quá trình quân đội tiến hành rà phá, dò tìm bom mìn để xây dựng đường leo núi, một hiện vật bất ngờ được phát hiện trên vách đá ở độ cao khoảng 90% so với đỉnh núi.
Sau đó, các cơ quan liên quan tiến hành khảo sát và nghiên cứu hiện vật.
(Ảnh: Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia Naju Hàn Quốc)
Khẩu hỏa đồng dài 23,75 cm, đường kính nòng 1,66 cm và nặng khoảng 1.032 gram. Nếu lắp thêm cán gỗ, tổng chiều dài của vũ khí có thể lên tới khoảng 1,2 m. Từ kích thước này, các nhà nghiên cứu cho rằng vũ khí có thể được một cá nhân mang theo và sử dụng.
Cấu tạo chính của hiện vật gồm ba phần: nòng để phóng đạn, khoang chứa thuốc súng và phần gắn với cán gỗ.
Điểm đặc biệt nhất nằm ở những dòng chữ được khắc trên phần gắn cán và khu vực nòng súng. Tổng cộng có 28 chữ.
Nội dung dòng chữ gồm: “丁巳十二月日、鍊黃字火筒、重一斤十四兩、監造錄事安休甫、匠人石”.
Theo các nhà nghiên cứu, dòng chữ có thể được hiểu là khẩu hoàng tự hỏa đồng được chế tạo vào tháng 12 năm Đinh Tỵ, có trọng lượng 1 cân 14 lạng, dưới sự giám sát của quan chức tên An Hyu-bo và do một thợ chế tác tên “Seok” thực hiện.
(Ảnh: Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia Naju Hàn Quốc)
1377 hay 1437?
Chính dòng chữ khắc trên hiện vật đang đặt ra câu hỏi về thời điểm chính xác khẩu hỏa đồng được chế tạo.
Dựa trên chữ “Đinh Tỵ”, các tài liệu lịch sử và những dữ liệu về vũ khí thuốc súng từng được phát hiện, các nhà nghiên cứu cho rằng hai khả năng được đặt ra là năm 1377, vào cuối triều đại Goryeo, hoặc năm 1437, dưới thời vua Sejong của triều đại Joseon.
Hiện chưa thể xác định chính xác một trong hai niên đại này. Nếu được xác định là năm 1377, khẩu hỏa đồng ra đời đúng vào thời điểm Choe Mu-seon, một quan võ đồng thời là nhà phát triển vũ khí, đề xuất với vua của Goryeo thành lập cơ quan chuyên trách sản xuất hỏa khí.
Theo “Goryeosa” (Cao Ly sử), năm 1377, cơ quan Hỏa đồng Đô giám được thành lập để phụ trách sản xuất thuốc súng và vũ khí thuốc súng. Đây được xem là một cột mốc quan trọng khi nhà nước Goryeo lần đầu tiên thúc đẩy việc sản xuất loại vũ khí này ở cấp quốc gia.
Các chuyên gia đã tổ chức 8 cuộc tham vấn để xác định niên đại hiện vật. Một số người cho rằng thời điểm chế tạo khẩu hỏa đồng có khả năng gần với năm 1377 hơn. Trong khi đó, năm 1437 lại là giai đoạn triều đình Joseon tích cực cải tiến các loại vũ khí thuốc súng.
Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa Quốc gia Naju cho biết, dù cuối cùng hiện vật được xác định có niên đại 1377 hay 1437, nó vẫn có niên đại sớm hơn những loại chongtong từng được phát hiện và khai quật tại Hàn Quốc.
Vì vậy, hiện vật được xem là vũ khí thuốc súng cổ nhất còn tồn tại tại Hàn Quốc.
Không phải đồ phục chế hiện đại
Các phân tích khoa học cũng cung cấp thêm bằng chứng về nguồn gốc của hiện vật.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) và phân tích X-quang cho thấy khoang chứa thuốc súng của khẩu hỏa đồng có hình tròn. Các nhà nghiên cứu cho rằng đây là kiểu cấu tạo tồn tại trước giai đoạn cải tiến vũ khí dưới thời vua Sejong.
Phân tích thành phần kim loại phát hiện một số tạp chất như lưu huỳnh, silicon và bạc còn sót lại trong quá trình luyện kim. Dựa trên những kết quả này, các nhà nghiên cứu nhận định hiện vật không phải sản phẩm được chế tác giả hoặc phục dựng trong thời hiện đại, mà được đúc bằng phương pháp truyền thống sử dụng đồng.
Hiện Hàn Quốc có 16 hiện vật thuộc nhóm vũ khí thuốc súng được chỉ định là bảo vật. Trong số những vũ khí đã xác định được năm chế tạo, hiện vật có niên đại sớm nhất trước đây là thiên tự chongtong được chế tạo năm 1555.
So với những hiện vật này, hoàng tự hỏa đồng ở Naju có thêm lợi thế đặc biệt khi địa điểm phát hiện được xác định rõ ràng, trong khi dòng chữ trên thân vũ khí còn cung cấp thông tin về thời điểm chế tạo và người tham gia sản xuất.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu đánh giá hiện vật là tư liệu vật chất quan trọng để tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của vũ khí thuốc súng thời kỳ đầu tại Hàn Quốc.
Nguồn: EToday
Phạm Trang
